Đồng chí Nguyễn Thành Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, việc sắp xếp phải gắn liền với nâng cao vai trò, vị thế của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; duy trì, phát huy hiệu quả hoạt động các tổ chức chính trị-xã hội, các hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Đây cũng là dịp hướng mạnh hoạt động về cơ sở, tăng cường các nguồn lực, nhân lực cho hoạt động của cơ sở, địa bàn dân cư, gắn bó với đoàn viên, hội viên và người dân; khắc phục “hành chính hóa” hoạt động. Tinh gọn bộ máy đồng thời phải nâng cao khả năng tập hợp vận động các tầng lớp nhân dân trong xã hội thông qua việc bám sát tình hình thực tiễn ở các khu dân cư, nâng cao hiệu quả phối hợp, chất lượng hoạt động Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Việc sắp xếp cũng bảo đảm không bỏ sót chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ quan, tổ chức; kế thừa và phát huy thành quả đạt được trong quá trình hoạt động và phát triển, khắc phục hạn chế, tồn tại.
Về tổ chức bộ máy, sau sắp xếp, Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh cấp thành phố có 9 đồng chí trong Ban Thường trực và 10 ban tham mưu, giúp việc chung. Về biên chế, trước mắt sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động hiện có của các đơn vị. Sau khi đi vào hoạt động ổn định, tiếp tục hoàn thiện vị trí việc làm, thực hiện quản lý, sử dụng biên chế theo quy định, hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; thực hiện lộ trình tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; bảo đảm trong thời hạn 5 năm, số lượng biên chế thực hiện theo đúng quy định của cấp có thẩm quyền. Đối với cấp huyện, kết thúc hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội cấp huyện cùng lúc với kết thúc hoạt động của tổ chức đảng cùng cấp; chuyển toàn bộ cán bộ, công chức về cấp xã theo Đề án kết thúc hoạt động đảng bộ cấp huyện, sắp xếp hệ thống tổ chức đảng cấp xã và Đề án sắp xếp cán bộ công chức cấp huyện, cấp xã do cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đồng chí Nguyễn Thành Trung cũng cho biết, trong thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố đã xây dựng nhiều kế hoạch, hướng dẫn để triển khai tới các cấp mặt trận nhằm thực hiện những công việc liên quan tới sắp xếp bộ máy được khẩn trương, đúng yêu cầu; đồng thời, bảo đảm vận hành thông suốt, đồng bộ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hợp nhất 3 địa phương chính thức đi vào hoạt động. Trong quá trình thực hiện mô hình mới, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố sẽ phân công các đồng chí lãnh đạo theo dõi, phối hợp xử lý ngay các vấn đề phát sinh nếu có. Trong thời gian tới, các cấp mặt trận cần tiếp tục phải làm tốt công tác tư tưởng, tạo sự thống nhất cao đối với các tổ chức thành viên, đoàn viên, hội viên, đồng thuận trong nhân dân, thông suốt trong các cấp ủy tổ chức đảng cũng như giải quyết kịp thời những phát sinh trong thực tiễn.
Một khó khăn được nêu là cơ sở vật chất của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ ở Thành phố Hồ Chí Minh (sau hợp nhất) phân tán trên nhiều địa bàn, khó khăn trong công tác quản lý vận hành, đầu tư nâng cấp. Hơn nữa, dân cư ở Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương có những đặc điểm văn hóa, phong tục, nhu cầu xã hội khác với dân cư ở Thành phố Hồ Chí Minh cho nên công tác vận động quần chúng, xây dựng khối đại đoàn kết cần thích ứng linh hoạt, phù hợ y cũng đặt ra đòi hỏi phải đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phối hợp sử dụng tốt nguồn tài nguyên về dữ liệu dân cư để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tiến sĩ Lương Bạch Vân, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, chuyển đổi số được xác định là công cụ mang tính đột phá, cho phép tổ chức lại toàn bộ hoạt động của bộ máy trên nền tảng số hóa, nhưng không thể chỉ là đầu tư thiết bị máy móc. Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc, yếu tố con người, sự hài lòng của người dân là thước đo quan trọng hàng đầu. Cần quan tâm triển khai phong trào “bình dân học vụ số” trong hệ thống mặt trận để không ai bị bỏ lại phía sau; cần phải tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền giám sát, phản biện.
Cùng quan điểm này, Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên và là Thành viên Hội đồng Dân chủ- Pháp luật, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, cơ quan Mặt trận Tổ quốc sau sắp xếp cũng cần phải tăng cường chỉ đạo và chuyển hướng bám sát địa bàn về cơ sở để thực hiện gần dân, sát dân, không chỉ giúp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân mà còn phát huy tối đa quy chế dân chủ ở cơ sở; khắc phục cho được hạn chế yếu kém, nhất là trong công tác tuyên truyền. Bên cạnh đó, hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc cần chủ động, thường xuyên và liên tục hơn.
