Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để hoàn thiện thể chế

Đợt tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật phải hướng tới mục tiêu cao hơn: tháo gỡ các rào cản, hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển.

Quang cảnh cuộc làm việc.
Quang cảnh cuộc làm việc.

Ngay sau Phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, sáng 10/4, lãnh đạo Bộ Tư pháp - Cơ quan được giao nhiệm vụ Thường trực Ban Chỉ đạo đã có cuộc họp với các đơn vị chuyên môn để khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao.

Tổng rà soát toàn diện, đi vào thực chất

Phát biểu ý kiến chỉ đạo tại cuộc làm việc với Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật và các cơ quan, đơn vị liên quan về công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định, đợt rà soát lần này có tính chất hoàn toàn khác biệt so với các đợt trước. Nếu như trước đây, việc rà soát thường mang tính chuyên đề, kỹ thuật thì lần này là một cuộc “tổng rà soát” toàn diện, đi vào thực chất, với quy mô lớn và yêu cầu cao hơn nhiều.

Mục tiêu cốt lõi không chỉ là bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp hay sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, mà quan trọng hơn là phải nhận diện và tháo gỡ các "điểm nghẽn" đang cản trở sự phát triển.

"Hệ thống pháp luật sau rà soát phải thật sự khả thi, đồng bộ và trở thành nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Đảng, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV và các chủ trương về đổi mới tổ chức bộ máy, phát triển kinh tế - xã hội", Thứ trưởng Tư pháp nhấn mạnh.

thu-truong-nguyen-thanh-tinh-phat-bieu-tai-buoi-lam-viec-8756.jpg
Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh.

Thứ trưởng cũng yêu cầu: phải nhìn nhận đây là một đợt sinh hoạt chính trị-pháp lý sâu rộng. Công tác truyền thông cần được đẩy mạnh để tạo sự đồng thuận xã hội, qua đó khẳng định kết quả rà soát không chỉ là sản phẩm của cơ quan chuyên môn mà là kết tinh của cả hệ thống chính trị.

Xác định trách nhiệm người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương

Theo tinh thần Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả rà soát trong phạm vi quản lý. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nêu rõ, nếu sau này vẫn tồn tại những điểm nghẽn mà đợt rà soát không phát hiện thì trách nhiệm trước hết thuộc về người đứng đầu.

Cùng với đó, việc rà soát phải gắn chặt với yêu cầu phân cấp, phân quyền. Đối với cấp cơ sở như xã, phường, hướng dẫn cần đơn giản, dễ hiểu, tránh tình trạng “học thuật hóa” khiến cán bộ khó triển khai.

Tinh thần xuyên suốt là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, từ đó đánh giá đúng những quy định còn thiếu khả thi, gây cản trở trong thực tiễn.

Về tổ chức triển khai, Thứ trưởng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, xây dựng các sản phẩm truyền thông hiện đại như infographic, video hướng dẫn, tọa đàm chuyên gia; đồng thời vận hành hiệu quả chuyên mục tổng rà soát trên Cổng Pháp luật quốc gia cũng như sơ đồ hóa các nhóm nhiệm vụ để dễ kiểm soát, kiểm đếm cụ thể các nhóm việc. Các đoàn kiểm tra cũng sẽ nên tổ chức tại các bộ, ngành và địa phương trọng điểm nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã thảo luận cụ thể về kế hoạch triển khai, với sự thống nhất cao về các nội dung trọng tâm.

Về tập huấn và hướng dẫn, các đại biểu nhất trí tổ chức hội nghị hướng dẫn đến tận cấp xã, chia thành hai nhóm đối tượng gồm các bộ, ngành, hiệp hội và 34 tỉnh, thành phố. Tài liệu tập huấn sẽ được số hóa, tích hợp mã QR để thuận tiện tra cứu và sử dụng.

Lộ trình rà soát cũng được xác định theo hai giai đoạn. Trong giai đoạn đầu (dự kiến từ tháng 7 đến 8/2026), các bộ, ngành, địa phương sẽ gửi báo cáo sơ bộ; Ban Chỉ đạo sẽ tổng hợp và tổ chức các hội nghị theo vùng để lấy ý kiến, phản biện. Giai đoạn hai (dự kiến từ tháng 11 đến 12/2026) sẽ hoàn thiện báo cáo tổng thể trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến, trình Chính phủ và Quốc hội.

Tổ công tác cũng đề xuất nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế thông qua các đoàn khảo sát tại một số quốc gia nhằm học hỏi cách thức xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại và tháo gỡ các rào cản pháp lý phục vụ phát triển.

