Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Tháng 12/1946, trong những ngày tháng sục sôi khí thế "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", rất nhiều người con của Hà Nội đã anh dũng hy sinh. Ở nơi hồn thiêng sông núi ấy, hiện có 3 tượng đài tưởng nhớ những người con của Thủ đô đã ngã xuống trong 60 ngày đêm, mỗi cụm đều mang nhiều ý nghĩa cả về lịch sử, văn hóa và kiến trúc.

Tượng đài cạnh đền Bà Kiệu, hồ Hoàn Kiếm

Tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” được đặt tại khu vực vườn hoa đền Bà Kiệu, cạnh hồ Hoàn Kiếm, ra đời đầu tiên vào năm 1984, theo mẫu thiết kế của cố nghệ sĩ Kim Giao. Tượng được thiết kế với cụm 3 nhân vật tiêu biểu cho quân và dân Thủ đô đã kiên cường sống và chiến đấu bảo vệ Hà Nội năm 1946, gồm một thiếu nữ áo dài cầm gươm, một người lính vệ quốc mặc áo trấn thủ cầm bom ba càng, và một người công nhân tự vệ cầm súng.

Tượng đài được xây dựng nhân kỷ niệm 30 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Tên gọi của tượng đài khơi nguồn từ lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thư gửi các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô, gắn với tinh thần chiến đấu kiên cường của quân và dân Hà Nội trong 60 ngày đêm của cuộc Toàn quốc kháng chiến mùa đông năm 1946.

cam-tu-minh-duy-2.jpg
Tượng đài cạnh không gian lịch sử Đền Bà Kiệu, hồ Hoàn Kiếm, tạo nên một bức tranh kiến trúc và ký ức hài hòa. (Ảnh: MINH DUY)
cam-tu-minh-duy-3.jpg
Tượng đài gắn với ký ức của bao thế hệ người dân Thủ đô về một thời oanh liệt. (Ảnh: MINH DUY)

Qua nhiều năm, tượng đài đã trở thành một phần quen thuộc của không gian quanh hồ Hoàn Kiếm. Khu vực tượng đài là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, như trình diễn, lễ hội, trưng bày, triển lãm, hội sách… ở nhiều thời điểm trong năm.

Mới đây, thành phố Hà Nội đã có chủ trương di dời tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, tổ chức lại không gian, cảnh quan khu vực này.

Tượng đài tại vườn hoa Vạn Xuân

Tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" tại vườn hoa Vạn Xuân (vườn hoa Hàng Đậu) được khánh thành ngày 22/12/2004 sau 90 ngày thi công, nhân kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tượng đài được ghép từ 34 khối đá, tổng chiều cao 9,7m, nặng khoảng 200 tấn, làm theo mẫu phác thảo của nhà điêu khắc Vũ Đại Bình và họa sĩ Mai Văn Kế, với hình ảnh ba thanh niên gồm 2 nam và 1 nữ trong tư thế cầm các loại vũ khí sẵn sàng chiến đấu và hy sinh để bảo vệ Thủ đô.

cam-tu-minh-duy-1.jpg
Tượng đài được đặt giữa không gian xanh của công viên Hàng Đậu, tạo nên một địa điểm vừa có giá trị lịch sử vừa là nơi vui chơi, thư giãn của người dân. (Ảnh: MINH DUY)

Đây là một trong 3 mẫu tượng được lựa chọn từ cuộc thi thiết kế mẫu tượng đài nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng Thủ đô năm 2004, do thành phố phát động.

Ban đầu, tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” được dự định đặt tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, sau đó đã được cân nhắc và lựa chọn đặt tại vườn hoa Vạn Xuân như hiện nay.

Khu vực đặt tượng đài nằm nơi diễn ra cuộc thảm sát đẫm máu của quân đội Pháp ở phố Hàng Bún và Yên Ninh vào ngày 17/12/1946. Trong 60 ngày đêm hào hùng của quân dân Thủ đô 80 năm về trước, đây là khu vực giáp ranh giữa Liên khu 1 và Thành cổ, nơi tập trung số đông quân đội Pháp.

cam-tu-minh-duy-7.jpg
Tượng đài có hai mặt, uy nghiêm giữa không gian đô thị nhộn nhịp của Hà Nội. (Ảnh: MINH DUY)

Bức phù điêu bên chợ Đồng Xuân

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm giải phóng Thủ đô (10/10/2004), thành phố Hà Nội cho dựng bức phù điêu “Hà Nội - Mùa đông năm 1946” ngay bên cạnh chợ Đồng Xuân để tưởng nhớ những người đã hy sinh và nhắc nhớ thế hệ hôm nay về lòng biết ơn với thế hệ cha ông đã ngã xuống trong cuộc chiến bảo vệ Thủ đô.

