Thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Nậm Nhùn

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và cách triển khai linh hoạt các Chương trình mục tiêu quốc gia, huyện Nậm Nhùn (tỉnh Lai Châu) đang có nhiều đổi thay tích cực. Những mô hình sinh kế phù hợp đã giúp người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống.

Mô hình phát triển bí xanh ở xã Nậm Manh giúp người dân có thu nhập ổn định.
Mô hình phát triển bí xanh ở xã Nậm Manh giúp người dân có thu nhập ổn định.

Hiệu quả từ những mô hình cụ thể

Huyện Nậm Nhùn hiện có 15 bản có đồng bào dân tộc Mảng sinh sống, với hơn 650 hộ, hơn 3.100 nhân khẩu, tập trung ở các xã Hua Bum, Nậm Ban, Trung Chải, Nậm Pì và Nậm Hàng. Đây là một trong những dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, tập quán canh tác còn lạc hậu...

Tuy nhiên, nhờ thực hiện đồng bộ các chương trình giảm nghèo – đặc biệt là đa dạng hóa sinh kế, lồng ghép hiệu quả các chính sách hỗ trợ dân tộc thiểu số – mà diện mạo các bản làng của người Mảng giờ đây đã có nhiều thay đổi. Các hủ tục lạc hậu, tâm lý trông chờ, ỷ lại đã từng bước được đẩy lùi. Người dân chủ động tiếp cận, áp dụng kỹ thuật mới, mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế.

z6681603599569-2e4579896f30d34855562d1413294c44-5768.jpg
Từ sự hỗ trợ của nhà nước, người Mảng ở Nậm Pì đã xây dựng nên những mô hình chăn nuôi tập trung.

Là một trong những hộ tiêu biểu, bà Lò Thị Hoạt ở bản Nậm Pì, xã Nậm Pì chia sẻ: “Gia đình tôi được hỗ trợ giống lợn từ Tiểu dự án phát triển kinh tế-xã hội cho dân tộc đặc biệt khó khăn. Sau khi được hướng dẫn kỹ thuật, đến nay đàn lợn của gia đình đã lên hơn 200 con. Mỗi năm xuất chuồng hai lứa, thu nhập hơn 200 triệu đồng. Giờ gia đình tôi không chỉ thoát nghèo mà còn có điều kiện lo cho con cái ăn học...”.

Tương tự, gia đình chị Lò Thị Toàn cũng ở bản Nậm Pì, xã Nậm Pì đã vươn lên thoát nghèo từ sự hỗ trợ bằng các mô hình sinh kế của nhà nước dành cho đồng bào dân tộc thiểu số. Hiện gia đình chị Toàn có hơn 1.000m2 cây chanh leo, kết hợp với mô hình chăn nuôi gia súc tập trung, gia đình chị Toàn là một trong những hộ đầu tiên của bản Nậm Pì, thoát khỏi hộ nghèo. Theo chị Toàn, từ sự hỗ trợ cây con giống của nhà nước, lại được cán bộ xã trực tiếp xuống hướng dẫn kỹ thuật, cách trồng cây chanh leo, mắc-ca, cách nuôi con trâu, con lợn... gia đình đã vươn lên thoát nghèo, mỗi năm thu nhập từ chăn nuôi và trồng trọt cũng được cả trăm triệu đồng, đủ để con cái ăn học và ổn định cuộc sống.

z6681604124850-e80ad6b0c111bce9136b3340ca180a45-7038.jpg
Mô hình nuôi lợn thịt bản địa tập trung của một hộ gia đình người Mảng ở bản Nậm Pì xã Nậm Pì.

Theo ông Vũ Văn Thân, Chủ tịch UBND xã Nậm Pì, toàn xã có hai dân tộc chủ yếu là Mông và Mảng, trong đó người Mảng có xuất phát điểm kinh tế thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao. Xã đã khảo sát, lựa chọn cây, con giống phù hợp như quế, chanh leo, lợn đen, dê, bò… để hỗ trợ người dân. Cán bộ chuyên môn, đoàn thể được phân công theo dõi, hướng dẫn sát sao từng mô hình nhằm mang lại hiệu quả thiết thực.

Nhờ cách làm linh hoạt, tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số ở xã Nậm Pì giảm từ hơn 70% năm 2021 xuống còn 45% như hiện nay. Cùng với đó, các hoạt động giao lưu kinh tế, văn hóa giữa đồng bào dân tộc Mảng và các dân tộc khác ngày càng được thúc đẩy, góp phần xóa bỏ tâm lý tự ti, hướng tới phát triển toàn diện và bền vững.

