Trách nhiệm xã hội của nền tảng số

Meta và YouTube mới đây phải ra hầu tòa ở bang California (Mỹ) với cáo buộc thiết kế nền tảng mạng xã hội gây nghiện và tổn hại sức khỏe tâm thần đối với trẻ em. Vụ việc này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các tập đoàn công nghệ về trách nhiệm với xã hội.

Các nền tảng số bị cáo buộc gây nghiện cho thanh, thiếu niên tại Mỹ. Ảnh: THE CONVERSATION
Các nền tảng số bị cáo buộc gây nghiện cho thanh, thiếu niên tại Mỹ. Ảnh: THE CONVERSATION

Ngày 9/2 vừa qua, Tòa Thượng thẩm Los Angeles đã mở phiên xét xử vụ kiện liên quan các nền tảng Instagram thuộc Meta và YouTube thuộc Google dưới sự chủ trì của Thẩm phán Carolyn B. Kuhl. Trong phần mở đầu, luật sư Mark Lanier, đại diện cho nguyên đơn, được gọi là K.G.M, khẳng định các công ty công nghệ đã chủ động thiết kế sản phẩm nhằm giữ chân người dùng trẻ. “Instagram và YouTube vận hành như những “cỗ máy gây nghiện”. Các nền tảng này sử dụng thuật toán, thông báo và tính năng tự động để kéo dài thời gian sử dụng”, luật sư nhấn mạnh.

Phía nguyên đơn cũng cho rằng, Meta và YouTube không cảnh báo đầy đủ về các nguy cơ đối với sức khỏe tâm thần của người dùng trẻ. Theo luật sư Lanier, các công ty hiểu rõ tác động tiêu cực đối với trẻ em nhưng vẫn tiếp tục triển khai vì lợi ích kinh tế. Ông Lanier dẫn một email năm 2015 của Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Meta Mark Zuckerberg, trong đó yêu cầu tăng thời gian người dùng ở lại nền tảng thêm 12% để đáp ứng kế hoạch kinh doanh. Phía nguyên đơn sẽ cung cấp cho tòa các tài liệu nội bộ và thư điện tử của lãnh đạo cấp cao nhằm chứng minh việc các công ty ưu tiên mục tiêu tăng trưởng.

Luật sư của nguyên đơn cũng cáo buộc YouTube cố tình nhắm đến người dùng trẻ vì có thể thu phí quảng cáo cao hơn so với YouTube Kids, đồng thời lợi dụng các bậc phụ huynh bận rộn đang tìm kiếm một dạng “dịch vụ trông trẻ kỹ thuật số”. Theo lập luận từ phía nguyên đơn, trẻ em, với não bộ chưa hoàn thiện, đặc biệt dễ bị cuốn vào các thuật toán đề xuất nội dung liên tục, từ đó dẫn đến các hệ lụy như trầm cảm, rối loạn ăn uống, tâm thần, thậm chí tự tử.

Trước các cáo buộc từ phía nguyên đơn, luật sư đại diện cho Meta và YouTube bác bỏ lời buộc tội. Meta và YouTube cho rằng, các vấn đề sức khỏe tâm thần của K.G.M. xuất phát từ hoàn cảnh cá nhân và gia đình, không phải từ các nền tảng mạng xã hội. Luật sư Paul Schmidt của Meta nhấn mạnh, K.G.M. lớn lên trong môi trường gia đình bất ổn, từng chịu bỏ bê và bạo hành. Ông dẫn hồ sơ cho thấy K.G.M. đã phải gặp chuyên gia trị liệu từ khi mới ba tuổi. Phía Meta khẳng định, nguyên đơn chưa chứng minh được Instagram là nguyên nhân chính dẫn đến các rối loạn tâm thần. Trong khi luật sư của YouTube cũng quả quyết, nền tảng không thể chịu trách nhiệm cho mọi hệ quả tâm lý của người dùng khi tồn tại nhiều yếu tố tác động khác.

Phiên tòa dự kiến kéo dài sáu tuần. Tòa án sẽ tham vấn ý kiến của các chuyên gia, thân nhân của những trẻ em đã qua đời và đại diện các bên liên quan. Dự kiến, CEO Meta Mark Zuckerberg, Giám đốc Instagram Adam Mosseri và CEO YouTube Neal Mohan sẽ ra làm chứng. Bồi thẩm đoàn cũng sẽ nghe lời khai của các cựu nhân viên Meta, những người từng công khai cảnh báo về nguy cơ nghiện mạng xã hội ở trẻ em.

