Nằm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, xã Quản Bạ có điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, thổ nhưỡng phù hợp để phát triển nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế. Với hơn 4.000 ha đất nông nghiệp, địa phương đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có thông qua việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với liên kết, tiêu thụ sản phẩm.
Năm 2025, Công ty TNHH Một thành viên Thiên Phú SH đã phối hợp chính quyền địa phương triển khai mô hình liên kết trồng ớt chỉ địa tại thôn Quyết Tiến. Tham gia mô hình, các hộ dân được doanh nghiệp hỗ trợ giống, vật tư đầu vào, chuyển giao quy trình kỹ thuật, hướng dẫn chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Sự liên kết chặt chẽ từ khâu sản xuất đến tiêu thụ không chỉ giúp người dân yên tâm tham gia mô hình mà còn tạo nền tảng để phát triển vùng nguyên liệu ổn định.
Qua năm đầu triển khai thí điểm, cây ớt chỉ địa thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương. Nhiều hộ dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật đã đạt năng suất từ 4 đến 6 kg quả/cây, mở ra triển vọng về cây trồng có giá trị kinh tế cao, phù hợp điều kiện sản xuất của địa phương.
Ông Vàng Thống Cáo, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Thiên Phú SH cho biết: “Doanh nghiệp xác định, muốn phát triển bền vững thì phải xây dựng được vùng nguyên liệu ổn định. Chúng tôi đồng hành với người dân từ khâu cung cấp giống, hỗ trợ kỹ thuật đến bao tiêu sản phẩm. Khi người dân yên tâm sản xuất, doanh nghiệp cũng chủ động được nguồn nguyên liệu”.
Từ sự đồng hành của doanh nghiệp, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng ớt chỉ địa, bước đầu đạt kết quả tích cực. Gia đình ông Vương Văn Chi, người dân tộc Nùng ở thôn Quyết Tiến tham gia chuỗi liên kết với diện tích trồng ớt hơn 1,5 ha. Bắt đầu xuống giống từ tháng 2/2026, chỉ sau khoảng hai tháng, cây ớt đã cho thu hoạch. Đến nay, gia đình ông đã bán gần 6 tấn quả và thu về hơn 40 triệu đồng. Trong khi vụ thu hoạch còn kéo dài đến hết tháng 12, sản lượng và doanh thu sẽ tiếp tục tăng. “Trước đây gia đình chủ yếu trồng ngô và lúa nên thu nhập không cao. Khi tham gia mô hình, chúng tôi được doanh nghiệp hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật, đến kỳ thu hoạch thì thu mua ngay tại ruộng nên rất yên tâm sản xuất. So với trồng ngô, lúa thì cây ớt cho hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều”, ông Chi cho biết.
Từ diện tích thí điểm ban đầu, đến nay xã Quản Bạ đã phát triển được hơn 30 ha ớt chỉ địa. Nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi diện tích trồng ngô, lúa và các loại rau màu có hiệu quả kinh tế thấp sang trồng ớt. Đặc biệt, việc doanh nghiệp cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm theo hợp đồng liên kết ngay tại vùng trồng đã giúp người dân không phải lo đầu ra, từ đó mở rộng diện tích.
Theo ông Vàng Minh Chương, Trưởng phòng Kinh tế xã Quản Bạ, kết quả đạt được đã khẳng định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng của địa phương là phù hợp điều kiện thực tế và nhu cầu thị trường. Nếu 1 ha trồng ngô chỉ đạt doanh thu khoảng 50 đến 60 triệu đồng thì cây ớt chỉ địa có thể đạt từ 160 đến 200 triệu đồng/ha. Không chỉ nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích, mô hình còn tạo việc làm cho lao động địa phương. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục quy hoạch vùng trồng, mở rộng diện tích.
Từ những kết quả tích cực tại xã Quản Bạ, Công ty TNHH Một thành viên Thiên Phú SH tiếp tục mở rộng liên kết với hơn 200 hộ dân trên diện tích hàng trăm héc-ta tại các xã Lũng Cú, Tùng Vài, Nghĩa Thuận và một số địa phương khác. Việc mở rộng vùng nguyên liệu đáp ứng nhu cầu chế biến, tiêu thụ của doanh nghiệp; góp phần hình thành chuỗi liên kết sản xuất bền vững giữa doanh nghiệp và người dân trên vùng cao nguyên đá khắc nghiệt.