Từng bước đưa vùng khó đi lên bằng chính nội lực của mình

Chương trình mục tiêu quốc gia được xác định là động lực quan trọng trong thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của huyện Nậm Nhùn giai đoạn 2021–2025. Thông qua các nội dung hỗ trợ sản xuất, đầu tư hạ tầng thiết yếu, chương trình đã góp phần cải thiện đáng kể điều kiện sống, nâng cao chất lượng các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững.

z6681593646058-788ed8b93d9325eab87606ab9d8115b1-7208.jpg
Các mô hình sinh kế giúp đồng bào dân tộc thiểu số ở Nậm Nhùn vươn lên thoát nghèo.

Ông Đinh Văn Xanh, Chủ tịch UBND xã Nậm Hàng đánh giá: “Chương trình đã tác động tích cực đến mọi mặt đời sống xã hội, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Đây là chủ trương đúng đắn, có ý nghĩa đặc biệt đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số”.

Trong giai đoạn 2021–2025, huyện Nậm Nhùn được bố trí hơn 898 tỷ đồng từ các chương trình mục tiêu quốc gia dành cho đầu tư và hỗ trợ người dân đa dạng hóa các mô hình sinh kế. Trong đó đã giải ngân hơn 137 tỷ đồng vốn sự nghiệp, tập trung hỗ trợ xây dựng các mô hình sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân. Đến nay, thu nhập bình quân của hộ nghèo trên địa bàn đạt 37 triệu đồng/người/năm, tăng 1,5 lần so với năm 2020; dự kiến đến cuối năm 2025 đạt 39 triệu đồng/người/năm. Tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo giảm bình quân gần 5% mỗi năm.

z6687258112133-55b2657085cbab3dd0c4fea76aa799d8-1836.jpg
Việc đa dạng hóa các mô hình sinh kế giúp dân góp phần từng bước đưa vùng khó đi lên.

Theo ông Nguyễn Văn Giáp, Phó Chủ tịch UBND huyện Nậm Nhùn, để thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, huyện đã tính toán và tìm ra những chính sách phù hợp với điều kiện thực tế địa phương; lựa chọn đúng nội dung hỗ trợ; hỗ trợ một cách tập trung, trọng điểm; dẫn dắt bà con, giúp họ phát huy được nội lực vốn có, kết hợp với ngoại lực để tập trung phát triển kinh tế gia đình. Đồng thời phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ thôn, bản, người có uy tín trong việc vận động tuyên truyền giúp đỡ người dân. Qua đó giúp bà con thay đổi nhận thức, khơi dậy được tính chủ động, sáng tạo, tự giác thay đổi bản thân, thay đổi cách nghĩ cách làm.

Bằng những nỗ lực đồng bộ, bài bản, chương trình giảm nghèo ở Nậm Nhùn không chỉ giúp người dân “no cái bụng” mà còn từng bước “sáng cái đầu”, từng bước đưa vùng khó đi lên bằng chính nội lực của mình.

Có thể bạn quan tâm

Anh Trần Văn Hòa (xã Hữu Lũng) chăm sóc cây giống hoàng đàn tuyết.

Làm giàu từ giống cây quý

Khát vọng làm giàu từ chính sản vật quê hương đã trở thành nguồn động lực thôi thúc anh Trần Văn Hòa, xã Hữu Lũng (Lạng Sơn) quyết tâm “hồi sinh” giống cây hoàng đàn tuyết từng đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Vườn ươm cây của anh mang lại giá trị kinh tế cao, tạo sinh kế bền vững cho người dân trong tỉnh.

Cây quế đang trở thành cây làm giàu của bà con xã Trung Sơn.

Cây thoát nghèo ở Trung Sơn

Trên những sườn đồi nối tiếp nhau, mầu xanh thẫm của rừng quế trải dài, thẳng tắp, vươn lên giữa đại ngàn. Hương quế dìu dịu theo gió lan tỏa khắp không gian, không chỉ mang theo hơi thở của núi rừng mà còn mang đến một hướng phát triển kinh tế bền vững cho bà con xã Trung Sơn.

Nhiều phụ nữ trong bản Na Sang, xã Núa Ngam có thêm nguồn thu bằng các sản phẩm thổ cẩm được dệt thủ công.

Những tấm gương phụ nữ khởi nghiệp thành công

Không cam chịu hoàn cảnh cùng sự khắc nghiệt của thiên nhiên, nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số ở Điện Biên đã chủ động nắm bắt cơ hội, tận dụng hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ của Hội Liên hiệp Phụ nữ để khởi nghiệp, phát triển kinh tế. Qua đó từng bước làm chủ sinh kế, khẳng định vị thế trong gia đình và xã hội.

Mô hình sinh kế giúp nhiều người dân miền núi phía tây Quảng Ngãi nâng cao thu nhập.