Các ý kiến cũng thống nhất cao về yêu cầu hành động quyết liệt, thực chất, tránh hình thức. Đợt tổng rà soát lần này được kỳ vọng không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật, mà sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng để hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và tạo động lực cho phát triển bền vững của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu Bế Trung Anh (Đoàn Đắk Lắk). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu Quốc hội đề xuất gỡ “rào” tỷ lệ khen thưởng, tôn vinh giá trị thực

Đại biểu Bế Trung Anh (Đoàn Đắk Lắk) đề xuất đổi mới tư duy trong xét tặng danh hiệu khen thưởng, từ phân bổ theo chỉ tiêu sang công nhận dựa trên giá trị thực. Theo đó, cá nhân, tổ chức đạt chuẩn giá trị đều cần được xem xét, ghi nhận, không bị ràng buộc, giới hạn bởi một tỷ lệ hành chính nhất định.

Quang cảnh Hội nghị.

Phấn đấu đến năm 2030 Lạng Sơn đạt "Tỉnh không ma túy"

Ngày 10/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị công bố quyết định phê duyệt danh sách tuyến, địa bàn trọng điểm, địa bàn “không ma túy” năm 2025 và quán triệt, triển khai các kế hoạch, văn bản chỉ đạo liên quan công tác phòng, chống ma túy, phấn đấu đến năm 2030 Lạng Sơn đạt "Tỉnh không ma túy".

Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng kiểm tra đột xuất 7 cơ sở kinh doanh tại phường Sơn Trà và Hội An, phát hiện số lượng lớn hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xử phạt hơn 215 triệu đồng, buộc tiêu hủy toàn bộ tang vật vi phạm.

Đà Nẵng: Xử phạt 7 cơ sở kinh doanh hàng giả bán cho du khách

Triển khai đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường trước và trong thời gian diễn ra Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026, những ngày đầu tháng 4/2026, Đội Quản lý thị trường số 2, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng đã tổ chức kiểm tra đột xuất 7 cơ sở kinh doanh có dấu hiệu vi phạm trên địa bàn.

Hai bị cáo tại tòa.

Kiến nghị xem xét trách nhiệm hình sự chủ nhà trọ trong vụ cháy khiến 15 người chết tại Trung Kính

Chiều 9/4, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tiếp tục xét xử sơ thẩm 2 cựu cán bộ công an phòng cháy, chữa cháy, Công an quận Cầu Giấy (cũ) về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" trong vụ cháy nghiêm trọng khiến 15 người chết tại Trung Kính, phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội.

Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. (Ảnh: TL)

Tập trung số hóa toàn diện quy trình tổ chức thi hành án

Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi đề nghị tiếp tục tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp để nâng cao kết quả công tác thi hành án dân sự; đồng thời số hóa toàn diện quy trình tổ chức thi hành án, bảo đảm triển khai vận hành nền tảng số thi hành án dân sự kết nối dữ liệu "Đúng-Đủ-Sạch-Sống".

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. (Ảnh: DUY LINH)

Làm rõ phạm vi bắt buộc công chứng, tránh chồng chéo và tùy nghi áp dụng

Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu xác định rõ phạm vi công chứng bắt buộc, bảo đảm thống nhất và khả thi. Đồng thời, đề xuất hoàn thiện tiêu chí, tránh chồng chéo pháp luật và hạn chế tình trạng áp dụng tùy nghi trong thực tiễn.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. (Ảnh: DUY LINH)

Đẩy mạnh phân quyền, giảm thủ tục công chứng cho người dân

Việc xây dựng, ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện; tạo thuận lợi cao nhất cho người dân, doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp ở hội trường sáng 9/4. (Ảnh: DUY LINH)

Phát triển hệ thống trợ giúp pháp lý chuyên nghiệp, hiện đại, dễ tiếp cận

Việc sửa đổi Luật Trợ giúp pháp lý nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển hệ thống trợ giúp pháp lý chuyên nghiệp, hiện đại, dễ tiếp cận, mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp; Thành viên Tổ soạn thảo dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). (Ảnh: ND)

Luật Thủ đô (sửa đổi): “Mở” tối đa không gian tự chủ, “khóa” chặt trách nhiệm để tạo đột phá

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) thiết kế cơ chế phân quyền sâu rộng, thí điểm cả những chính sách chưa có tiền lệ song gắn chặt với trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ tạo không gian thể chế đủ rộng để Thủ đô Hà Nội có đủ thẩm quyền và công cụ thực hiện sứ mệnh dẫn dắt trong kỷ nguyên mới.

Đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ cho ý kiến về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ trở thành bệ phóng để Hà Nội bứt phá

Theo Chủ tịch Quốc hội, nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh, kiểm soát chặt chẽ và bảo đảm tính minh bạch, Luật Thủ đô sẽ trở thành động lực quan trọng giúp Hà Nội giải quyết các vấn đề cấp bách, đồng thời tạo đột phá phát triển kinh tế trong thời gian tới.