Cùng với các quận, huyện triển khai công tác thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè theo Quyết định số 32/2023/QÐ-UBND ngày 26/7/2023 của Ủy ban nhân dân thành phố, Sở Giao thông vận tải thành phố cũng chịu trách nhiệm thu phí lòng đường, vỉa hè.
Các quận bắt đầu thu phí
Chỉ vào khoảng diện tích trên vỉa hè để vật liệu xây dựng ngay trước căn nhà đang xây mới của mình, ông Trương Thanh Phước, ngụ đường 3 Tháng 2, Phường 12, Quận 10 cho hay: Trên cơ sở nhu cầu, ông nộp đơn và được Quận 10 cấp phép sử dụng tạm thời một phần hè phố với mục đích "làm điểm trung chuyển vật liệu, thi công công trình".
Ông Phước phải thực hiện nộp phí sử dụng tạm hè phố với số tiền: 100.000 (đồng) x 6,3 (m²) x 10 (tháng) = 6,3 triệu đồng. Giấy phép sử dụng này có thời hạn từ ngày 6/3 đến ngày 31/12/2024. Theo ông Phước, việc nộp phí sử dụng tạm vỉa hè với thông tin minh bạch, đầy đủ mục đích rõ ràng, nộp đúng nơi quy định thể hiện trách nhiệm của công dân trong việc sử dụng vỉa hè vào mục đích cá nhân nhưng có lý do chính đáng, mà cũng là góp phần đối với công tác quản lý trật tự đô thị.
Theo danh mục do Ủy ban nhân dân Quận 10 lập, quận này có 28 tuyến đường có hè phố, đoạn hè phố rộng từ 3m trở lên đủ điều kiện sử dụng tạm thời một phần hè phố để tổ chức kinh doanh dịch vụ, mua, bán hàng hóa.
Một số tuyến đường có thực hiện thu phí như Ngô Gia Tự, Nguyễn Tri Phương, Lý Thái Tổ, Hùng Vương, Vĩnh Viễn, Lê Hồng Phong, Sư Vạn Hạnh, Ngô Quyền, 3 Tháng 2, Lý Thường Kiệt... Ðồng thời, Quận 10 có hai tuyến chuyên doanh: Tuyến đường Ngô Gia Tự chuyên doanh trang trí nội thất, tuyến đường Nguyễn Tri Phương chuyên doanh ẩm thực nằm trong danh sách thu phí tạm lòng đường, vỉa hè.
Trong danh mục gửi Sở Giao thông vận tải thành phố, Quận 12 có 15 tuyến đường với bề rộng vỉa hè từ 3 m trở lên, bảo đảm điều kiện sử dụng tạm có thu phí. Quận 5 có 66 tuyến đường kinh doanh, buôn bán có thu phí. Ngoài ra, Quận 5 có bốn chợ truyền thống sử dụng lòng đường, hè phố. Trước đó, tháng 1/2024, Ủy ban nhân dân Quận 1 đã công bố danh mục 86 tuyến đường cho người dân sử dụng tạm một phần để xe máy tự quản không thu phí; đồng thời, tiến hành kẻ vạch để quy định nơi để xe máy.
Ngoài ra, Quận 1 trình Sở Giao thông vận tải danh sách 52 tuyến đường có vỉa hè rộng từ 3m trở lên mà người dân có thể sử dụng tạm một phần để kinh doanh có thu phí; 12 tuyến đường cho giữ xe có thu phí. Nếu được Sở Giao thông vận tải chấp thuận, Quận 1 sẽ tổ chức thu phí các hộ kinh doanh, buôn bán trong tháng 5 tới.
Ghi nhận trên thực tế, hiện các địa phương đều phải bảo đảm tuân thủ quy định do thành phố ban hành khi tổ chức thu phí các tuyến đường, đoạn đường có hè phố đủ điều kiện sử dụng tạm phải bảo đảm phần hè phố còn lại tối thiểu 1,5m dành cho người đi bộ, thông suốt liên tục và không có chướng ngại vật cản trở; phần hè phố từ mặt tiền nhà dân trở ra làm điểm kinh doanh dịch vụ, mua, bán hàng hóa hoặc để xe hai bánh không thu tiền dịch vụ trông, giữ xe.
