Điện mất giữa đêm hè ngột ngạt, nhiều gia đình phải “sơ tán” đến nhà người thân, hoặc tìm thuê nhà nghỉ, khách sạn để mong ngon giấc. Thủ đô mất điện là chuyện hiếm, vì đây vốn là nơi được ưu tiên bảo đảm an ninh năng lượng ở mức cao nhất. Mùa hè nào cũng vậy, thường chỉ có chuyện con cháu Hà Nội gọi điện hỏi thăm ông bà, cha mẹ đang dùng… quạt nan ở quê, chứ không ngược lại. Vậy mà năm nay, trái tim của cả nước đang gánh chịu hệ lụy của tình trạng quá tải hệ thống phân phối điện hạ thế.
Dữ liệu từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia cho thấy trưa 26/5, công suất tiêu thụ toàn quốc đạt 57.590 MW. Riêng miền bắc vọt lên 29.385 MW. Hệ thống điện Hà Nội ghi nhận công suất đỉnh (Pmax) lúc 21 giờ 30 phút ngày 25/5 lập kỷ lục mới ở mức 6.203 MW, tăng 3,5% so đỉnh năm 2025. Sản lượng tiêu thụ cùng ngày đạt 125,87 triệu kWh, tăng 2,4% so công suất đỉnh năm ngoái.
Tất nhiên, hiện tượng thời tiết cực đoan trong một năm “chuyển pha” giữa La Nina và El Nino là nguyên nhân chính. Trời quá nắng nóng, khiến điều hòa (thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn) phải chạy “hết ga”, dẫn đến quá tải cục bộ. Nhưng dưới góc nhìn quy hoạch và quản lý đô thị ở Hà Nội, đây là lát cắt điển hình phản ánh áp lực đè nặng lên hạ tầng kỹ thuật do tốc độ đô thị hóa nhanh và xu hướng biến đổi khí hậu mạnh.
Sự thiếu hụt không gian xanh, kết hợp mật độ bê-tông, mặt đường nhựa và kính dày đặc khiến Hà Nội đang phải đối mặt “hiệu ứng đảo nhiệt đô thị” ngày càng khốc liệt. Lượng nhiệt khổng lồ bị “om” vào ban ngày không thể giảm sâu do thiếu chỗ thoát nhiệt, lại thêm hơi nóng từ cục nóng của hàng trăm nghìn chiếc điều hòa chạy hết công suất ban đêm. Khi đỉnh phụ tải điện kéo dài, không có khoảng nghỉ, chuyện quá tải là tất yếu.
Thêm nữa, tình trạng mất điện nghiêm trọng phần lớn tập trung tại các phường (gồm Thanh Xuân, Cầu Giấy, Long Biên, Hoàng Mai và Từ Liêm) là nơi có mật độ cư trú đậm đặc, hệ thống nhà trọ, chung cư cao tầng, chung cư mini hoặc các khu tập thể đan xen dày đặc. Tốc độ gia tăng dân số và nhu cầu sử dụng điện tại những nơi này đang “chạy” trước khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật.
Giữa lúc thời tiết vô cùng oi nóng, chuyện xăng sinh học E10 cũng “nóng ran” trong dư luận. Kể từ khi buộc phải đổ loại xăng này do không còn quyền lựa chọn xăng RON 95 truyền thống, nhiều người sử dụng cả xe máy lẫn ô-tô phản ánh tình trạng xe hụt ga, chết máy, gằn giật, báo lỗi động cơ… Không ít người đã đổi, hoặc tính phương án đổi sang xe điện “cho yên tâm” và phù hợp chủ trương chung.
Điều này đồng nghĩa với việc trong tương lai không xa, Thủ đô nói riêng và cả nước nói chung sẽ “đón” thêm hàng triệu phương tiện tiêu thụ điện công suất lớn. Để dễ hình dung, một chiếc xe máy điện thông thường có công suất sạc khoảng 400 W-1.000 W, gần bằng một chiếc điều hòa. Nhưng nếu là ô-tô điện, công suất sạc chậm tại nhà sẽ dao động từ khoảng 3,3 kW đến khoảng 7,4 kW, tương đương từ 3 đến 6 chiếc điều hòa chạy hết công suất cùng lúc.
Khi đó, chuyện quá tải, mất điện, thậm chí những nguy cơ cao hơn sẽ không còn là vấn đề của riêng Hà Nội trong những ngày hè “cháy bỏng”.
