Theo CNN, Lễ trao giải Ig Nobel năm nay tiếp tục mở màn với hoạt động tung máy bay giấy truyền thống, đồng thời khách mời thưởng thức màn trình diễn opera hài hước và sáng tạo do các nhà nghiên cứu đoạt giải Ig Nobel trình bày. Ban tổ chức cho biết, giải Ig Nobel nhằm tôn vinh những thành tựu khoa học có tính phát hiện và độc đáo, “trước tiên khiến mọi người cười, rồi sau đó khiến họ suy nghĩ”.
Các nghiên cứu đoạt giải bao gồm dự án tìm ra “bằng chứng cho thấy người thuộc tầng lớp thượng lưu có nhiều khả năng giật kẹo của trẻ em và hành vi phi đạo đức khác”, giành giải Ig Nobel về kinh tế. Nghiên cứu khác phát hiện sữa... gián chứa năng lượng gấp ba lần sữa bò, giành giải trong lĩnh vực hóa học. Ở hạng mục y học, quy trình “khí động học của việc xì mũi” công bố từ năm 1977, đã vinh danh cố Giáo sư người Nhật Bản Tokuji Unno.
Khảo cứu về lịch sử tiến hóa các nụ hôn giúp nhóm tác giả giành giải sinh học. Đồng tác giả nghiên cứu này là nhà sinh học Matilda Brindle tại Trường đại học Oxford (Anh) cho biết: “Khoa học đã chịu tác động của lợi ích kinh tế trong thời gian dài, những lĩnh vực ít hoặc khó thương mại hóa ngày càng bị coi là kém quan trọng hơn. Không phủ nhận vai trò của nghiên cứu ứng dụng, nhưng tôi cho rằng sẽ tổn thất lớn nếu chúng ta ngừng quan sát thế giới chung quanh và đặt câu hỏi tại sao”.
Năm nay, có 10 thành tựu khoa học được vinh danh giải Ig Nobel. Phó Giáo sư Changhong Cao tại Khoa kỹ thuật cơ khí, Trường đại học McGill (Mỹ) đại diện nhóm tác giả công trình nghiên cứu sử dụng vòi muỗi làm vòi phun in 3D, giành giải thưởng công nghệ. Ông cho biết, các giải thưởng giúp khích lệ tư duy khám phá: “Chúng tôi luôn sẵn sàng đón nhận những hướng đi mà nghiên cứu mới có thể dẫn đến. Sự tò mò chính là nền tảng cho sự tiến bộ của khoa học”.
Phó Giáo sư ngành Sinh vật học Carly Anne York tại Trường đại học Lenoir-Rhyne (Canada) chia sẻ: “Khi nghĩ về nghiên cứu khoa học, có thể hình dung ra những chiếc áo khoác phòng thí nghiệm màu trắng, kính hiển vi hoặc hàng loạt thiết bị hiện đại, nhưng thực tế đôi khi lại rất khác. Ig Nobel luôn luôn nêu bật những nghiên cứu vừa nực cười vừa đáng suy ngẫm”.
Trên khắp thế giới, các nhà khoa học đang làm việc trong những môi trường ngày càng đa dạng hơn, thực hiện nhiều dự án nghiên cứu độc đáo và có tính thử nghiệm hoặc tiên phong. Chẳng hạn như quan sát tìm hiểu đặc tính của các loài sinh vật, thí nghiệm trong điều kiện khác thường như cực nóng, cực lạnh hoặc phi trọng lực. Giải Ig Nobel đã thành công trong việc chỉ ra rằng, đề tài nghiên cứu là không giới hạn và việc thu thập kiến thức luôn có ý nghĩa riêng nhất định.
Theo Phó Giáo sư York, những người đoạt giải năm nay đã biến nhiều ý tưởng tưởng chừng như viển vông thành dự án nghiên cứu thật sự. “Đó là những nỗ lực khoa học chính đáng”, bà cho biết: “Mặc dù thoạt nhìn nghiên cứu này có vẻ không quan trọng, nhưng một thành tựu y sinh trong tương lai có thể bắt nguồn từ những phát hiện trong nghiên cứu cơ bản, mô hình 3D từ vòi muỗi có thể là nguồn cảm hứng cho một phương pháp mới không gây đau đớn để tiêm thuốc vào cơ thể”.
Lễ trao giải Ig Nobel là sự kiện diễn ra hằng năm, nhằm tôn vinh nghiên cứu mang tính sáng tạo, độc đáo, đồng thời được xem phiên bản hài hước của giải Nobel. Giải do tạp chí “Kỷ yếu nghiên cứu khoa học không tưởng” (Annals of Improbable Research) tổ chức từ năm 1991. Từ sự kiện không mấy ai chú ý, đến nay Ig Nobel đã thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng trên toàn thế giới, mỗi năm có hơn 7.000 đề cử cho giải thưởng này. Nhà sáng lập tạp chí, ông Marc Abraham đồng thời là người dẫn chương trình trao giải.
Trong những tuần sau lễ trao giải, các tác giả đoạt giải sẽ tham gia những buổi nói chuyện công khai và đăng tải trên trang web của ban tổ chức. Sau 35 năm tổ chức tại Boston (Mỹ), lễ trao giải năm nay diễn ra tại Zurich (Thụy Sĩ). Theo ban tổ chức, lễ trao giải Ig Nobel năm sau sẽ được tổ chức tại Antwerp, vùng Flanders (Bỉ).
