Thúc đẩy chuyển đổi số cùng chuyển đổi xanh nhằm bảo đảm phát triển bền vững

Trong dòng chảy chuyển dịch năng lượng toàn cầu, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn bản lề, nơi bài toán tăng trưởng không còn tách rời khỏi yêu cầu phát triển bền vững. Cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đã và đang trở thành áp lực chuyển đổi thật sự đối với nền kinh tế, đặc biệt là khu vực sản xuất công nghiệp.

Chuyển đổi số - “bộ não” của hệ sinh thái năng lượng xanh

Sản xuất công nghiệp Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu hóa thạch: Than đá, dầu mỏ và khí tự nhiên trong sản xuất điện và vận tải- những nguồn năng lượng có cường độ carbon rất cao, với hơn 50% sản lượng điện vẫn dựa vào than và khí, gây áp lực lên mục tiêu Net Zero.

Theo các chuyên gia, việc phụ thuộc đáng kể vào năng lượng hóa thạch của sản xuất công nghiệp sẽ kéo theo áp lực gia tăng phát thải khi nhu cầu năng lượng tiếp tục leo thang.

Ông Lê Vũ Minh, Giám đốc Tư vấn Chuyển đổi số, Chiến lược và Đổi mới của FPT Digital nhận định: “Để đạt được các cam kết khí hậu, chuyển dịch năng lượng xanh trên toàn diện các lĩnh vực, đặc biệt là khối doanh nghiệp sản xuất, không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc”.

Theo ông Minh, không chỉ ở khía cạnh môi trường, năng lượng xanh sẽ mở ra cơ hội, một “đường băng” mới cho năng lực cạnh tranh. Khi các thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản ngày càng siết chặt tiêu chuẩn carbon, việc sử dụng năng lượng tái tạo trở thành “giấy thông hành” cho hàng hóa Việt Nam.

Đồng thời, xu hướng chi phí năng lượng tái tạo giảm nhanh trong những năm gần đây cũng là bài toán kinh tế hiệu quả. Tuy nhiên, hiện việc đầu tư hệ thống điện mặt trời, điện gió hay sinh khối đòi hỏi chi phí lớn, kiến thức kỹ thuật cao và khả năng vận hành phức tạp. Đây chính là điểm nghẽn khiến nhiều doanh nghiệp còn chần chừ.

Talk show "Thế hệ thông minh đương thời" nhấn mạnh vai trò của giới trẻ Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam trong chủ đề “Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” .

Talk show "Thế hệ thông minh đương thời" nhấn mạnh vai trò của giới trẻ Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam trong chủ đề “Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” .

Trong bức tranh đó, chuyển đổi số được coi là yếu tố mang tính quyết định. Không chỉ giúp tối ưu vận hành, các nền tảng số còn cho phép doanh nghiệp theo dõi, phân tích và dự báo tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực, từ đó tối ưu hóa hiệu suất và giảm phát thải.

Ông Lê Vũ Minh nhấn mạnh: “Chuyển dịch năng lượng xanh sẽ đạt hiệu quả cao nhất khi được tích hợp với chuyển đổi số. Công nghệ số giúp doanh nghiệp quản trị năng lượng một cách thông minh, minh bạch và tối ưu chi phí trong dài hạn”.

Thực tế cho thấy, các mô hình “nhà máy thông minh” hay “nhà máy xanh” đang dần hình thành, nơi năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ và các nền tảng quản trị số được tích hợp thành một hệ sinh thái đồng bộ. Đây không chỉ là xu hướng, mà là chuẩn mực mới của sản xuất công nghiệp hiện đại.

Đa dạng hóa giải pháp, giảm áp lực đầu tư

Một trong những rào cản lớn nhất với doanh nghiệp là chi phí đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, thị trường đang mở ra nhiều lựa chọn linh hoạt hơn. Ông Trần Quốc Hải, đại diện SP Group nhận định: “Bên cạnh việc tự đầu tư hệ thống năng lượng tái tạo, doanh nghiệp có thể mua điện xanh từ các nhà cung cấp. Giải pháp này giúp tiết kiệm thời gian, nguồn lực và phù hợp với từng mục tiêu kinh doanh cụ thể”.

Song song đó, dòng vốn tín dụng xanh cũng đang đóng vai trò “bệ đỡ” quan trọng.

Ông Bùi Xuân Hương, Phó Giám đốc Khối khách hàng doanh nghiệp, Ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) chia sẻ: “Chúng tôi đã tài trợ hàng chục nghìn tỷ đồng cho các dự án điện mặt trời, điện gió và công nghệ cao. Đây là một phần trong chiến lược thúc đẩy xanh hóa nền kinh tế”.

solar-ltp.jpg
Tận dụng lợi thế quy mô, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và phát triển các lĩnh vực mới (chuyển đổi số, kinh tế xanh) là xu thế chính.

Những dòng vốn này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, mà còn tạo ra tín hiệu tích cực cho thị trường, khuyến khích các nhà đầu tư tham gia sâu hơn vào lĩnh vực năng lượng sạch.

