Tiếp thêm sức mạnh cho Nam Bán cầu

Phát biểu tại cuộc họp mở màn cho chuỗi hội nghị quan trọng diễn ra trong khuôn khổ năm Chủ tịch Nhóm các nền kinh tế mới nổi và phát triển hàng đầu thế giới (G20), Nam Phi nêu bật vai trò quan trọng của các nước đang phát triển trong giải quyết thách thức toàn cầu. Ðảm nhiệm cương vị Chủ tịch G20 năm 2025, Nam Phi nêu bật mục tiêu tiếp thêm sức mạnh không chỉ cho châu Phi mà tất cả các nước Nam Bán cầu, để vượt chông gai trên con đường phát triển bền vững.
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa phát biểu khai mạc Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) diễn ra tại Nam Phi. Ảnh: TTXVN phát
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa phát biểu khai mạc Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) diễn ra tại Nam Phi. Ảnh: TTXVN phát

Quy tụ sự tham gia của các nhà ngoại giao hàng đầu G20, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G20 vừa diễn ra tại Nam Phi thu hút sự quan tâm và trông đợi của dư luận quốc tế, khi đây là lần đầu tiên một nước châu Phi tiếp quản "ghế nóng" của G20. Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa nhấn mạnh, việc một quốc gia châu Phi "cầm trịch" G20 là cơ hội để thế giới lắng nghe tiếng nói của Nam Bán cầu về các vấn đề toàn cầu quan trọng, như phát triển bền vững, thúc đẩy nền kinh tế số và chuyển đổi xanh.

Chiếm tới 42% GDP toàn cầu, 44% giá trị xuất khẩu hàng hóa và 65% dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), song các nước Nam Bán cầu chưa có được vị trí xứng đáng trên bản đồ chính trị và kinh tế thế giới. Vì vậy, trong vai trò Chủ tịch G20, đồng thời là đại diện tiêu biểu của các nước đang phát triển, Nam Phi đang nỗ lực giải quyết những thách thức về tăng cường khả năng phục hồi sau thảm họa khí hậu, xử lý "núi nợ công" khổng lồ và huy động nguồn tài chính cho tiến trình chuyển đổi năng lượng công bằng.

Giới chuyên gia nhận định, đây đều là những bài toán khó giải. Nhiều nền kinh tế đang phát triển mắc kẹt trong tình trạng nợ công cao. Báo cáo mới đây của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) phác họa nên bức tranh ảm đạm về tình hình tài chính của châu Phi, khi gần một nửa số nước tại Lục địa Ðen đối mặt khối nợ chiếm hơn 60% GDP. Gánh nặng nợ công khiến nhiều nước rơi vào vòng luẩn quẩn, khi phải ưu tiên trả nợ thay vì tăng đầu tư để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Một số chính phủ buộc phải chi nhiều tiền thu thuế để trả lãi, hơn là đầu tư cho giáo dục hoặc y tế.

Bên cạnh đó, châu Phi là bên "đứng mũi chịu sào", khi chịu ảnh hưởng nặng nề từ các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) Simon Stiell nhấn mạnh, cuộc khủng hoảng khí hậu là một "hố sâu" hút cạn động lực tăng trưởng kinh tế của các nước đang phát triển.

Báo cáo do Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho thấy, các nước châu Phi mất tới 5% GDP mỗi năm do biến đổi khí hậu. Các nước giàu đã cam kết từ nay đến năm 2035 sẽ chi ít nhất 300 tỷ USD/năm, để giúp các nước đang phát triển "xanh hóa" nền kinh tế và nâng cao khả năng ứng phó thảm họa khí hậu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, con số này chỉ như "muối bỏ bể", không thể đáp ứng nhu cầu thực tế.

Trước những thách thức phức tạp, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa khẳng định sẽ tiếp tục tận dụng mọi cơ hội để thúc đẩy các mục tiêu ưu tiên của Nam Bán cầu. Chương trình nghị sự G20 năm 2025 tập trung giúp các nước đang phát triển huy động tài chính khí hậu, giảm nhẹ gánh nặng nợ công, chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và ngăn chặn khai thác tận diệt nguồn nguyên liệu thô và khoáng sản tại châu Phi.

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt hàng loạt biến động khôn lường, nỗ lực hiện thực hóa những mục tiêu đầy tham vọng trong nhiệm kỳ Chủ tịch G20 chắc chắn sẽ đối mặt không ít thách thức. Nam Phi được kỳ vọng phát huy tốt vai trò "thuyền trưởng G20", qua đó mở ra những cơ hội mới cho các nước Nam Bán cầu.

Có thể bạn quan tâm

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.