Bức phù điêu "Hà Nội - Mùa đông 1946" do nhóm tác giả Công ty Mỹ thuật Trung ương thực hiện, có chiều cao tính cả bệ là 5,7m, chiều rộng 4,5m, nặng 7 tấn. Mẫu phù điêu mô phỏng hình tượng người chiến sĩ quyết tử ôm bom ba càng trong tư thế sẵn sàng lao vào xe tăng địch cùng với người chiến sĩ tự vệ và thiếu nữ Hà Nội chiến đấu bảo vệ từng tấc đất của Thủ đô.

Mặt sau bức phù điêu có đoạn trích trong thư gửi hội nghị kỷ niệm 23 năm Ngày Thống nhất lực lượng vũ trang Thủ đô (1/1972) của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Chợ Đồng Xuân không chỉ là một điểm đến văn hóa và du lịch của Hà Nội, mà còn ghi dấu ấn nhiều trận đánh ác liệt trong 60 ngày đêm, đặc biệt là trận đánh ngày 14/2/1947, khi quân ta làm hơn 200 quân địch thương vong, tiêu diệt 4 xe tăng.

cam-tu-minh-duy-4.jpg
Nơi đặt bức phù điêu chính là điểm diễn ra trận đánh chợ Đồng Xuân khốc liệt ngày 14/2/1947. (Ảnh: MINH DUY)

Hướng tới những ngày lễ lớn của dân tộc, đặc biệt là Tết Độc lập 2/9, ba tượng đài "Quyết tử" giữa lòng Hà Nội trở thành những "địa chỉ đỏ" thu hút đông đảo người dân Thủ đô, đồng bào cả nước và du khách quốc tế đến thăm.

Cùng chung một nhịp đập lịch sử, các công trình tái hiện trọn vẹn bản hùng ca 60 ngày đêm kiên cường bảo vệ Thủ đô mùa đông năm 1946. Từ không gian thiêng liêng bên hồ Gươm, vệt ký ức tại Hàng Đậu, cho đến hình ảnh người chiến sĩ ôm bom ba càng quả cảm, mỗi điểm đến đều chạm vào trái tim người ghé thăm bằng niềm tự hào lịch sử sâu sắc.

cam-tu-minh-duy-5.jpg
Phù điêu chợ Đồng Xuân trở thành "địa chỉ đỏ" quen thuộc của người dân Thủ đô mỗi dịp lễ lớn của dân tộc. (Ảnh: MINH DUY)

Trong nhịp sống sôi động của ngày hôm nay, dòng người lặng lẽ dâng hương mỗi dịp lễ lớn đều như muốn nhắc nhớ thế hệ sau về giá trị của độc lập, tự do. Thời gian có thể làm mờ đi những vết đạn, hố bom trên từng chiến lũy cũ, nhưng tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" thì vẫn sống mãi trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp của người Hà Nội được khắc họa trong vở diễn “Người con gái Hà Nội” tham dự Liên hoan.

Tôn vinh nét đẹp văn hóa Thăng Long-Hà Nội

Trong 15 tác phẩm dự Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026, những tác phẩm về văn hóa Thăng Long-Hà Nội chiếm vị trí đặc biệt. Đó là những tích xưa như “Nhị vị Bồ Tát tổng Nam Phù”, “Đạo học” hay những câu chuyện thời hiện đại như “Người con gái Hà Nội”, “Người con gái Hà thành”...

Công viên Thủ Lệ, Thành phố Hà Nội (Ảnh QUANG THÁI)

Định hình không gian xanh cho Thủ đô

Cùng với các dự án cải tạo, chỉnh trang và xây dựng công viên, việc điều chỉnh quy hoạch hai công viên lớn trong nội đô là Thủ Lệ và Võ Thị Sáu thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc mở rộng không gian xanh phục vụ cộng đồng.

