Theo Reuters, bốn bang của Mỹ gồm California, Colorado, Kentucky và New Jersey cáo buộc Meta đã cố tình phát triển các tính năng trên hai nền tảng mạng xã hội là Facebook và Instagram nhằm giữ chân người dùng trẻ trong thời gian dài hơn, từ đó gia tăng doanh thu quảng cáo. Các nguyên đơn cũng cho rằng, công ty không minh bạch về những rủi ro đối với sức khỏe tâm thần của thanh, thiếu niên khi sử dụng mạng xã hội.
“Meta đã ưu tiên lợi nhuận hơn sự an toàn của trẻ em và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần đang ảnh hưởng đến một thế hệ trẻ em Mỹ”, người phát ngôn của Tổng Chưởng lý bang California Rob Bonta nhấn mạnh. Theo ông Bonta, mức phạt 1,4 nghìn tỷ USD được tính bằng cách nhân số lần vi phạm với mức tiền phạt tối đa theo luật của từng bang. Số lần vi phạm được xác định dựa trên ước tính số lượng trẻ em và thanh, thiếu niên bị ảnh hưởng bởi các hành vi mà Meta bị cáo buộc thực hiện.
Không chỉ đối mặt với bốn bang nói trên, Meta còn đang vướng vào hàng loạt vụ kiện quy mô lớn khác. Hiện, 29 bang của Mỹ cùng khởi kiện công ty tại tòa án liên bang với cáo buộc vi phạm Đạo luật Bảo vệ quyền riêng tư trực tuyến của trẻ em (COPPA), thông qua việc thu thập dữ liệu của trẻ em mà không có sự đồng ý phù hợp từ cha mẹ. Phiên tòa vào tháng 8 sẽ xem xét đồng thời các cáo buộc theo luật liên bang và những cáo buộc của bốn bang về việc Meta vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng khi đưa ra các tuyên bố bị cho là sai lệch về mức độ an toàn của nền tảng.
Về phía mình, Meta phủ nhận toàn bộ cáo buộc. Tập đoàn này cho rằng, các nhà làm luật chưa đưa ra được bằng chứng Meta lừa dối người tiêu dùng. Thậm chí, theo đại diện Meta, khái niệm “nghiện mạng xã hội” hiện chưa được công nhận chính thức là một bệnh rối loạn tâm thần, vì vậy không thể kết luận công ty nói sai sự thật về việc nền tảng không gây nghiện.
Con số 1,4 nghìn tỷ USD gần tương đương giá trị vốn hóa thị trường của Meta. Mức phạt này cho thấy quy mô chưa từng có của cuộc chiến pháp lý giữa “gã khổng lồ” công nghệ Mỹ và các cơ quan quản lý. Trong hồ sơ gửi tòa án, Meta khẳng định, mức phạt mà các bang đề xuất không được chứng minh bằng các căn cứ pháp lý và thực tế. "Một hình phạt với quy mô như vậy chưa từng có tiền lệ trong lịch sử thực thi luật bảo vệ người tiêu dùng", đại diện Meta nhấn mạnh. Đồng thời, Meta cũng tuyên bố sẽ tiếp tục bảo vệ quan điểm của mình trong suốt quá trình xét xử.
Đây không phải lần đầu Meta nhận phán quyết bất lợi trong các vụ kiện liên quan trẻ em. Tháng 3 vừa qua, bang New Mexico trở thành địa phương đầu tiên đưa vụ việc tương tự ra xét xử và bồi thẩm đoàn đã yêu cầu Meta bồi thường 375 triệu USD sau khi kết luận công ty lừa dối người tiêu dùng tại bang này. Hiện, một thẩm phán tại New Mexico đang tiếp tục xem xét giai đoạn hai của vụ kiện, trong đó bang yêu cầu Meta phải bồi thường bổ sung và thực hiện những thay đổi đối với Facebook, Instagram và WhatsApp nhằm tăng cường bảo vệ người dùng trẻ tuổi.
Áp lực pháp lý mà Meta đang đối mặt phản ánh xu hướng siết chặt quản lý đối với các nền tảng số trên toàn nước Mỹ. Không chỉ Meta, nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn như Snap; Alphabet - công ty mẹ của Google và ByteDance - chủ sở hữu mạng xã hội TikTok, cũng đang phải đối mặt hàng nghìn vụ kiện tại tòa án liên bang. Điểm chung của các vụ kiện là cáo buộc các nền tảng cố tình thiết kế những tính năng có khả năng gây nghiện, khiến trẻ em và thanh, thiếu niên dành nhiều thời gian trực tuyến hơn, qua đó làm gia tăng các vấn đề về sức khỏe tâm thần.
Giới phân tích cho rằng, vụ kiện lần này có thể trở thành dấu mốc quan trọng đối với việc giám sát hoạt động của các "ông lớn" công nghệ. Nếu các nguyên đơn giành thắng lợi, đây không chỉ là một trong những khoản tiền phạt lớn nhất từng được đề xuất đối với một doanh nghiệp, mà còn có thể tạo ra tiền lệ pháp lý mới trong việc xác định trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội đối với tác động của thuật toán và thiết kế sản phẩm đối với trẻ em.