Thúc đẩy chuyển đổi số cùng chuyển đổi xanh nhằm bảo đảm phát triển bền vững

Trong dòng chảy chuyển dịch năng lượng toàn cầu, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn bản lề, nơi bài toán tăng trưởng không còn tách rời khỏi yêu cầu phát triển bền vững. Cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đã và đang trở thành áp lực chuyển đổi thật sự đối với nền kinh tế, đặc biệt là khu vực sản xuất công nghiệp.

Chuyển đổi số - “bộ não” của hệ sinh thái năng lượng xanh

Sản xuất công nghiệp Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu hóa thạch: Than đá, dầu mỏ và khí tự nhiên trong sản xuất điện và vận tải- những nguồn năng lượng có cường độ carbon rất cao, với hơn 50% sản lượng điện vẫn dựa vào than và khí, gây áp lực lên mục tiêu Net Zero.

Theo các chuyên gia, việc phụ thuộc đáng kể vào năng lượng hóa thạch của sản xuất công nghiệp sẽ kéo theo áp lực gia tăng phát thải khi nhu cầu năng lượng tiếp tục leo thang.

Ông Lê Vũ Minh, Giám đốc Tư vấn Chuyển đổi số, Chiến lược và Đổi mới của FPT Digital nhận định: “Để đạt được các cam kết khí hậu, chuyển dịch năng lượng xanh trên toàn diện các lĩnh vực, đặc biệt là khối doanh nghiệp sản xuất, không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc”.

Theo ông Minh, không chỉ ở khía cạnh môi trường, năng lượng xanh sẽ mở ra cơ hội, một “đường băng” mới cho năng lực cạnh tranh. Khi các thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản ngày càng siết chặt tiêu chuẩn carbon, việc sử dụng năng lượng tái tạo trở thành “giấy thông hành” cho hàng hóa Việt Nam.

Đồng thời, xu hướng chi phí năng lượng tái tạo giảm nhanh trong những năm gần đây cũng là bài toán kinh tế hiệu quả. Tuy nhiên, hiện việc đầu tư hệ thống điện mặt trời, điện gió hay sinh khối đòi hỏi chi phí lớn, kiến thức kỹ thuật cao và khả năng vận hành phức tạp. Đây chính là điểm nghẽn khiến nhiều doanh nghiệp còn chần chừ.

Talk show "Thế hệ thông minh đương thời" nhấn mạnh vai trò của giới trẻ Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam trong chủ đề “Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” .

Talk show "Thế hệ thông minh đương thời" nhấn mạnh vai trò của giới trẻ Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam trong chủ đề “Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” .

Trong bức tranh đó, chuyển đổi số được coi là yếu tố mang tính quyết định. Không chỉ giúp tối ưu vận hành, các nền tảng số còn cho phép doanh nghiệp theo dõi, phân tích và dự báo tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực, từ đó tối ưu hóa hiệu suất và giảm phát thải.

Ông Lê Vũ Minh nhấn mạnh: “Chuyển dịch năng lượng xanh sẽ đạt hiệu quả cao nhất khi được tích hợp với chuyển đổi số. Công nghệ số giúp doanh nghiệp quản trị năng lượng một cách thông minh, minh bạch và tối ưu chi phí trong dài hạn”.

Thực tế cho thấy, các mô hình “nhà máy thông minh” hay “nhà máy xanh” đang dần hình thành, nơi năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ và các nền tảng quản trị số được tích hợp thành một hệ sinh thái đồng bộ. Đây không chỉ là xu hướng, mà là chuẩn mực mới của sản xuất công nghiệp hiện đại.

Đa dạng hóa giải pháp, giảm áp lực đầu tư

Một trong những rào cản lớn nhất với doanh nghiệp là chi phí đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, thị trường đang mở ra nhiều lựa chọn linh hoạt hơn. Ông Trần Quốc Hải, đại diện SP Group nhận định: “Bên cạnh việc tự đầu tư hệ thống năng lượng tái tạo, doanh nghiệp có thể mua điện xanh từ các nhà cung cấp. Giải pháp này giúp tiết kiệm thời gian, nguồn lực và phù hợp với từng mục tiêu kinh doanh cụ thể”.

