Tại Hội nghị cấp cao Hội đồng châu Âu (EUC) diễn ra ngày 19/6 tại Thủ đô Brussels (Bỉ), các nhà lãnh đạo EU đã khẩn thiết kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC), các quốc gia thành viên và cơ quan thực thi pháp luật tăng cường phối hợp nhằm đối phó thị trường ma túy bất hợp pháp có quy mô lên tới 31 tỷ euro. Đây cũng là lần đầu các vấn đề liên quan sử dụng và buôn bán ma túy được đưa ra thảo luận ở cấp lãnh đạo cao nhất của EU, cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình hiện nay.
Theo báo cáo mới được cơ quan phòng chống ma túy của EU công bố hồi đầu tháng, khoảng 2,5 triệu thanh niên tại khu vực này đã sử dụng cocaine trong năm 2025. Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất ma túy ngay nội địa châu Âu cũng không ngừng gia tăng. Ủy viên phụ trách nội vụ EU Magnus Brunner nhận định, báo cáo đã phác họa một “bức tranh đáng báo động” về thực trạng thị trường ma túy tại châu Âu. Theo ông, hoạt động buôn bán ma túy hiện nay tồn tại trên hai mặt trận. Một mặt, các loại ma túy được vận chuyển từ các khu vực sản xuất trên thế giới vào châu Âu thông qua những tuyến buôn lậu quốc tế. Mặt khác, việc sản xuất ma túy ngay bên trong lãnh thổ châu Âu đang gia tăng, tạo ra những thách thức ngày càng phức tạp đối với các cơ quan chức năng.
Để đối phó tình trạng này, EU đang xây dựng chiến lược toàn diện nhằm truy quét các tổ chức tội phạm dọc theo toàn bộ chuỗi cung ứng ma túy, từ nơi sản xuất, các tuyến vận chuyển cho tới các thị trường tiêu thụ. Một trong những trọng tâm được EU đặc biệt chú ý là các cảng biển. Phần lớn cocaine được vận chuyển vào châu Âu bằng đường biển, khiến các cảng trở thành mắt xích quan trọng trong cuộc chiến chống buôn bán ma túy. Trước sự kiểm soát chặt chẽ tại các cảng lớn, tội phạm đang chuyển sang các cảng nhỏ hơn. Do đó, châu Âu hiện cần tập trung truy quét tại các cảng nhỏ.
Bên cạnh việc tăng cường quản lý tại các cửa ngõ hàng hải, EU cũng thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm ngăn chặn các đường dây buôn bán ma túy ngay từ nguồn. Mỹ latin tiếp tục là khu vực sản xuất phần lớn lượng cocaine được đưa vào thị trường châu Âu. “Buôn bán ma túy là một hoạt động kinh doanh toàn cầu, vì vậy phản ứng của chúng ta cũng phải mang tính toàn cầu”, ông Brunner nhấn mạnh.
Không chỉ đối mặt nguồn cung ma túy ngày càng lớn, châu Âu còn chứng kiến sự thay đổi về phương thức hoạt động của các tổ chức tội phạm. Các băng nhóm hiện sử dụng những công nghệ liên lạc được mã hóa, vận hành các mạng lưới hậu cần quốc tế và sở hữu nguồn tài chính dồi dào. Các nền tảng trực tuyến, ứng dụng nhắn tin bảo mật cùng các chợ đen trên không gian mạng đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động buôn bán ma túy xuyên biên giới. Sự xuất hiện liên tục của các chất hướng thần mới cũng làm gia tăng nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.
Trước tình trạng nói trên, các nhà lãnh đạo EU nhấn mạnh sự cần thiết phải triển khai một cách tiếp cận toàn diện và dựa trên cơ sở khoa học. Theo tuyên bố chung sau hội nghị, việc xử lý vấn đề ma túy cần được thực hiện đồng bộ ở mọi cấp độ, từ địa phương, khu vực, quốc gia đến cấp độ EU và quốc tế. Các biện pháp được đề ra không chỉ tập trung vào đấu tranh với các đường dây tội phạm mà còn hướng tới bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngăn ngừa tác hại do ma túy gây ra, nâng cao năng lực ứng phó của các cơ quan chức năng và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác quốc tế.
Nhằm cụ thể hóa các mục tiêu dài hạn, đầu tháng 6 vừa qua, các Bộ trưởng Nội vụ EU đã đạt được đồng thuận về lộ trình triển khai Chiến lược chống ma túy của EU giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là nền tảng quan trọng để khối tăng cường năng lực phòng ngừa, đấu tranh và kiểm soát thị trường ma túy trong những năm tới.
Trong bối cảnh thị trường ma túy tiếp tục mở rộng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever cho rằng, cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức không còn là nhiệm vụ của riêng từng quốc gia, mà đã trở thành ưu tiên chung của toàn châu Âu. “Là nơi có một trong những cảng lớn nhất châu Âu, đất nước tôi đã rút ra được một bài học đơn giản nhưng vô cùng quan trọng, đó là tội phạm có tổ chức không hề có biên giới. Do đó, giải pháp của chúng ta đối với mối đe dọa này không được dừng lại ở biên giới”, ông Wever nhấn mạnh.
