Tòa án Công lý Quốc tế yêu cầu Israel ngăn chặn “hành động diệt chủng” tại Dải Gaza

Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) trực thuộc Liên hợp quốc đã ra phán quyết yêu cầu Israel thực thi mọi biện pháp trong quyền hạn của nước này nhằm ngăn chặn “hành động diệt chủng” tại Dải Gaza. Cộng đồng quốc tế yêu cầu Israel ngay lập tức tuân thủ đầy đủ phán quyết của ICJ, đồng thời coi đây là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm công lý cho người dân Gaza, mở đường cho việc kết thúc thảm kịch tại vùng lãnh thổ này.
Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ). Nguồn: Sabah.
Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ). Nguồn: Sabah.

Phán quyết được đưa ra sau khi Nam Phi đệ đơn lên ICJ vào tháng 12/2023 kiện Israel vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước Liên hợp quốc về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng liên quan đến người Palestine tại Dải Gaza. Phán quyết yêu cầu Israel bảo đảm không vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước này, đồng thời khẩn trương có bước đi nhằm cải thiện tình hình nhân đạo tại dải đất ven biển. Chủ tọa phiên tòa Joan Donoghue nêu bật quan ngại sâu sắc về tình hình tại Gaza, đồng thời đề nghị Israel báo cáo về việc thực thi phán quyết của tòa trong vòng một tháng tới.

Nhà ngoại giao hàng đầu của chính quyền Palestine, ông Riyad al-Maliki đã hoan nghênh phán quyết của ICJ, đồng thời kêu gọi tất cả các nước bảo đảm rằng những biện pháp mà ICJ phán quyết phải được thực thi.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định, Israel cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế. Trong tuyên bố, ông Netanyahu cũng cho biết Israel sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo và bảo đảm an toàn cho dân thường tại Gaza.

Cộng đồng quốc tế đã hoan nghênh quyết định của ICJ. Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa đánh giá phán quyết của ICJ là bước quan trọng đầu tiên đối với nỗ lực của Nam Phi nhằm bảo đảm công lý cho người dân Gaza. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, phán quyết của ICJ mang tính ràng buộc và tất cả các bên có trách nhiệm tuân thủ.

Phán quyết của ICJ và lời thúc giục của cộng đồng quốc tế về hành động nhanh chóng để chấm dứt thảm kịch ở Gaza được đưa ra trong bối cảnh xung đột giữa Israel và Phong trào Hamas ở Gaza bước vào giai đoạn mới và có nguy cơ kéo dài, nhấn chìm vùng lãnh thổ của Palestine vào thảm họa nhân đạo. Kể từ khi giao tranh bùng phát vào tháng 10/2023, số người thiệt mạng tại Gaza lên hơn 25.700 người. 85% dân số ở Gaza phải rời bỏ nhà cửa và hơn 50% các công trình dân sự bị phá hủy không thể phục hồi. 100% số học sinh phải nghỉ học.

Đặc biệt, xung đột gây ra tình trạng thảm họa nhân đạo mà các chuyên gia của Liên hợp quốc ví là “địa ngục trần gian”. Các bệnh viện không thể hoạt động đầy đủ chức năng, toàn bộ 2,2 triệu người sống tại vùng lãnh thổ này rơi vào mất an ninh lương thực trầm trọng. Ngay cả khi chiến sự dừng lại lúc này, thì người dân Gaza cũng phải mất nhiều năm đối phó với tình trạng thiếu lương thực, thực phẩm và dịch bệnh lây lan.

Trong khi đó, việc hai phía xung đột giữ nguyên quan điểm về điều kiện chấm dứt giao tranh khiến mục tiêu tìm một giải pháp cho cuộc khủng hoảng trở nên vô cùng khó khăn. Mặc dù Qatar, Mỹ và Ai Cập đã tiến hành ngoại giao con thoi nhằm tìm cách thu hẹp sự khác biệt giữa Israel và Hamas về khuôn khổ chấm dứt xung đột, cho phép tăng cường viện trợ nhân đạo cho Gaza, song hai bên vẫn bất đồng về cách thức để chấm dứt vĩnh viễn xung đột.

Phía Israel theo đuổi cách tiếp cận từng phần, theo đó trả tự do cho các con tin gồm dân thường và binh sĩ Israel theo từng nhóm đối tượng, để đổi lại ngừng hành động thù địch, thả tù nhân Palestine và tăng viện trợ vào Gaza. Hamas lại muốn “thỏa thuận cả gói”, bao gồm ngừng bắn vĩnh viễn, trước khi thực hiện trả tự do theo từng giai đoạn.

Phán quyết của ICJ mang tính ràng buộc pháp lý, nhưng ICJ không có công cụ thực thi phán quyết của mình. Với tình hình hiện nay, nếu không ngừng các cuộc tấn công Gaza ngay lập tức và vô điều kiện, thì Israel khó có thể biện minh cho hành động quân sự gây nhiều thương vong cho dân thường và khó có thể chứng minh không vi phạm Công ước Liên hợp quốc về ngăn ngừa và trừng phạt tội ác diệt chủng đối với người Palestine.

Chừng nào tiếng súng chưa ngưng trên dải đất Gaza đau thương, tính mạng của người dân vô tội nơi đây còn bị đe dọa và nỗ lực tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng Israel-Palestine tiếp tục gặp trở ngại.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.