Song song đó, dòng vốn tín dụng xanh cũng đang đóng vai trò “bệ đỡ” quan trọng.

Ông Bùi Xuân Hương, Phó Giám đốc Khối khách hàng doanh nghiệp, Ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) chia sẻ: “Chúng tôi đã tài trợ hàng chục nghìn tỷ đồng cho các dự án điện mặt trời, điện gió và công nghệ cao. Đây là một phần trong chiến lược thúc đẩy xanh hóa nền kinh tế”.

solar-ltp.jpg
Tận dụng lợi thế quy mô, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và phát triển các lĩnh vực mới (chuyển đổi số, kinh tế xanh) là xu thế chính.

Những dòng vốn này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, mà còn tạo ra tín hiệu tích cực cho thị trường, khuyến khích các nhà đầu tư tham gia sâu hơn vào lĩnh vực năng lượng sạch.

Gỡ điểm nghẽn “hạ tầng” để năng lượng xanh bứt phá

Theo ông Stuart Livesey, đại diện EuroCham Vietnam, hệ thống hạ tầng lưới điện chưa đồng bộ đang là một trong những điểm nghẽn lớn, hạn chế khả năng tích hợp năng lượng tái tạo, đặc biệt tại các khu vực ngoài trung tâm.

Bên cạnh đó, thị trường năng lượng Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn chuyển đổi, đòi hỏi khung chính sách rõ ràng và ổn định hơn để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Trường đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng đầu tư cho tăng trưởng xanh tại Việt Nam mới chỉ ở giai đoạn thăm dò, cần một chương trình tổng thể cấp quốc gia để tạo động lực dài hạn.

trung-tam-thu-nghiem-duong-sat-singapore-srtc-nguon-siemens-mobility-15291701.jpg
Hiện làn sóng đầu tư từ các doanh nghiệp châu Âu đang góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình “chuyển đổi kép” tại Việt Nam.

Hiện làn sóng đầu tư từ các doanh nghiệp châu Âu đang góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình “chuyển đổi kép” tại Việt Nam.

Các tập đoàn như Siemens đang hỗ trợ hiện đại hóa lưới điện và tích hợp năng lượng tái tạo thông qua các giải pháp số hóa. Trong khi đó, Maersk triển khai logistics xanh với xe tải điện và công nghệ tối ưu vận hành.

Ở lĩnh vực dệt may, Carvico S.p.A thúc đẩy mô hình sản xuất tuần hoàn, sử dụng sợi tái chế và tái sử dụng nước, góp phần giảm đáng kể tác động môi trường. Những nỗ lực này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mà còn giúp Việt Nam từng bước định hình vị thế là một trung tâm sản xuất xanh trong khu vực.

Có thể thấy, chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam không còn là câu chuyện của riêng ngành năng lượng, mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện nền kinh tế. Trong đó, chuyển đổi số đóng vai trò như “hạ tầng mềm”, giúp kết nối, tối ưu và gia tăng hiệu quả cho toàn bộ hệ thống.

Khi các doanh nghiệp bắt đầu nhìn năng lượng không chỉ là chi phí mà là một phần của chiến lược cạnh tranh, khi dữ liệu trở thành “nhiên liệu” mới song hành cùng điện năng, thì chuyển dịch xanh mới thật sự đi vào chiều sâu.

Có thể bạn quan tâm

Giảng viên và sinh viên Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh bên bức tường bê-tông gai dầu.

Hướng đi mới cho ngành vật liệu xây dựng

Quá trình đô thị hóa với tốc độ cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kéo theo nhu cầu rất lớn về vật liệu xây dựng. Trong khi các tài nguyên truyền thống như cát, đá chịu nhiều sức ép về sản lượng khai thác, thì hàng trăm nghìn tấn chất thải xây dựng mỗi ngày vẫn phải xử lý bằng cách san lấp, đổ bỏ.

