Thúc đẩy phát triển công nghiệp năng lượng

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Bộ Chính trị nêu rõ quan điểm, năng lượng phải đi trước một bước, được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục hơn 10% trong giai đoạn tới.

Cảng thi công chân đế điện gió ngoài khơi của PTSC tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Cảng thi công chân đế điện gió ngoài khơi của PTSC tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu có cơ chế, chính sách đột phá, thúc đẩy các dự án có quy mô lớn, hiện đại và triển khai chiến lược phát triển công nghiệp sản xuất thiết bị năng lượng trong nước, tăng nhanh tỷ lệ nội địa hóa và năng lực tự chủ trong toàn ngành năng lượng.

Bài 1: Thị trường cạnh tranh khốc liệt

Thời gian trước, các công trình thủy điện, nhiệt điện quy mô lớn như Thủy điện Sơn La, Lai Châu, Nhiệt điện Vũng Áng 1, Sông Hậu 1,… hầu hết đều do các nhà thầu trong nước làm Tổng thầu EPC, đem lại hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, các công trình năng lượng lớn trong nước có dấu ấn Tổng thầu của doanh nghiệp Việt ngày càng mờ nhạt, dù vẫn tham gia các dự án lớn ở nước ngoài.

Nghịch lý này rất cần được các cơ quan quản lý nghiên cứu, có cơ chế thỏa đáng để phát huy mạnh mẽ năng lực nhà thầu trong nước, để không làm lãng phí, thui chột nguồn lực được đào tạo trong nhiều năm qua, nhất là khi thị trường năng lượng trong tương lai gần có tiềm năng hết sức rộng mở, cần đầu tư mỗi năm hàng tỷ USD.

Khẳng định năng lực

Hơn 20 năm trước (năm 2004), khi triển khai đầu tư xây dựng Nhà máy Thủy điện Sơn La quy mô lớn nhất Đông Nam Á với công suất 2.400 MW, gồm 6 tổ máy, Chính phủ đã tin tưởng và mạnh dạn giao trọng trách cho các đơn vị nhà thầu nòng cốt trong nước, gồm các Tổng công ty: Sông Đà, Lắp máy Việt Nam (LILAMA), Xây dựng và phát triển hạ tầng (Licogi), Trường Sơn làm Tổng thầu EPC xây dựng công trình.

Theo kế hoạch, nhà máy sẽ phát điện tổ máy 1 vào năm 2012, hoàn thành toàn bộ vào năm 2015. Với những cơ chế đặc thù trong quá trình trển khai, đến cuối năm 2012, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (chủ đầu tư), cùng Tổng thầu EPC đã hoàn thành toàn bộ nhà máy, hoàn thành tiến độ trước thời hạn 3 năm.

Thủy điện Sơn La trở thành công trình lớn nhất Việt Nam, lớn nhất khu vực Đông Nam Á, sản phẩm của bàn tay, khối óc, kết tinh trí tuệ, sáng tạo của người lao động Việt Nam. Mô hình này tiếp tục được áp dụng thành công tại Thủy điện Lai Châu, và tiến độ cũng vượt mốc kế hoạch Quốc hội giao 1 năm. Việc rút ngắn tiến độ, đưa các công trình điện trọng điểm vào phát điện sớm đã đem lại lợi ích khoảng 2,5 tỷ USD cho ngân sách.

Tổng Giám đốc LILAMA Nguyễn Văn Hùng cho biết, năng lực thi công, lắp đặt thiết bị các dự án năng lượng trọng điểm trong nước của người Việt Nam được khẳng định qua việc trúng thầu quốc tế, triển khai các dự án tiên tiến, hiện đại nhất thế giới thời gian vừa qua.

LILAMA đã được Tập đoàn Thyssenkrupp (Liên bang Đức) tín nhiệm, lựa chọn hợp tác để gia công chế tạo kết cấu thép, tổ hợp lắp đặt 110 module sản xuất hydro xanh cho dự án Hydrogen NEOM (Saudi Arabia) và gần đây là 27 module xuất khẩu sang thị trường EU.

“Hiện nay, Thyssenkrupp chỉ tin tưởng và mở xưởng chế tạo module thiết bị điện phân duy nhất trên thế giới tại Việt Nam, một lần nữa khẳng định sự tin cậy của đối tác, đồng thời mở hướng đi cho LILAMA nhanh chóng bắt nhịp chiến lược kinh doanh mới theo xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu, hướng đến các nguồn năng lượng xanh và bền vững”, Tổng Giám đốc LILAMA Nguyễn Văn Hùng chia sẻ.

Thời điểm này, tại Trung tâm Dịch vụ hậu cần kỹ thuật PTSC (Thành phố Hồ Chí Minh), “cứ điểm” thi công, lắp đặt các công trình dầu khí, năng lượng tái tạo của Tổng công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PTSC), gây ấn tượng nhất đối với chúng tôi là công trình chân đế giàn xử lý trung tâm (CPP) của dự án Phát triển mỏ khí Lô B-Ô Môn với tổng mức đầu tư lên đến 12 tỷ USD đang hoàn thiện, sẵn sàng phục vụ công tác hạ thủy, vận chuyển và lắp đặt ngoài khơi trong vài ngày tới.

Kỹ sư Nguyễn Hoàng Nam, Tổ phó Kỹ thuật đường ống và lắp máy - Xưởng kết cấu thép 1, PTSC M&C cho biết: “Đây là dự án lớn nhất mà đơn vị từng tham gia thực hiện, công trường thường xuyên huy động gần 1.000 kỹ sư, công nhân với 100% nhân lực tại dự án đều là người Việt Nam trực tiếp thi công”.