Tháo gỡ vướng mắc, tạo đà giảm nghèo bền vững

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 đã trở thành một trong những động lực quan trọng và đến nay đạt nhiều kết quả tích cực. Song, bên cạnh những thành tựu, hành trình giảm nghèo vẫn đối diện không ít khó khăn, thách thức.

Cán bộ chiến sĩ biên phòng giúp đỡ xây sửa nhà cho người dân.

Dấu ấn giảm nghèo ở Lạng Sơn

Những năm qua, công tác giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn được quan tâm, thực hiện đồng bộ, kịp thời, mang lại cuộc sống ấm no cho nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Tiểu dự án Cải thiện dinh dưỡng góp phần giảm suy dinh dưỡng thấp còi và nâng cao sức khỏe, thể chất cho trẻ em.

Cải thiện dinh dưỡng trong hành trình giảm nghèo bền vững

Từ khi triển khai Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, Tiểu dự án Cải thiện dinh dưỡng tạo ra những thay đổi tích cực trong đời sống người dân vùng khó khăn, góp phần quan trọng vào việc giảm nghèo đa chiều và phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trồng cà phê giúp nhiều hộ dân thoát nghèo.

Hiệu quả công tác giảm nghèo ở Điện Biên

Những kết quả tích cực triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 tại Điện Biên đã góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh.

Nhiều hộ dân nỗ lực chăn nuôi, vươn lên làm giàu, thoát nghèo.

Đa dạng hóa mô hình sinh kế, triển khai kịp thời chính sách hỗ trợ

Sau gần 5 năm thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, tỉnh Phú Thọ cơ bản đã hoàn thành mục tiêu đề ra; các chính sách hỗ trợ người nghèo được thực hiện kịp thời, đúng đối tượng. Diện mạo các làng quê, thôn bản có nhiều thay đổi, đời sống người dân từng bước được cải thiện và nâng cao.

Nông dân xã Quài Tở thu hái cà-phê chín đỏ trên vườn cây đầu dòng.

Mùa cà-phê chín đỏ dưới chân đèo Pha Đin

Sau hơn 10 năm gắn bó và kiên trì chăm bẵm vun gốc, năm nay người dân trồng cà-phê ở xã Quài Tở, tỉnh Điện Biên đã đón mùa quả ngọt. Cà-phê Quài Tở được mùa, được giá đã xua đi vất vả, nhọc nhằn của người nông dân dưới chân đèo Pha Đin.

Giữ bản sắc để phát triển du lịch bền vững

Giữ bản sắc để phát triển du lịch bền vững

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu chuyển mạnh sang giá trị bản địa và trải nghiệm chân thực, văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam đang nổi lên như nguồn lực đặc biệt quan trọng cho phát triển bền vững.

Mô hình tắm lá thuốc của người Dao xã Tả Phìn mang lại thu nhập ổn định cho chị em phụ nữ.

Chuyện giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Là tỉnh miền núi với hơn 30 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó phần lớn là đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng cao, biên giới, đời sống còn nhiều khó khăn, tuy nhiên, nhờ những chính sách đặc thù của Đảng, Nhà nước, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị ở địa phương.

Miến dong Bản Xèo được du khách ưa chuộng.

Cây dong riềng xóa nghèo ở Bản Xèo

Từ chỗ chỉ là cây trồng có diện tích nhỏ lẻ, đến nay, cây dong riềng đã phát triển mạnh, trở thành cây trồng chủ lực góp phần quan trọng phát triển kinh tế địa phương, nâng cao thu nhập cho người dân xã vùng cao Bản Xèo, tỉnh Lào Cai.

Ông Hoàng Văn Nam kiểm tra chất lượng quả dẻ để lấy hạt.

Khi mái nhà đủ vững, cây dẻ sẽ ra hạt

Sau khi sáp nhập ngày 1/7, xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên đang khởi đầu một hành trình mới với những chính sách giảm nghèo đồng bộ. Đó là tập trung tạo lập "bệ đỡ" vững chắc thông qua các mô hình sinh kế bền vững và các chính sách an sinh thiết thực, giúp người dân tự lực vươn lên.

Mô hình trồng bí xanh thơm mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân xã Văn Bàn.

Làm giàu từ trồng bí xanh thơm

Thời gian gần đây, mô hình trồng bí xanh thơm của người dân xã Văn Bàn (tỉnh Lào Cai) đã trở thành điểm sáng tại địa phương, mở ra hướng phát triển mới cho nông sản. Từ những thử nghiệm ban đầu, cây bí xanh thơm nhanh chóng chứng minh hiệu quả, giúp người dân tăng thu nhập, cải thiện đời sống.

Ông Mùa A Giàng chăm sóc đàn gia cầm của gia đình.