Theo CNN, vụ kiện diễn ra trong bối cảnh nhiều phụ huynh lên tiếng cảnh báo về những tác động nguy hại từ mạng xã hội. Kết quả xét xử có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hàng nghìn đơn kiện liên quan cáo buộc tương tự do các gia đình, tổ chức theo đuổi. Phán quyết của tòa án sẽ góp phần xác định trách nhiệm pháp lý của các nền tảng công nghệ đối với sức khỏe người dùng, đặc biệt là trẻ em.

Trong diễn biến mới nhất, chính quyền Mỹ đã yêu cầu tòa án liên bang tại California buộc Meta thay đổi hoặc vô hiệu hóa một số yếu tố trong mô hình kinh doanh. Các yêu cầu bao gồm việc xóa tài khoản và dữ liệu của người dùng dưới 13 tuổi, cũng như hạn chế các thuật toán và công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng dữ liệu này, đồng thời đề nghị áp đặt giới hạn thời gian sử dụng và vô hiệu hóa các tính năng như cuộn vô hạn và tự động phát. Trước những yêu cầu này, đại diện Meta cho biết trong hai năm qua, tập đoàn đã triển khai các “tài khoản thanh, thiếu niên” nhằm tăng cường bảo vệ người dùng trẻ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến nhận định, các biện pháp này chưa giải quyết triệt để vấn đề.

Giới phân tích đánh giá, vụ kiện này đặt ra những yêu cầu về trách nhiệm xã hội của các tập đoàn công nghệ, buộc các “ông lớn” này điều chỉnh việc quản lý và hoạt động của các nền tảng số đối với trẻ em.

Có thể bạn quan tâm

Hiện trường vụ xả súng ở thành phố Durban. Ảnh: REUTERS

Bài toán an ninh tại Nam Phi

Chỉ trong vòng một tuần, gần 40 người đã thiệt mạng trong ba vụ xả súng hàng loạt tại Nam Phi. Vụ thảm sát một lần nữa phơi bày thách thức an ninh dai dẳng về sự hoành hành của tội phạm có tổ chức mà quốc gia này đang phải đối mặt.

Giới chức Pháp phát hiện người di cư trên xuồng bơm hơi. Ảnh: PA

Làn sóng nhập cư trái phép qua Eo biển Manche

Theo Bộ Nội vụ Anh, trong ngày 23/9, tổng cộng 781 người đã đến Anh bằng tuyến đường vượt Eo biển Manche trên 10 chiếc xuồng bơm hơi. Đây là số người di cư cao nhất qua Manche trong một ngày kể từ đầu năm 2026 trong bối cảnh tuyến đường biển này tiếp tục diễn biến phức tạp.

Một tàu cảnh sát biển Italy giải cứu người di cư. Ảnh: REUTERS

Châu Âu đấu tranh với tội phạm buôn người

Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) vừa triệt phá một đường dây buôn người và bóc lột lao động hoạt động tại nhiều quốc gia ở "lục địa già", thu lợi bất chính hàng triệu euro. Vụ việc tiếp tục cho thấy tính chất phức tạp của tội phạm buôn người xuyên quốc gia, khi các mạng lưới tội phạm ngày càng tinh vi trong việc lợi dụng các cơ chế tuyển dụng và di chuyển lao động hợp pháp để che giấu hành vi phạm pháp.

Quân đội Mỹ sử dụng robot tích hợp AI. Ảnh: BỘ QUỐC PHÒNG MỸ

Kế hoạch sử dụng AI trong quân sự

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19/9 cho biết đang lên kế hoạch thành lập “Lực lượng Trí tuệ nhân tạo (AI)” và sẽ công bố “Tư lệnh AI” trong thời gian tới. "Ông chủ" Nhà Trắng khẳng định Mỹ không cản trở hay kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp AI, mà sẽ hỗ trợ và theo sát sự phát triển của lĩnh vực này.

Chiến dịch truy bắt Gregorio Gómez Paiz tại Las Espuelas. Ảnh: Bộ Nội vụ Guatemala

Bước tiến chống tội phạm xuyên quốc gia

Gregorio Gómez Paiz, đối tượng bị cáo buộc cầm đầu đường dây buôn lậu vũ khí xuyên biên giới, mới đây bị cảnh sát Mexico và Guatemala phối hợp bắt giữ. Chiến dịch này được xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực ngăn chặn các mạng lưới tội phạm có tổ chức đang hoạt động ngày càng tinh vi tại khu vực này.