Theo Tổng Giám đốc PTSC Trần Hồ Bắc, đơn vị hoàn toàn đủ năng lực thực hiện trọn gói các công đoạn của dự án dầu khí và năng lượng tái tạo theo chuẩn quốc tế, đồng thời đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an toàn, chất lượng, tiến độ và chi phí.

“Thời gian qua, PTSC đã chế tạo và bàn giao thành công 33 chân đế điện gió ngoài khơi cho Tập đoàn Orsted - nhà phát triển điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới, 9 trạm biến áp ngoài khơi cho các khách hàng tại Đài Loan (Trung Quốc), châu Âu... và tham gia dự án xuất khẩu điện sang Malaysia, Singapore với vai trò nhà đầu tư”, ông Bắc nhấn mạnh.

han-duong-ong-thep-tai-nha-may-loc-hoa-dau-nghi-son.jpg
Kỹ sư LILAMA hàn đường ống thép tại Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. (Ảnh: DUY TÌNH)

Thiếu hụt dự án "gối đầu"

Có thể nói, năng lực của các nhà thầu trong nước được nâng cao đáng kể, tuy nhiên, thực tế nguồn việc trong nước đang có xu hướng ngày càng thu hẹp, còn thị trường thế giới cạnh tranh khốc liệt hơn. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong thời gian tới đòi hỏi nguồn lực đầu tư rất lớn cho lĩnh vực năng lượng, nhất là khi Việt Nam đang mở cửa đón dòng vốn đầu tư lớn, nhằm hình thành các trung tâm công nghiệp công nghệ cao, sản xuất chíp bán dẫn, Big Data,… đồng thời triển khai xây dựng dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam.

Anh hùng Lao động Lê Văn Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) cho biết, trong thời gian qua, có thể thấy, số lượng các dự án năng lượng đầu mối mới chỉ “đếm trên đầu ngón tay” và thực tế đều đã nằm trong quy hoạch từ trước, nhưng do nhiều nguyên nhân cả khách quan và chủ quan, thời điểm này cả nước mới triển khai xây dựng và chuẩn bị hoàn thành dự án Nhiệt điện Nhơn Trạch 3-4, Quảng Trạch 1,…

Cùng với việc mở rộng một số dự án thủy điện sẵn có như Hòa Bình mở rộng, Yaly mở rộng, thị trường năng lượng bước đầu có cải thiện, góp phần bảo đảm nguồn điện phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Tuy nhiên, việc đầu tư ồ ạt và quá mức điện mặt trời và điện gió vừa qua cho dù phù hợp xu thế phát triển, song lại thiếu cân bằng với tỷ lệ dự phòng từ các nguồn điện truyền thống. Điều này vô hình trung gây lãng phí, giảm hiệu quả đầu tư các nguồn điện mới, nhất là những dự án năng lượng tái tạo.

Trong khi đó, các công trình đầu mối về điện gặp nhiều khó khăn trong triển khai và chưa được quan tâm đúng mức. Đó là chưa kể tình trạng nhiều quy định về đấu thầu chưa thật sự chuẩn chỉnh, khiến các dự án năng lượng trọng điểm thường rơi vào tay nhà thầu nước ngoài, nhiều nhà thầu trong nước “đói việc” ngay trên sân nhà, phải làm thầu phụ với những phần việc “chân tay”, giá trị gia tăng thấp.

Nhìn từ góc độ vĩ mô, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng tư vấn của Thủ tướng Chính phủ đánh giá, phát triển điện năng luôn song hành với phát triển kinh tế. Thông thường, GDP tăng 1% thì tăng trưởng điện năng phải đạt mức tăng khoảng 2%. Tuy nhiên, trong sáu tháng đầu năm 2025, tăng trưởng điện năng đạt thấp, chỉ khoảng 4,7% so với tăng trưởng kinh tế 7,4%.

Lý giải vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên cho rằng, có nhiều nguyên nhân, trong đó chỉ số ICOR (hệ số sử dụng vốn) của Việt Nam còn cao, hiện khoảng 6,9%, chi phí phụ trong đầu tư nguồn điện lớn, làm giảm hiệu quả đầu tư các dự án.

(Còn tiếp)

Có thể bạn quan tâm

Chỉ số giá tiêu dùng tháng tư tăng 3,31% so với tháng 12/2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. (Ảnh: minh họa)

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84%

Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84% so với tháng trước chủ yếu do giá gas trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào, vận chuyển tăng.

Chế biến cá xuất khẩu. (Ảnh: nhandan.vn)

Bốn tháng đầu năm, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 7,11 tỷ USD

Trong tháng tư, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 94,32 tỷ USD, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 26,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước; cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu.

Nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng đậu xanh thành công theo mô hình được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ. (Ảnh: BẢO HÂN)

Hiệu quả từ chương trình, dự án khuyến nông

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án khuyến nông thực hiện thành công đã mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả ở các địa phương. Trên thực tế, mô hình sản xuất thí điểm áp dụng công nghệ cao, quy trình canh tác tiên tiến… giúp giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Một gia đình sẵn sàng cho chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 lựa chọn tàu hỏa chất lượng cao làm phương tiện di chuyển.

Hành khách “đổi gu” di chuyển: Tàu trải nghiệm lên ngôi dịp lễ

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, ngành đường sắt chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen đi lại của người dân. Không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải, những đoàn tàu chất lượng cao như "Hoa Phượng Đỏ" trên tuyến Hà Nội-Hải Phòng trở thành lựa chọn ưu tiên, mang lại hành trình trải nghiệm cho mọi lứa tuổi.

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo mới quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.