Gỡ điểm nghẽn “hạ tầng” để năng lượng xanh bứt phá

Theo ông Stuart Livesey, đại diện EuroCham Vietnam, hệ thống hạ tầng lưới điện chưa đồng bộ đang là một trong những điểm nghẽn lớn, hạn chế khả năng tích hợp năng lượng tái tạo, đặc biệt tại các khu vực ngoài trung tâm.

Bên cạnh đó, thị trường năng lượng Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn chuyển đổi, đòi hỏi khung chính sách rõ ràng và ổn định hơn để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Trường đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng đầu tư cho tăng trưởng xanh tại Việt Nam mới chỉ ở giai đoạn thăm dò, cần một chương trình tổng thể cấp quốc gia để tạo động lực dài hạn.

trung-tam-thu-nghiem-duong-sat-singapore-srtc-nguon-siemens-mobility-15291701.jpg
Hiện làn sóng đầu tư từ các doanh nghiệp châu Âu đang góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình “chuyển đổi kép” tại Việt Nam.

Hiện làn sóng đầu tư từ các doanh nghiệp châu Âu đang góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình “chuyển đổi kép” tại Việt Nam.

Các tập đoàn như Siemens đang hỗ trợ hiện đại hóa lưới điện và tích hợp năng lượng tái tạo thông qua các giải pháp số hóa. Trong khi đó, Maersk triển khai logistics xanh với xe tải điện và công nghệ tối ưu vận hành.

Ở lĩnh vực dệt may, Carvico S.p.A thúc đẩy mô hình sản xuất tuần hoàn, sử dụng sợi tái chế và tái sử dụng nước, góp phần giảm đáng kể tác động môi trường. Những nỗ lực này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mà còn giúp Việt Nam từng bước định hình vị thế là một trung tâm sản xuất xanh trong khu vực.

Có thể thấy, chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam không còn là câu chuyện của riêng ngành năng lượng, mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện nền kinh tế. Trong đó, chuyển đổi số đóng vai trò như “hạ tầng mềm”, giúp kết nối, tối ưu và gia tăng hiệu quả cho toàn bộ hệ thống.

Khi các doanh nghiệp bắt đầu nhìn năng lượng không chỉ là chi phí mà là một phần của chiến lược cạnh tranh, khi dữ liệu trở thành “nhiên liệu” mới song hành cùng điện năng, thì chuyển dịch xanh mới thật sự đi vào chiều sâu.

Có thể bạn quan tâm

Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch giao thông xanh để bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải.

Chuyển dịch giao thông xanh trong bối cảnh biến động năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch giao thông xanh để bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải. Lĩnh vực giao thông vận tải tiêu thụ lượng nhiên liệu khổng lồ và là nguồn phát thải lớn tại các đô thị. Vì vậy, đây được xác định là một trong những vấn đề trọng tâm.

Bà con nông dân thành phố Cần Thơ ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất.

Nền tảng cho nông nghiệp xanh

Thời gian gần đây, khái niệm “nông nghiệp xanh” xuất hiện ở các diễn đàn, hội nghị ngày một nhiều. Khái niệm “xanh” được mở rộng nội hàm yêu cầu về sự bền vững, đi kèm các mục tiêu giảm phát thải trong sản xuất, thúc đẩy mô hình sản xuất tuần hoàn,...

Các đại biểu tới tham dự Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belem, Brazil, ngày 10/11/2025. (Ảnh: Xinhua)

Trước khi quá muộn: COP31 và yêu cầu cấp bách cứu các quốc đảo trước tình trạng nước biển dâng cao

Trong bối cảnh khí hậu diễn biến cực đoan, các vấn đề nghị sự của Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang tiếp tục thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là yêu cầu cấp bách, tìm kiếm giải pháp hiệu quả cứu các quốc đảo trước nguy cơ bị xóa sổ.

Chuyển dịch năng lượng tái tạo: Cần chính sách, vốn và trao quyền cho phụ nữ.

Chuyển dịch năng lượng tái tạo: Cần chính sách, vốn và trao quyền cho phụ nữ

Năm 2024, năng lượng tái tạo mới chiếm 12,8% sản lượng điện quốc gia, trong khi mục tiêu đến năm 2050 là 71,5%. Để rút ngắn khoảng cách ấy, Việt Nam cần đồng thời giải ba bài toán: hoàn thiện khung pháp lý, huy động 136,3 tỷ USD vốn đầu tư, và đưa phụ nữ từ vị trí "bên lề" vào trung tâm cuộc chuyển dịch.

Ứng dụng công nghệ số giúp ngành kiểm lâm Sơn La thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng.

Thu hút đầu tư vào thị trường carbon rừng

Trong bối cảnh thực hiện giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, thị trường carbon rừng đang trở thành kênh tài chính xanh quan trọng. Với tiềm năng hấp thụ carbon lớn, Việt Nam có nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào thị trường này. 