Đường song hành phải của dự án đang được gấp rút thi công để hoàn thành trước ngày 30/10/2026 (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Tháo gỡ khó khăn cho dự án trọng điểm

Dù còn một số khó khăn, nhưng dự án xây dựng đường cao tốc Đại lộ Thăng Long đoạn nối từ Quốc lộ 21 đến đường cao tốc Hà Nội-Hòa Bình đang được tập trung đẩy nhanh tiến độ. Khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần quan trọng tăng kết nối, mở rộng không gian phát triển cho Thủ đô.

Màn hợp xướng “Ca ngợi Tổ quốc” do Hanoi Choir hòa giọng cùng học sinh Hà Nội-Amsterdam dưới sự chỉ huy của thầy giáo Mạnh Trường tại tiết học “Điểm chạm của cảm xúc”.

Tiết học đặc biệt “Điểm chạm của cảm xúc”

Thực hiện định hướng phát triển toàn diện học sinh theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời tăng cường thực hành nghệ thuật và rèn luyện thể thao, từ năm học 2026-2027, Trường trung học phổ thông chuyên Hà Nội-Amsterdam triển khai tiết học đặc biệt kết hợp văn học và nghệ thuật với chủ đề “Điểm chạm của cảm xúc”.

Hà Nội nỗ lực xây dựng chính quyền số để phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn (Ảnh TTPVHCC).

Những bước tiến trong xây dựng chính quyền số

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thành phố Hà Nội đang tiếp tục thúc đẩy quá trình xây dựng chính quyền số bằng những bước đi bài bản, đồng bộ.

Cô giáo Trần Thị Hiền và các em học sinh trường mầm non Liên Minh A.

Cô giáo mầm non hơn 10 năm đồng hành trẻ đặc biệt

Với cô giáo Trần Thị Hiền, Trường mầm non Liên Minh A, xã Liên Minh, Hà Nội, niềm vui lớn nhất là chứng kiến trẻ trưởng thành từng ngày, nhất là những em gặp khó khăn về ngôn ngữ, hành vi, giao tiếp từng bước hòa nhập cộng đồng.

Xử lý các dự án chậm tiến độ

Với quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026, Thành phố Hà Nội yêu cầu các đơn vị tập trung rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là các thủ tục liên quan đầu tư, đất đai; xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, tạo thêm động lực tăng trưởng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc của Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội. (Ảnh: LÊ HẢI)

Cử tri Hà Nội kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về đất đai, nhà ở và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh

Chuẩn bị cho Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội đã tổng hợp kiến nghị cử tri Thủ đô. Các vấn đề “nóng” cử tri quan tâm gồm: phát triển sản xuất, kinh doanh; chính sách đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; quản lý quy hoạch, bảo đảm quyền lợi người dân trong vùng quy hoạch...

Tạo sức sống cho các thiết chế văn hóa, thể thao tại Hà Nội

Tạo sức sống cho các thiết chế văn hóa, thể thao tại Hà Nội

Thực hiện Chương trình công tác năm 2026 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, ngày 30/9, Thường trực hội đồng nhân dân thành phố đã tổ chức Phiên giải trình về việc đầu tư, quản lý, khai thác, vận hành hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương và Thành ủy Hà Nội trao Giải nhất tặng các tác giả (Ảnh THÁI QUANG)

Góp phần quan trọng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Thành ủy Hà Nội vừa tổ chức trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ sáu, năm 2026 với nhiều dấu ấn nổi bật. Trong đó, nhiều người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị đóng vai trò chỉ đạo, trực tiếp tham gia viết bài, tạo hiệu ứng lan tỏa cho cả hệ thống chính trị.

Tàu điện hoạt động trên tuyến đường sắt đô thị Nhổn-ga Hà Nội (Ảnh Hà Nội Metro)

Định hình hạ tầng tầm nhìn 100 năm

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang đặt ra cách tiếp cận mới đối với công tác triển khai. Để đáp ứng nhu cầu, Hà Nội cần xây dựng cấu trúc hạ tầng có tầm nhìn dài hạn, gắn với định hướng phát triển không gian Thủ đô, xác định những lựa chọn chiến lược cho tương lai.