Cảnh sát Thái Lan thông báo diễn biến vụ việc. Ảnh: THE NATION

Thái Lan mở rộng điều tra vụ gian lận thi tuyển công chức

Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vừa qua cho biết, các cơ quan chức năng đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án gian lận trong kỳ thi tuyển công chức chính quyền địa phương năm 2025. Trong đó, tổng giá trị tài sản liên quan hành vi vi phạm đã bị thu giữ, phong tỏa lên tới 320,86 triệu baht (khoảng 9,9 triệu USD).

Dữ liệu giấy tờ tùy thân dễ dàng bị đánh cắp. Ảnh: STOCK ADOBE

Thách thức về bảo mật thông tin

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra vụ đánh cắp và rao bán trên mạng hàng trăm triệu bản sao giấy tờ tùy thân của công dân Mỹ và Canada. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giả mạo danh tính và những hệ lụy khó lường khác.

Hoạt động mở màn Lễ trao giải Ig Nobel. Ảnh: NPR

Khích lệ niềm say mê khoa học

Lễ trao giải thưởng Ig Nobel lần thứ 36 vừa diễn ra ngày 3/9 tại Zurich (Thụy Sĩ), tôn vinh những phát hiện khoa học kỳ lạ và đáng suy ngẫm. Trước thềm mùa giải Nobel thường bắt đầu từ giữa tháng 10 hằng năm, Ig Nobel trở thành một điểm nhấn thú vị, góp phần khích lệ niềm say mê và sự tò mò trong nghiên cứu khoa học.

Ảnh: AP

Vai trò quan trọng của cảnh báo sớm

Hiệu trưởng Rajendra Dawadi (trong ảnh) của Trường trung học Tribhuvan Trishuli, huyện Nuwakot (Nepal) đang gây chú ý những ngày qua sau khi ông đã có quyết định giúp cứu sống hơn 900 học sinh chỉ ít phút trước khi ngôi trường bị lũ quét cuốn trôi. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của cảnh báo sớm và phản ứng kịp thời trong ứng phó thiên tai.

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Hiện trường vụ tấn công vừa qua tại Fagersta. Ảnh: AP

Thụy Điển siết chặt an ninh học đường

Sau vụ tấn công bằng kiếm tại một trường trung học khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng, Chính phủ Thụy Điển quyết định thành lập ủy ban chuyên trách nhằm đề xuất các biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường. Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục trước những nguy cơ an ninh ngày càng phức tạp.

Đại diện gia đình nạn nhân có mặt tại phiên tòa. Ảnh: AP

Phiên tòa lịch sử

Liên minh gồm 29 bang tại Mỹ đã đệ đơn lên tòa án liên bang nhằm yêu cầu Tập đoàn Meta bồi thường khoản tiền khổng lồ vì đã trục lợi từ những tác hại của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Vụ việc được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhằm vào sức ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ an toàn và quyền riêng tư của trẻ.

Ảnh: REUTERS

Pháp khắc phục sự cố rò rỉ dữ liệu thuế

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (trong ảnh) đã triệu tập cuộc họp khẩn hôm 17/8 để xử lý khủng hoảng sau vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào cơ quan thuế, khiến dữ liệu của 678.000 cá nhân bị đánh cắp. Vụ việc được xem là vụ rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Cảnh sát Mỹ bảo vệ an ninh tại một địa điểm diễn ra World Cup. Ảnh: GETTY

Cuộc chiến chống buôn người tại Mỹ

Ngày 29/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho hay, các cơ quan thực thi pháp luật nước này đã bắt giữ gần 1.000 nghi phạm liên quan hoạt động buôn người trong thời gian diễn ra World Cup 2026. Đây được xem là một trong những chiến dịch chống buôn người lớn nhất từng được triển khai tại Mỹ trong khuôn khổ một sự kiện thể thao quốc tế.

Tổng Thư ký LHQ sắp mãn nhiệm Antonio Guterres. Ảnh: CNBC

Cuộc đua vào “ghế nóng” Liên hợp quốc

Tiến trình bầu chọn Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2027-2032 đang nóng dần lên khi Hội đồng Bảo an (HĐBA) bắt đầu các cuộc bỏ phiếu đầu tiên vào ngày 30/7 nhằm lựa chọn người kế nhiệm ông Antonio Guterres từ đầu năm tới.

