Sau gần một tháng kể từ khi Thủ tướng Keir Starmer từ chức, chính trường Anh chính thức bước sang một giai đoạn mới khi cựu Thị trưởng vùng đô thị Greater Manchester, Andy Burnham, được bầu làm lãnh đạo Công đảng cầm quyền và sẽ trở thành Thủ tướng Anh bắt đầu từ hôm nay (20/7).
Chủ tịch Ủy ban Điều hành Quốc gia của Công đảng Shabana Mahmood cho biết, trước đó ông Burnham đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử lãnh đạo Công đảng ngày 17/7. Ông nhận được 379 đề cử trong tổng số 403 nghị sĩ Công đảng, vượt xa mức tối thiểu 81 đề cử theo quy định. Theo thông lệ, sau khi chính thức nhậm chức Chủ tịch Công đảng, ông Burnham sẽ đến diện kiến Nhà vua Charles III trước khi tiếp quản Văn phòng Thủ tướng tại số 10 phố Downing.
Ngay sau chiến thắng, nhà lãnh đạo 56 tuổi phát đi thông điệp nhấn mạnh quyết tâm khôi phục niềm tin của người dân vào tương lai đất nước. “Ai cũng cảm nhận được đất nước không được như mong muốn. Từ giờ trở đi, tôi sẽ cống hiến hết sức mình để mang lại sự thay đổi mà đất nước cần, tìm lại điều chúng ta đã đánh mất và đem đến hy vọng cho tương lai. Người dân và các địa phương đã phải chờ quá lâu để thấy sự thay đổi. Tôi ở đây vì chúng ta, vì tất cả chúng ta”, ông Burmham khẳng định.
Chính trị gia Andy Burnham sinh ra và lớn lên tại thành phố Liverpool trong một gia đình lao động, với cha là kỹ thuật viên và mẹ là y tá. Được truyền cảm hứng từ phong trào đấu tranh của công nhân mỏ vào giữa thập niên 80 của thế kỷ trước, ông gia nhập Công đảng từ khi mới 14 tuổi. Ông được đánh giá là một trong những gương mặt tiêu biểu trong đảng này, sở hữu nhiều kinh nghiệm hoạt động trên chính trường Anh. Ông lần đầu được bầu vào Hạ viện năm 2001. Trong thời gian Thủ tướng Tony Blair lãnh đạo chính phủ, ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Nội vụ. Dưới thời Thủ tướng Gordon Brown, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị tại Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa và sau đó là Bộ trưởng Y tế.
Ông Burnham từng hai lần tham gia tranh cử vị trí lãnh đạo Công đảng vào các năm 2010 và 2015. Năm 2017, ông rời Quốc hội để trở thành Thị trưởng Greater Manchester, khu vực có khoảng 2,8 triệu dân ở miền bắc nước Anh, trong đó có hai thành phố lớn là Manchester và Salford. Trên cương vị này, ông liên tiếp tái đắc cử, trong đó cuộc bầu cử gần đây nhất giúp ông giành gần hai phần ba số phiếu bầu.
Trong thời gian điều hành Greater Manchester, ông Burnham được ghi nhận với nhiều chính sách hướng đến nâng cao chất lượng dịch vụ công, đặc biệt là mở rộng hệ thống giao thông công cộng có chi phí hợp lý, thúc đẩy phát triển nhà ở và tăng cường chăm sóc sức khỏe. Trong đại dịch Covid-19, ông nhiều lần yêu cầu tăng hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp và người lao động chịu ảnh hưởng bởi các biện pháp phong tỏa.
Theo The Guardian, việc ông Burnham trở thành người đứng đầu chính phủ diễn ra trong bối cảnh nước Anh tiếp tục đối mặt nhiều sức ép cả trong nước và quốc tế. Nền kinh tế tăng trưởng chậm, chi phí vay nợ của chính phủ ở mức cao, áp lực chi cho phúc lợi ngày càng lớn, trong khi đảng Cải cách Vương quốc Anh (Reform UK) tiếp tục mở rộng ảnh hưởng trên chính trường. Bên cạnh đó, nguy cơ giá năng lượng biến động do căng thẳng quốc tế cùng những bất định trong chính sách của Mỹ cũng có thể tác động đến triển vọng phục hồi kinh tế của Anh.
Dù cam kết không tăng các loại thuế chủ chốt, chính phủ mới vẫn phải tìm giải pháp bù đắp khoản thiếu hụt khoảng 4,7 tỷ bảng Anh (6,3 tỷ USD) trong kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng kéo dài bốn năm. Theo Giáo sư ngành Khoa học chính trị Tony Travers, những định hướng chính sách của ông Burnham hiện vẫn cần được cụ thể hóa. “Cho đến nay, phần lớn những gì ông Burnham và các cộng sự đưa ra vẫn còn khá mơ hồ. Tân Thủ tướng sẽ phải sớm đưa ra một kế hoạch cụ thể cùng những chính sách mà người dân có thể hiểu rõ. Nếu không, ông có nguy cơ đánh mất sự ủng hộ”, ông Travers nhận định.
Giới quan sát cho rằng, việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh sẽ đem lại “làn gió mới” đối với chính trường nước này sau nhiều năm biến động. Dù vậy, thành công của chính phủ mới sẽ phụ thuộc vào khả năng hiện thực hóa những cam kết về phục hồi tăng trưởng, cải thiện đời sống người dân và củng cố niềm tin xã hội trong bối cảnh đất nước vẫn đang đối mặt nhiều thách thức sau khi rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit.