Lan tỏa tinh thần vượt khó, vươn lên thoát nghèo

Không khi nào nguôi nghĩ về khát vọng làm giàu chính đáng trên vùng đất quê hương chính là động lực thôi thúc ông Mùa A Giàng ở bản Nậm Chim, xã Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) vươn lên, chăm chỉ làm ăn, học hỏi và áp dụng khoa học-kỹ thuật. 

Trang trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học của gia đình ông Nguyễn Văn Toàn.

Làm giàu từ chăn nuôi an toàn sinh học

Ông Nguyễn Văn Toàn, 61 tuổi ở khu 7, xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ là một trong 63 gương nông dân Việt Nam xuất sắc. Trang trại nuôi lợn an toàn sinh học rộng hàng nghìn mét vuông, trị giá hàng chục tỷ đồng đang được ông đầu tư mở rộng.

Đóng gói sản phẩm tại Hợp tác xã nông nghiệp Tân Thành. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Cách làm hay ở Tân Thành

Từ cây nghệ, loài cây trồng quen thuộc nơi vùng đất khó, Hợp tác xã Nông nghiệp Tân Thành, thôn Tân Thành, phường Bắc Kạn (Thái Nguyên) đã cùng với bà con đồng bào dân tộc thiểu số xây dựng được chuỗi liên kết sản xuất nghệ củ bền vững, mang lại giá trị kinh tế cao.

Cây hồi trở thành cây trồng chủ lực để xóa nghèo tại xã Đường Hồng.

Cây xóa nghèo của đồng bào vùng cao

Năm 2009, một lão nông đã mạnh dạn đưa cây hồi về trồng thử nghiệm tại xã Đường Hồng, tỉnh Tuyên Quang. Không ngờ loại cây này lại hợp với khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, sinh trưởng tốt và mang lại thu nhập khá. Từ một hộ trồng thử nghiệm ban đầu, đến nay loại cây này đã trở thành cây xóa nghèo của người dân nơi đây.

Anh Trần Văn Cháng bên sản phẩm quế hữu cơ chuẩn bị xuất bán.

Người tiên phong đưa cây quế Viễn Sơn vươn xa

Đến Viễn Sơn, xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai, vùng đất bạt ngàn cây quế được trồng từ chân khe suối, vươn cao lên các đỉnh đồi, phóng ngút tầm mắt chỉ thấy một mầu xanh đậm của rừng quế. Về Khe Dứa, chúng tôi tìm gặp anh Trần Văn Cháng, chủ nhân của rừng quế hơn 20 ha, là Giám đốc Hợp tác xã Cháng Quế gồm 39 xã viên.

Ông Voòng Cá Lành (đứng giữa) chia sẻ về sự thành công của Hợp tác xã Voòng Dính, tỉnh Lai Châu trong việc sản xuất cây giống lâm nghiệp.

Điểm tựa về vốn cho nông nghiệp

Nhờ nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) chi nhánh Lai Châu, nhiều hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đã mạnh dạn mở rộng sản xuất, tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập và góp phần đưa nông nghiệp địa phương phát triển.

Đồng bào Dao thôn Phiêng Phàng, xã Cao Minh thu hoạch lúa Nếp Tài. (Ảnh MA NINH)

Tạo sinh kế nhờ cây trồng đặc sản

Sau hợp nhất, bên cạnh những dư địa lớn đã được mở ra, tỉnh Thái Nguyên mới cũng đang sở hữu nhiều cây trồng đặc sản, có thương hiệu. Đây là điều kiện thuận lợi để tạo sinh kế bền vững cho người dân. Tỉnh đang tập trung ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ để mở rộng các vùng trồng cây đặc sản.

Cán bộ kỹ thuật Hợp tác xã Nông lâm nghiệp tổng hợp Ngọc Sơn kiểm tra chất lượng củ nghệ trước khi thu hoạch, chế biến.

Làm giàu từ mô hình trồng nghệ

Hàng chục năm nay, nhiều hộ dân ở các xã vùng cao Minh Ngọc, Minh Sơn của tỉnh Tuyên Quang có nguồn thu nhập ổn định từ cây nghệ. Đây là kết quả từ mô hình liên kết sản xuất tinh bột nghệ giữa Hợp tác xã Nông lâm nghiệp tổng hợp Ngọc Sơn và người dân.

Người dân thu hoạch tại vườn lê xã Mường Hum.

Lê ngọt ở Mường Hum

Cứ vào dịp tháng 7 hằng năm, khi những cánh đồng lúa vùng cao bắt đầu vươn mầm xanh cũng là lúc đồng bào các dân tộc xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai nô nức bước vào mùa thu hoạch quả lê chín mọng.