Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để hoàn thiện thể chế

Đợt tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật phải hướng tới mục tiêu cao hơn: tháo gỡ các rào cản, hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển.

Quang cảnh cuộc làm việc.
Quang cảnh cuộc làm việc.

Ngay sau Phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, sáng 10/4, lãnh đạo Bộ Tư pháp - Cơ quan được giao nhiệm vụ Thường trực Ban Chỉ đạo đã có cuộc họp với các đơn vị chuyên môn để khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao.

Tổng rà soát toàn diện, đi vào thực chất

Phát biểu ý kiến chỉ đạo tại cuộc làm việc với Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật và các cơ quan, đơn vị liên quan về công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định, đợt rà soát lần này có tính chất hoàn toàn khác biệt so với các đợt trước. Nếu như trước đây, việc rà soát thường mang tính chuyên đề, kỹ thuật thì lần này là một cuộc “tổng rà soát” toàn diện, đi vào thực chất, với quy mô lớn và yêu cầu cao hơn nhiều.

Mục tiêu cốt lõi không chỉ là bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp hay sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, mà quan trọng hơn là phải nhận diện và tháo gỡ các "điểm nghẽn" đang cản trở sự phát triển.

"Hệ thống pháp luật sau rà soát phải thật sự khả thi, đồng bộ và trở thành nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Đảng, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV và các chủ trương về đổi mới tổ chức bộ máy, phát triển kinh tế - xã hội", Thứ trưởng Tư pháp nhấn mạnh.

thu-truong-nguyen-thanh-tinh-phat-bieu-tai-buoi-lam-viec-8756.jpg
Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh.

Thứ trưởng cũng yêu cầu: phải nhìn nhận đây là một đợt sinh hoạt chính trị-pháp lý sâu rộng. Công tác truyền thông cần được đẩy mạnh để tạo sự đồng thuận xã hội, qua đó khẳng định kết quả rà soát không chỉ là sản phẩm của cơ quan chuyên môn mà là kết tinh của cả hệ thống chính trị.

Xác định trách nhiệm người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương

Theo tinh thần Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả rà soát trong phạm vi quản lý. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nêu rõ, nếu sau này vẫn tồn tại những điểm nghẽn mà đợt rà soát không phát hiện thì trách nhiệm trước hết thuộc về người đứng đầu.

Cùng với đó, việc rà soát phải gắn chặt với yêu cầu phân cấp, phân quyền. Đối với cấp cơ sở như xã, phường, hướng dẫn cần đơn giản, dễ hiểu, tránh tình trạng “học thuật hóa” khiến cán bộ khó triển khai.

Tinh thần xuyên suốt là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, từ đó đánh giá đúng những quy định còn thiếu khả thi, gây cản trở trong thực tiễn.

Về tổ chức triển khai, Thứ trưởng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, xây dựng các sản phẩm truyền thông hiện đại như infographic, video hướng dẫn, tọa đàm chuyên gia; đồng thời vận hành hiệu quả chuyên mục tổng rà soát trên Cổng Pháp luật quốc gia cũng như sơ đồ hóa các nhóm nhiệm vụ để dễ kiểm soát, kiểm đếm cụ thể các nhóm việc. Các đoàn kiểm tra cũng sẽ nên tổ chức tại các bộ, ngành và địa phương trọng điểm nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã thảo luận cụ thể về kế hoạch triển khai, với sự thống nhất cao về các nội dung trọng tâm.

Về tập huấn và hướng dẫn, các đại biểu nhất trí tổ chức hội nghị hướng dẫn đến tận cấp xã, chia thành hai nhóm đối tượng gồm các bộ, ngành, hiệp hội và 34 tỉnh, thành phố. Tài liệu tập huấn sẽ được số hóa, tích hợp mã QR để thuận tiện tra cứu và sử dụng.

Lộ trình rà soát cũng được xác định theo hai giai đoạn. Trong giai đoạn đầu (dự kiến từ tháng 7 đến 8/2026), các bộ, ngành, địa phương sẽ gửi báo cáo sơ bộ; Ban Chỉ đạo sẽ tổng hợp và tổ chức các hội nghị theo vùng để lấy ý kiến, phản biện. Giai đoạn hai (dự kiến từ tháng 11 đến 12/2026) sẽ hoàn thiện báo cáo tổng thể trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến, trình Chính phủ và Quốc hội.

Tổ công tác cũng đề xuất nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế thông qua các đoàn khảo sát tại một số quốc gia nhằm học hỏi cách thức xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại và tháo gỡ các rào cản pháp lý phục vụ phát triển.