Ảnh: ARISTEGUINO NOTICIAS

Mexico đối mặt sức ép từ tội phạm

Ngày 22/7 vừa qua, Thị trưởng Valentin Lavin Romero (trong ảnh) của thị trấn Temoac, bang Morelos (Mexico) bị ám sát ngay trong trụ sở chính quyền địa phương. Vụ việc một lần nữa cảnh báo về những thách thức an ninh tại quốc gia Bắc Mỹ này.

Nguồn: CONVERSATION.COM

Động lực cho chính trường Anh

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Chủ tịch Công đảng đã đưa ông Andy Burnham (trong ảnh) trở thành Thủ tướng thứ bảy của nước Anh trong vòng một thập niên. Trên cương vị mới, ông được kỳ vọng sẽ tạo động lực cho tiến trình phục hồi và phát triển của “xứ sở sương mù”.

Mạng xã hội bị giới hạn với giới trẻ tại Anh. Ảnh: GTTY IMAGES

Lệnh “giới nghiêm mạng xã hội” đối với thanh - thiếu niên

Chính phủ Anh vừa công bố kế hoạch áp dụng lệnh giới nghiêm mặc định từ nửa đêm đến 6 giờ sáng đối với người dùng mạng xã hội từ 16-17 tuổi. Chính sách mới cho thấy nỗ lực kiểm soát tác động nhằm bảo vệ sức khỏe tinh thần của giới trẻ trong môi trường số.

Giới chức Mỹ công bố kết quả Chiến dịch Hard Ball. Ảnh: REUTERS

Nỗ lực triệt phá tội phạm xuyên quốc gia

Ngày 7/7, Bộ Tư pháp Mỹ cho hay, lực lượng thực thi pháp luật của nước này cùng các đối tác Canada, Tây Ban Nha và một số nước châu Âu đã phối hợp triển khai chiến dịch "Hard Ball", bắt giữ 24 nghi can và truy tố 37 đối tượng thuộc ba tổ chức tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ Ấn Độ.

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Nắng nóng cực độ vẫn tiếp diễn ở nhiều nơi tại châu Âu. Ảnh: EURONEWS

Châu Âu trải qua “cơn sốc nhiệt”

Một đợt nắng nóng mạnh và bất thường đang tràn qua phần lớn châu Âu, nhiệt độ có nơi lên tới hơn 40 độ C. Dải nhiệt cực đoan làm gián đoạn cuộc sống thường nhật, gia tăng nguy cơ cháy rừng và gây áp lực lên hệ thống y tế công cộng ở “lục địa già”.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy ở cảng Antwerp của Bỉ. Ảnh: AFP

Châu Âu đẩy mạnh chống ma túy

Trước sự bùng phát của thị trường ma túy bất hợp pháp cùng sự gia tăng mạnh mẽ của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy các biện pháp quyết liệt nhằm bảo vệ an ninh và sức khỏe cộng đồng.

Cảnh sát Italy trong một chiến dịch truy quét tội phạm ma túy. Ảnh: ANSA

Chiến dịch triệt phá “ngân hàng ma”

Cảnh sát Italy vừa triệt phá một ngân hàng ngầm quy mô lớn chuyên phục vụ các tổ chức tội phạm có tổ chức, với lượng tiền đã luân chuyển lên tới 80-100 triệu euro mỗi năm thông qua các khoản thanh toán ảo.

Ông Healey và Thủ tướng Starmer (bên phải) đã có những bất đồng liên quan chi tiêu cho quốc phòng. Ảnh: UNPIXS

Sóng gió tại Phố Downing

Làn sóng từ chức trong chính phủ đang đẩy Thủ tướng Anh Keir Starmer vào cuộc khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng nhất kể từ khi Công đảng của ông trở lại cầm quyền.

Lực lượng cứu hộ Philippines tại hiện trường. Ảnh: RNZ

Nỗ lực cứu hộ ở “vành đai lửa”

Lực lượng cứu hộ Philippines đang tiếp tục nỗ lực tìm kiếm những người có thể còn mắc kẹt trong các công trình bị sập hoặc hư hại nặng sau trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra tại đảo Mindanao, miền nam nước này hôm 8/6.