Chính phủ vừa ban hành văn bản hợp nhất các nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Đây được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu cấp thiết về chỗ ở cho các đối tượng chính sách, người thu nhập thấp và lực lượng vũ trang.
Theo quy định mới, Nghị định số 100/2024/NĐ-CP ngày 26/7/2024 của Chính phủ đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 261/2025/NĐ-CP và Nghị định số 54/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 9/2/2026).
Nội dung nghị định quy định chi tiết, đồng bộ các khâu từ chuẩn bị dự án, lựa chọn chủ đầu tư, cơ chế ưu đãi, đến trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua và quản lý vận hành nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân và nhà ở cho lực lượng vũ trang.
Phạm vi điều chỉnh của nghị định được mở rộng, bao quát từ việc bố trí quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại, các giai đoạn đầu tư xây dựng, đến các chính sách hỗ trợ vay vốn ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội. Qua đó, góp phần tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, minh bạch cho việc triển khai các dự án nhà ở xã hội trên thực tế.
Đáng chú ý, nghị định đã xác lập nhiều cơ chế ưu đãi nhằm thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư. Cụ thể, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được hưởng lợi nhuận định mức cao nhất 10% đối với phần diện tích nhà ở xã hội. Đồng thời, được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với toàn bộ diện tích đất của dự án mà không phải thực hiện thủ tục xác định giá đất hay đề nghị miễn giảm.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư được phép dành tối đa 20% tổng diện tích đất ở trong dự án để phát triển nhà ở thương mại hoặc sử dụng 20% tổng diện tích sàn cho mục đích kinh doanh dịch vụ, thương mại, góp phần bù đắp chi phí, giảm giá thành nhà ở xã hội. Các chủ đầu tư cũng được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi với mức vay tối đa lên tới 80% tổng mức đầu tư đối với dự án nhà ở xã hội chỉ để cho thuê.
Về quỹ đất, nghị định quy định rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội. Tại các đô thị loại đặc biệt, loại I, II và III, các dự án nhà ở thương mại bắt buộc phải dành 20% diện tích đất ở đã đầu tư hạ tầng để xây dựng nhà ở xã hội. Trường hợp không bố trí được quỹ đất tại dự án, chủ đầu tư phải bố trí quỹ đất tại vị trí khác hoặc nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất vào ngân sách địa phương để phục vụ tái đầu tư.
Đối với người dân, chính sách tín dụng ưu đãi tiếp tục được duy trì và mở rộng. Các đối tượng thụ hưởng có thể vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất 5,4%/năm, thời hạn vay tối đa 25 năm. Điều kiện về thu nhập cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn: người độc thân có thu nhập không quá 20 triệu đồng/tháng, hộ gia đình không quá 40 triệu đồng/tháng được xem xét đủ điều kiện để mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Nhằm bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, nghị định quy định chặt chẽ trình tự, thủ tục xét duyệt hồ sơ. Sở Xây dựng các địa phương có trách nhiệm kiểm tra, công khai danh sách đối tượng đủ điều kiện trên cổng thông tin điện tử, qua đó hạn chế tình trạng trục lợi chính sách, bảo đảm công khai, minh bạch.
Cùng với đó, các quy định về phát triển nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp cũng được bổ sung, hoàn thiện với các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường, hạ tầng kỹ thuật, trong đó yêu cầu bố trí dải cây xanh cách ly tối thiểu 10m nhằm bảo đảm điều kiện sống, sức khỏe cho người lao động.
Việc ban hành và triển khai đồng bộ các quy định nêu trên tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với công tác an sinh xã hội, đồng thời góp phần quan trọng thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh, bền vững, hướng tới mục tiêu bảo đảm chỗ ở cho mọi người dân.