Các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài trao đổi thông tin, cơ hội hợp tác tại Triển lãm Quốc tế về Cơ khí chính xác và sản xuất chế tạo MTA Hanoi 2026.

Tăng tỷ lệ nội địa hóa trong chuỗi cung ứng FDI

Trong chuỗi cung ứng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), việc tăng tỷ lệ nội địa hóa là bài toán đầy thách thức với ngành công nghiệp Thủ đô. Để khắc phục điều này, các doanh nghiệp trong nước cần nâng cao năng lực, tăng cường liên kết và kết nối chặt chẽ với các doanh nghiệp FDI.

Đại diện Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tại cuộc đối thoại với nông dân Thủ đô (Ảnh VIẾT THÀNH)

Tạo sinh kế cho nông dân sau thu hồi đất

Trong bối cảnh diện tích đất sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp để phục vụ phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ và các công trình hạ tầng, thành phố Hà Nội chủ động chuyển mạnh sang nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao.

Bác sĩ Đỗ Doãn Bách tư vấn, khám bệnh cho người dân (Ảnh NVCC)

Số hóa hành trình chăm sóc sức khỏe người dân

Trong số 70 cá nhân tiêu biểu nhận Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh năm 2026, Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Doãn Bách, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Hà Nội, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Viện Tim mạch (Bệnh viện Bạch Mai) được vinh danh với sáng kiến “Bác sĩ trẻ số”.

Phiên livestream “Rằm rộ Phố cổ - Hà Nội trong tôi” do phường Hoàn Kiếm tổ chức thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, tương tác.

Thúc đẩy hệ sinh thái số tại khu Phố cổ

Là trung tâm văn hóa, du lịch, thương mại quan trọng bậc nhất Thủ đô, hiện khu phố cổ (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã triển khai ứng dụng chuyển đổi số trong giới thiệu quảng bá các hoạt động văn hóa, ẩm thực, du lịch, nhất là ở trục chính từ phố Hàng Đào đến phố Hàng Giấy.

Đổi mới hiệu quả hoạt động nhà văn hóa

Từ nơi chủ yếu phục vụ hội họp, nhà văn hóa ở nhiều địa phương tại Hà Nội đang được tổ chức lại theo hướng đa năng, gắn sinh hoạt văn hóa, thể thao với đọc sách, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội (Ảnh PHẠM KIÊN)

Bản lĩnh người chỉ huy lực lượng Công an Thủ đô

Trước các phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, Công an Thành phố Hà Nội đã chủ động triệt phá hàng loạt vụ án phức tạp. Dấu ấn đậm nét trong chuỗi chiến công này là tinh thần thượng tôn pháp luật và sự chỉ đạo quyết liệt, sắc bén của người đứng đầu - Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội.

Khu nhà ở xã hội Đặng Xá 2, xã Thuận An, Thành phố Hà Nội (Ảnh TỔNG CÔNG TY VIGLACERA)

Điều chỉnh cơ cấu nguồn cung nhà ở

Thị trường bất động sản Hà Nội đang lệch pha cung-cầu khi nguồn cung căn hộ cao cấp chiếm ưu thế, trong khi nhà ở vừa túi tiền khan hiếm. Kết quả giám sát của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đặt ra yêu cầu điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, tăng nguồn cung nhà ở giá hợp lý, siết chặt quản lý thị trường bất động sản.

Tiên phong ứng dụng công nghệ trồng hoa

Tiên phong ứng dụng công nghệ trồng hoa

Trên vùng đất bãi ven sông Đáy thuộc xã Đan Phượng (Hà Nội), ông Bùi Văn Khá, hội viên Hội Nông dân xã đã mạnh dạn ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất hoa đồng tiền, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế.

Trong giờ học tại Trường cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ, xã Phúc Thịnh, Thành phố Hà Nội (Ảnh KTCN)

Tạo tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao

Nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là yếu tố đầu vào của nền kinh tế, mà phải trở thành động lực trực tiếp tạo ra năng suất, đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh. Đây chính là yêu cầu, đòi hỏi đặt ra cho Thành phố Hà Nội trong quá trình tiến tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.