Tháng 5 thu phí kinh doanh, buôn bán
Theo Sở Giao thông vận tải, Ủy ban nhân dân các Quận 1, Quận 10, Quận 11, Quận 12 đã hoàn thành khảo sát và gửi Sở danh mục các tuyến đường có vỉa hè đủ điều kiện để sử dụng tạm thời một phần hè phố ngoài mục đích giao thông trên địa bàn quận.
Cùng với Sở Giao thông vận tải, Ban An toàn giao thông, Công an thành phố sẽ có ý kiến về các danh mục quận, huyện trình lên. Sở Giao thông vận tải đã ban hành trình tự thủ tục để địa phương triển khai thực hiện. Sau đó, khi quận, huyện công bố danh mục tuyến đường đủ điều kiện thu phí, người dân sẽ đăng ký; quận, huyện tổ chức cấp phép hoặc chấp thuận sử dụng tạm thời vỉa hè cho từng trường hợp cụ thể.
Hầu hết, các quận, huyện cho hay: Trong tháng 5 sẽ tổ chức thu phí đối với người kinh doanh, buôn bán sau khi công bố công khai danh mục các tuyến đường có thu phí vỉa hè. Lãnh đạo Ủy ban nhân dân Quận 1 cho biết: Ðể chuẩn bị cho việc thí điểm thu phí, quận đang xây dựng phần mềm bản đồ số các tuyến đường để quản lý. Qua đó, người dân có thể tra cứu từng tuyến đường để biết thông tin về mục đích sử dụng, diện tích sử dụng và mức đóng phí.
Toàn bộ quá trình người dân đăng ký sử dụng tạm thời vỉa hè, nộp phí, Ủy ban nhân dân phường theo dõi, giám sát đều được thực hiện trên nền tảng số. Hiện Quận 1 đã rà soát và thống nhất đề xuất ba danh mục các tuyến đường có vỉa hè lên Sở Giao thông vận tải.
Danh mục 1, là những vỉa hè cho người dân sử dụng tạm một phần để xe máy tự quản không thu phí, gồm 86 tuyến. Danh mục 2, là những tuyến vỉa hè người dân có thể sử dụng tạm một phần để kinh doanh. Danh mục 3, là những vị trí có thể sử dụng tạm một phần để giữ xe có thu phí.
Ðến nay, Sở Giao thông vận tải đã thống nhất danh mục 1. Hai danh mục còn lại được Sở yêu cầu làm rõ thêm về phương thức quản lý, khai thác để quận sớm triển khai thu phí.
Trưởng phòng Khai thác hạ tầng giao thông đường bộ (Sở Giao thông vận tải) Ngô Hải Ðường cho biết: Một số địa phương đã triển khai cấp giấy phép sử dụng tạm một phần vỉa hè như đề án, nhưng phần lớn chưa cấp phép đối với đối tượng kinh doanh, buôn bán. Ngoài ra, hiện còn một số địa phương đang rà soát, điều chỉnh, bổ sung danh mục các tuyến đường có vỉa hè sử dụng ngoài mục đích giao thông để trình Sở Giao thông vận tải có ý kiến.
Sở Giao thông vận tải cũng vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân thành phố Thủ Ðức và các quận, huyện về rà soát, báo cáo kết quả thực hiện thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè theo Quyết định số 32 trong quý I năm 2024.
Ngoài báo cáo tình hình thu phí sử dụng tạm một phần vỉa hè, các địa phương sẽ báo cáo kết quả công bố danh mục các tuyến đường theo thẩm quyền được quản lý; đề xuất các vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện. Bước đầu Sở Giao thông vận tải thành phố thống kê, số tiền thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè khoảng 904 triệu đồng; trong đó, riêng Sở Giao thông vận tải thu phí lòng đường là 771 triệu đồng.