Các ý kiến cũng thống nhất cao về yêu cầu hành động quyết liệt, thực chất, tránh hình thức. Đợt tổng rà soát lần này được kỳ vọng không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật, mà sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng để hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và tạo động lực cho phát triển bền vững của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đổi mới quản lý hải quan, thúc đẩy tuân thủ tự nguyện của doanh nghiệp

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, các đại biểu Quốc hội đề nghị minh bạch tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật. Đồng thời, cần kiểm soát việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Đoàn Bảo Châu đang bị truy nã đặc biệt. (Ảnh: Nguồn Bộ Công an)

Đoàn Bảo Châu bị phạt 7 năm tù về hành vi tuyên truyền chống Nhà nước

Sáng 3/8, Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội đã xét xử sơ thẩm công khai vắng mặt bị cáo Đoàn Bảo Châu (trú tại phường Giảng Võ, Hà Nội) về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự 2015.

Đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Trình Quốc hội cơ chế đặc thù xử lý vi phạm liên quan kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân

Việc ban hành Nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; thể hiện chính sách nhân văn, khoan hồng của Đảng và Nhà nước, lấy hiệu quả chính trị, kinh tế, xã hội làm căn cứ để xử lý phù hợp.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Việc sửa đổi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số...

Công chức hải quan vận hành hệ thống thông quan tự động.

Tạo thuận lợi cho thương mại xuyên biên giới

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp thứ 4, đã hướng đến đổi mới tư duy quản lý doanh nghiệp chủ yếu dựa trên phân luồng hàng hóa sang quản lý theo mức độ tuân thủ pháp luật bằng dữ liệu với hệ thống tích hợp AI tự động ra quyết định.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp báo cáo tình hình tổng rà soát. (Ảnh: H.T)

Hơn 43.000 văn bản quy phạm pháp luật đã được rà soát

Tính đến ngày 30/7, các bộ, cơ quan, địa phương đã tổng rà soát sơ bộ hơn 43.000 văn bản quy phạm pháp luật, xác định nội dung cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục nhận diện, xử lý những “điểm nghẽn” của hệ thống pháp luật, phục vụ yêu cầu hoàn thiện thể chế trong giai đoạn mới.

Phương tiện tàu cá khai thác thủy, hải sản ven bờ của ngư dân xã Mỹ Long, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Thời gian qua, tỉnh Vĩnh Long đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tăng cường tuần tra, giám sát, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, cùng cả nước sớm gỡ thẻ vàng của Ủy ban châu Âu.

Cơ quan chức năng kiểm tra tại kho hàng Công ty MediPhar. (Ảnh: Bộ Công an)

Nhiều lỗ hổng về thể chế, công tác quản lý thực phẩm chức năng

Không chỉ tuyên phạt các mức án nghiêm khắc với 14 bị cáo trong đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giả quy mô cực lớn, mới đây, Hội đồng xét xử sơ thẩm Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội còn nhận thấy còn nhiều lỗ hổng về thể chế, quản lý hàng hóa, sản phẩm là thực phẩm chức năng; kế toán tài chính doanh nghiệp,…

Công an Đà Nẵng ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với 2 đối tượng Nguyễn Tiến Trãi, Nguyễn Anh Tuấn. (Ảnh: Công an cung cấp)

Đà Nẵng khởi tố, bắt tạm giam 2 đối tượng trong đường dây mua bán trái phép hóa đơn hơn 2.000 tỷ đồng

Ngày 1/8, Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, đơn vị này đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với 2 đối tượng Nguyễn Tiến Trãi (sinh năm 1983; trú tại Thành phố Hồ Chí Minh) và Nguyễn Anh Tuấn (sinh năm 1968; trú phường An Khê) về tội “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn”.

[Video] Tuyên án cựu Chủ tịch Công ty MediUSA hơn 16 năm tù

[Video] Tuyên án cựu Chủ tịch Công ty MediUSA hơn 16 năm tù

Chiều 31/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tuyên án phạt 14 bị cáo trong vụ án “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Cố ý làm lộ bí mật công tác” xảy ra tại Công ty cổ phần Dược phẩm liên doanh MediPhar.

Hội đồng xét xử tuyên án. (Ảnh: HỒNG NGUYÊN)

Hai cựu cán bộ hải quan lĩnh án tù giam

Chiều 31/7, tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, Hội đồng xét xử sơ thẩm đã tuyên án các bị cáo trong vụ án "Đưa, nhận hối lộ; Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định kế toán và Làm lộ bí mật công tác", xảy ra tại Công ty MediPhar và các đơn vị, tổ chức liên quan. 

Công an tỉnh Đồng Tháp bác bỏ thông tin và hình ảnh này đang lan truyền trên mạng xã hội.

Đồng Tháp bác bỏ thông tin xe công vụ lao vào nhà dân, chiến sĩ công an tử vong

Ngày 31/7, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, thông tin được đăng tải trên mạng xã hội cùng bài viết, kèm theo hình ảnh với nội dung cho rằng xe công vụ truy đuổi phương tiện vi phạm giao thông đã mất lái, lao vào nhà dân khiến một chiến sĩ bị thương nặng và tử vong ở Đồng Tháp là sai sự thật.