Mô hình du lịch thích ứng thời tiết tại Tân Hóa, Quảng Trị là thí dụ tiêu biểu cho việc phát triển du lịch gắn với nâng cao khả năng chống chịu trước các thách thức môi trường. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy xây dựng mô hình du lịch xanh tuần hoàn

Du lịch tuần hoàn không dừng lại ở việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Xu thế mới này đòi hỏi tiến tới du lịch tái tạo, nơi mỗi hành trình của du khách đều để lại tác động tích cực, góp phần phục hồi tài nguyên, bảo tồn văn hóa, nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng và hiện thực hóa mục tiêu Net Zero toàn cầu.

Nguồn vốn tín dụng xanh đang góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và người dân đầu tư vào các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Tín dụng xanh khó đến doanh nghiệp nhỏ nếu thiếu hệ sinh thái hỗ trợ

Tín dụng xanh đang tăng trưởng nhanh, nhưng việc tiếp cận nguồn vốn này vẫn là thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo các chuyên gia, để tiếp cận tín dụng xanh, doanh nghiệp không chỉ cần vốn mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về dữ liệu, ESG và chuyển đổi mô hình sản xuất.

Dốc Thẩm Mã luôn thu hút hành trình của mọi du khách đến thăm Tuyên Quang. (Ảnh: BẢO LONG)

Du lịch Việt Nam trên hành trình “xanh hóa”

Nếu trước đây, du lịch xanh chủ yếu được nhắc đến như một lựa chọn mang tính xu hướng, thì nay, nhiều địa phương, điểm đến, doanh nghiệp du lịch đã xác định đây là yêu cầu tự thân để tồn tại và nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này khiến hành trình “xanh hóa” du lịch Việt Nam ngày càng diễn ra mạnh mẽ và đi vào thực chất.

Thành phố Hồ Chí Minh đặt lộ trình cụ thể đến năm 2030 đưa vào hoạt động phương tiện công cộng thân thiện với môi trường (Ảnh: THẾ ANH)

Chuyển đổi xanh tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn chuyển đổi phát triển với yêu cầu tăng trưởng không chỉ nhanh mà còn phải gắn với chất lượng môi trường và tính bền vững. Trong đó, chuyển đổi xanh là một trong những vấn đề quan trọng để tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế cả nước.

Tổng công ty Phát điện 1 làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, chủ động đề xuất đầu tư các dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện tại địa phương.

Tổng công ty Phát điện 1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

Với định hướng phát triển năng lượng tái tạo, tại cuộc làm việc tại tỉnh Lâm Đồng mới đây, Tổng công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) đã đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện đang hoạt động tại địa phương với tổng công suất gần 270MW, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4.400 tỷ đồng. 

Dự án góp phần hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ trong chuyển đổi xanh. (Ảnh: CTV)

Hỗ trợ tối đa 1,8 tỷ đồng cho các sáng kiến về chuyển đổi xanh do phụ nữ dẫn dắt

Từ nay đến hết ngày 12/6/2026, mỗi sáng kiến góp phần cải thiện sinh kế, tạo việc làm tử tế và nâng cao vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực nông nghiệp bền vững và kinh tế tuần hoàn, phù hợp với điều kiện địa phương và thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ được nhận hồ sơ xét tài trợ đợt hai.

Hà Nội áp dụng thí điểm vùng phát thải thấp ở trung tâm Hà Nội từ ngày 1/7/2026.

Người dân tích cực hưởng ứng thí điểm vùng phát thải thấp ở trung tâm Hà Nội

Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm. Ngay trước thời điểm triển khai, ghi nhận cho thấy đông đảo người dân đã chủ động điều chỉnh thói quen đi lại, thể hiện sự đồng tình với chủ trương và bước đầu chuyển từ nhận thức sang hành động.

Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch giao thông xanh để bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải.

Chuyển dịch giao thông xanh trong bối cảnh biến động năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch giao thông xanh để bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải. Lĩnh vực giao thông vận tải tiêu thụ lượng nhiên liệu khổng lồ và là nguồn phát thải lớn tại các đô thị. Vì vậy, đây được xác định là một trong những vấn đề trọng tâm.