Tìm hướng lan tỏa giá trị mộc bản giữa thời đại số

Nhằm thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, hợp tác trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu mộc bản, ngày 26/11, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức Hội thảo quốc tế “Mộc bản - Di sản và công nghệ”.
Quang cảnh Hội thảo quốc tế “Mộc bản - Di sản và công nghệ”.
Quang cảnh Hội thảo quốc tế “Mộc bản - Di sản và công nghệ”.

Chia sẻ tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiệu, Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhận định: “Với vai trò là công cụ của kỹ thuật in ấn, mộc bản đã góp phần quan trọng vào việc chuyển tải tri thức và các giá trị văn hóa qua thời gian. Từ đó, có những đóng góp quan trọng vào sự tiến bộ của loài người”.

Mộc bản được biết đến là sản phẩm của loại hình kỹ thuật in ấn cổ xưa, xuất hiện sớm nhất trong các xã hội ở Đông Á. Sau đó, loại hình này được mở rộng sang các khu vực khác trên thế giới. Để tạo ra mộc bản, các nghệ nhân đã sử dụng các công cụ cắt, khắc một cách cầu kỳ những ký tự và hoa văn trên khối gỗ. Tiếp đến, họ sẽ thực hiện việc in ấn bằng mực trên chất liệu giấy hoặc vải.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiệu chia sẻ tại sự kiện.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiệu chia sẻ tại sự kiện.

Tiến sĩ Kang Bo Seung, giảng viên Đại học Quốc gia Kyungpook thông tin, mộc bản giữ vị trí quan trọng trong di sản văn hóa Hàn Quốc thông qua việc lưu giữ văn học, nghệ thuật và truyền bá tri thức. Có nhiều loại mộc bản khác nhau, mỗi loại được thiết kế riêng cho một mục đích cụ thể như: in khẩu hiệu, thư pháp, hình ảnh trên bìa sách hoặc thư từ.

Tại hội thảo, các học giả trong và ngoài nước đã lần nữa đánh giá vai trò của mộc bản. Nhiều nhà nghiên cứu đến từ các nước Đông Á - khu vực có truyền thống văn hóa mộc bản lâu đời cũng chia sẻ về câu chuyện lan tỏa, giá trị mộc bản giữa thời đại công nghệ phát triển. Hội thảo có sự tham gia, đóng góp của nhiều nhà khoa học trực thuộc các đơn vị giảng dạy, nghiên cứu về lịch sử, ngôn ngữ, văn tự… trong nước.

Trước bối cảnh khoa học công nghệ không ngừng phát triển, nhiều trăn trở về vai trò và thách thức trong quá trình bảo vệ, phát huy giá trị mộc bản từ khía cạnh di sản, công nghệ đã được đặt ra.

Nhìn từ góc độ di sản, mộc bản ngày nay không chỉ nên được nhìn nhận như một phương tiện in ấn, trao truyền tri thức mà cũng cần được xem xét là hình thức biểu đạt nghệ thuật sinh động và trực quan.

Xét ở khía cạnh công nghệ, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và thực tế ảo cho thấy nhiều cơ hội trong các hoạt động lưu trữ, phục hồi và bảo tồn mộc bản. Như vậy, công nghệ sẽ là “cánh cửa” để công chúng tiếp cận với loại hình kỹ thuật truyền thống này trên nền tảng số.

Hội thảo thu hút sự tham dự của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước.

Hội thảo thu hút sự tham dự của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước.

"Hiện nay, dù việc in ấn rất phát triển và phổ biến, song mộc bản vẫn sở hữu thị trường tiêu thụ riêng. Nếu biết tận dụng công nghệ, những giá trị văn hóa của người Việt được gìn giữ qua mộc bản sẽ được lan tỏa sâu sắc hơn nữa", nghệ nhân Nguyễn Công Đạt, người kế thừa truyền thống làm mộc bản của gia đình ở làng nghề Thanh Liễu (tỉnh Hải Dương) khẳng định.

Thành lập từ năm 2015, Hiệp hội Mộc bản quốc tế tổ chức nghiên cứu và bảo tồn di sản mộc bản trên thế giới, tập trung vào khu vực Đông Á. Hội thảo được Hiệp hội Mộc bản quốc tế thực niên thường niên nhằm đóng góp thêm những góc nhìn mới, cũng như khẳng định vị thế và ảnh hưởng của mộc bản trên trường quốc tế.

Năm nay, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) trở thành đơn vị đại diện Việt Nam, đăng cai triển khai sự kiện.

Có thể bạn quan tâm

"Cảm ơn âm nhạc" ghi dấu sự trở lại của Ban nhạc Quả dưa hấu. (Ảnh: Ê-kíp sản xuất)

Ban nhạc Quả dưa hấu trở lại với MV “Cảm ơn âm nhạc”

Tối 28/1, Ban nhạc Quả dưa hấu ra mắt MV “Cảm ơn âm nhạc”, như món quà nghệ thuật đặc biệt gửi đến người yêu nhạc. Ca khúc nằm trong live concert “Bản ghi nhớ” dự kiến sẽ diễn ra giữa tháng 3/2026, chính thức đánh dấu sự tái hợp của các thành viên Quả dưa hấu sau gần ba thập kỷ rời sân khấu chung.

Nhiều ca sĩ được giới trẻ yêu thích sẽ tham gia chương trình Đón Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 tại Hà Nội và Hải Phòng.

Chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật đặc sắc Việt Nam-Trung Quốc chào Xuân Bính Ngọ 2026

Trong không khí hân hoan đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Đón Tết Nguyên đán toàn cầu 2026 (Global Youth Spring Festival Gala - Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân)” sẽ diễn ra tại Hà Nội và Hải Phòng với chuỗi hoạt động sôi động và đặc sắc.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Đoàn công tác UNESCO khảo sát thực địa tại Tháp Nhạn, Tuy Hòa. (Ảnh: UNESCO)

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp cho Việt Nam sau các thảm họa thiên tai năm 2025

Trước những thiệt hại nặng nề do chuỗi bão lũ gây ra vào cuối năm 2025, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany chính thức công bố khoản hỗ trợ khẩn cấp nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các cộng đồng bị ảnh hưởng với tổng ngân sách huy động khoảng 740.000 USD (tương đương khoảng 19,4 tỷ đồng).

Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong suốt nhiều thế kỷ.

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.