Thực thi thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza: Bước đột phá quan trọng

Sáng 16/1 (giờ Việt Nam), Qatar và Mỹ, hai bên trung gian hòa giải cho thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza, đã chính thức thông báo về thỏa thuận ngừng bắn và trao trả con tin giữa Israel và lực lượng Hamas. Sau bế tắc kéo dài và quá trình đàm phán gian nan, việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạo bước đột phá quan trọng, hướng tới chấm dứt thảm kịch xung đột, tạo điều kiện cho bước tiếp theo nhằm thiết lập lại ổn định ở Gaza, mở cánh cửa đối thoại thúc đẩy tiến trình hoà bình Trung Đông.
Niềm hạnh phúc của thân nhân các con tin Israel bị bắt giữ tại Dải Gaza, sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và phong trào Hamas được công bố, ngày 15/1/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)
Niềm hạnh phúc của thân nhân các con tin Israel bị bắt giữ tại Dải Gaza, sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và phong trào Hamas được công bố, ngày 15/1/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza bắt đầu từ ngày 19/1 tới, theo đó, Hamas sẽ trả tự do cho 33 con tin trong giai đoạn đầu tiên, kéo dài trong 6 tuần, đổi lại Israel trả tự do cho những người Palestine đang bị bắt giữ. Chi tiết về các giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận sẽ được công bố sau khi giai đoạn đầu tiên hoàn tất. Trong vòng 6 tuần tới, Israel tiếp tục đàm phán về những vấn đề cần thiết để tiến tới giai đoạn 2 của thỏa thuận với mục tiêu chấm dứt xung đột một cách lâu dài. Qatar cùng Ai Cập và Mỹ đã đưa ra cam kết về việc giám sát việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời thực hiện những bước đi cần thiết để duy trì sự ổn định tại Gaza.

Trong phát biểu trên truyền hình ngay sau khi thông tin về thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza được công bố, Tổng thống Israel Issac Herzog nhấn mạnh đây là bước đi đúng đắn nhằm đưa các con tin bị Hamas bắt giữ trở về nhà. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có các cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống đắc cử Donald Trump. Liên hợp quốc, Liên minh châu Âu (EU) cùng nhiều nước trên thế giới hoan nghênh thỏa thuận, nhấn mạnh đây là bước tiến quan trọng trong việc duy trì ổn định ở khu vực Trung Đông. Thỏa thuận mở ra cánh cửa cho việc chấm dứt xung đột và cải thiện tình hình nhân đạo tại Gaza, mở đường cho các hoạt động cứu trợ khẩn cấp cho nhiều người đang chịu cảnh “màn trời chiếu đất”. Người đứng đầu Cơ quan Cứu trợ của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA) Philippe Lazzarini kêu gọi tạo điều kiện cho hàng viện trợ vào Gaza nhanh chóng và không bị cản trở.

Cuộc xung đột tại Gaza kéo dài hơn một năm qua cùng những bất đồng sâu sắc giữa Israel và Palestine đã đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông vào bế tắc. Việc Israel và Hamas đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạo động lực cho các biện pháp thúc đẩy đối thoại nhằm giải quyết tranh chấp kéo dài giữa Israel và Palestine, mở ra hy vọng thúc đẩy những mục tiêu lớn hơn, như sự thống nhất và toàn vẹn của Vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng (OPT) và một giải pháp hai nhà nước cho xung đột Israel-Palestine. Đây là yếu tố then chốt để đạt được một nền hòa bình và ổn định lâu dài tại khu vực vì tương lai tốt đẹp hơn cho cả người Palestine và Israel.

Hy vọng mở ra sau khi thỏa thuận ngừng bắn đạt được, song việc thực thi thỏa thuận vẫn còn nhiều thách thức. Tất cả các bên liên quan cần tuân thủ cam kết để bảo đảm thỏa thuận được thực thi hiệu quả, tạo điều kiện cho hàng cứu trợ nhân đạo đến được với người dân bị ảnh hưởng một cách nhanh chóng, an toàn. Việc tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn là biện pháp xây dựng lòng tin quan trọng giữa các bên hướng tới các bước đi tiếp theo. Các nỗ lực trung gian cần được thúc đẩy để có một giải pháp chính trị toàn diện nhằm chấm dứt xung đột hoàn toàn.

Sau thời gian dài bị phong tỏa và chiến tranh tàn phá, Dải Gaza cũng như các vùng lãnh thổ khác của Palestine rơi vào khủng hoảng kinh tế trầm trọng. Việc tái thiết Gaza là nhiệm vụ rất nặng nề. Trong khi đó, bạo lực thường xuyên xảy ra trên các vùng lãnh thổ Palestine cùng với những bất đồng, chia rẽ giữa Israel và Palestine đang cản trở tiến trình hướng tới giải pháp hai nhà nước.

Ngoài việc bảo đảm thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza được thực thi đầy đủ, cộng đồng quốc tế cần chung tay hỗ trợ công cuộc tái thiết, củng cố thể chế và nền kinh tế Palestine, đồng thời tạo thuận lợi cho các cuộc đối thoại tiếp theo để thúc đẩy giải pháp hai nhà nước trở thành hiện thực. Giải pháp hai nhà nước với quyền tự quyết của người Palestine được bảo đảm là chìa khóa để đạt được hòa bình lâu dài tại Trung Đông.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.