Sản xuất phân đạm Urê tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đạm Ninh Bình (Tập đoàn Hóa chất Việt Nam).

“Xanh hóa" ngành hóa chất

Ngành công nghiệp hóa chất giữ vai trò nền tảng, cung cấp nguyên liệu đầu vào cho nhiều lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế.

(Ảnh minh họa: Thành Đạt)

Tiềm năng giảm phát thải ngành giao thông

Phương tiện giao thông là nguồn phát thải khí nhà kính lớn, chiếm khoảng 30% lượng phát thải. Ngoài ra, đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây ra bụi mịn và các loại khí độc hại. Giảm phát thải là nhiệm vụ cấp bách thực hiện Net Zero vào năm 2050, đồng thời là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

Khoảng 120 đại biểu tham gia Diễn đàn.

Huế thúc đẩy bảo tồn đa dạng sinh học dựa vào cộng đồng

Ngày 30/1, tại thành phố Huế, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế phối hợp Báo Nông nghiệp và Môi trường và Tổ chức quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF-Việt Nam) tổ chức Diễn đàn truyền thông huy động sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong bảo tồn đa dạng sinh học bền vững.

Khách du lịch tham quan rừng ngập mặn Đồi Rồng, phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. (Ảnh NGUYỄN ĐĂNG)

Khai thác tín chỉ carbon từ hệ sinh thái rừng ngập mặn

Trên hành trình Net Zero, bên cạnh việc hạn chế nguồn phát thải thì khai thác và tích lũy tín chỉ các-bon từ tự nhiên là biện pháp hiệu quả. Mới đây, một số nhà khoa học trong nước đã “tìm” được nguồn carbon tự nhiên có trữ lượng lớn và mức lưu trữ trung bình cao từ hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Nông dân Cần Thơ sử dụng máy bay không người lái (drone) phun xịt phân, thuốc trên cánh đồng lúa chất lượng cao.

Hỗ trợ nông dân trồng lúa chất lượng cao

Thực hiện đề án một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thành phố Cần Thơ được giao triển khai vùng sản xuất 170.000ha.

Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Thu Hà cùng nhóm nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu.

Giảm phát thải tại nguồn bằng giải pháp công nghệ “mềm”

Bài toán giảm phát thải khí nhà kính đang trở thành yêu cầu cấp bách đối với nhiều ngành kinh tế, nhất là lĩnh vực sử dụng nhiều nhiên liệu. Bên cạnh các giải pháp đầu tư thiết bị mới, chuyển đổi công nghệ quy mô lớn, những giải pháp công nghệ “mềm” đang được quan tâm bởi tính khả thi trong giai đoạn chuyển tiếp.

Khu công nghiệp công nghệ cao Long Thành được đầu tư xây dựng theo tiêu chuẩn khu công nghiệp sinh thái, xanh.

Xây dựng khu công nghiệp xanh ở Đồng Nai

Đồng Nai được xem là “thủ phủ” công nghiệp của cả nước với 57 khu công nghiệp đang hoạt động. Theo quy hoạch đã được phê duyệt, đến năm 2030 tỉnh sẽ có 81 khu công nghiệp. Địa phương tiên phong chuyển đổi khu công nghiệp hiện hữu và đẩy mạnh đầu tư mới theo hướng khu công nghiệp xanh, sinh thái, tuần hoàn để phát triển bền vững.

Nuôi lợn theo hướng an toàn sinh học tại huyện Xuân Lộc, Đồng Nai. (Ảnh: BÁO NHÂN DÂN)

Giảm phát thải trong chăn nuôi

Ngành chăn nuôi góp phần bảo đảm an ninh thực phẩm, tạo sinh kế cho hàng triệu hộ dân, nhưng lại là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể của ngành nông nghiệp.

Hướng đi cho phát triển kinh tế tuần hoàn ở Thành phố Hồ Chí Minh

Hướng đi cho phát triển kinh tế tuần hoàn ở Thành phố Hồ Chí Minh

Với quá trình đô thị hóa nhanh, áp lực về môi trường, gia tăng về biến đổi khí hậu, Thành phố Hồ Chí Minh đang nỗ lực thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, tạo tiền đề đổi mới mô hình tăng trưởng. Tuy nhiên, để thực hiện điều này, Thành phố Hồ Chí Minh cần triển khai đồng bộ các giải pháp với những chính sách đột phá mạnh mẽ.

Thành phố Hồ Chí Minh biến rác thải thành tài nguyên

Thành phố Hồ Chí Minh biến rác thải thành tài nguyên

Hiện nay, khoảng 60 phần trăm lượng rác của Thành phố vẫn được xử lý bằng phương pháp chôn lấp. Cách làm này không chỉ tiêu tốn tài nguyên đất đai, phát sinh ô nhiễm thứ cấp mà còn thải ra khí mê tan, loại khí nhà kính có tác động mạnh gấp nhiều lần khí CO₂.