Thế khó của châu Âu

Hơn 10 quốc gia châu Âu cam kết gửi quân đến Ukraine để bảo đảm an ninh cho đất nước bên bờ Biển Đen, trong khi có một số nước bày tỏ do dự hoặc thẳng thừng từ chối tham gia.

Sự chia rẽ này phản ánh tình thế “trở đi mắc núi, trở lại mắc sông” của châu Âu trong vấn đề viện trợ cho Ukraine, khi có nhiều khó khăn ngăn cản việc hiện thực hóa các cam kết.

lmcaeu.jpg
Cờ Liên minh châu Âu và cờ Ukraine tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Dù tích cực cùng Mỹ thúc đẩy các nỗ lực hòa bình cho xung đột tại Ukraine, các quốc gia châu Âu vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cao về phương án bảo đảm an ninh cho Ukraine. Theo Bloomberg, trong số hơn 10 nước cam kết gửi quân tới Ukraine, có Anh, Pháp, Bỉ, Litva, Estonia. Trong khi đó, Latvia, Thụy Điển là những quốc gia còn do dự về kế hoạch này.

Một số quốc gia từ chối tham gia kế hoạch. Đức, thành viên chủ chốt của Liên minh châu Âu (EU) cho biết, Berlin khó có khả năng đưa quân tới Ukraine mà sẽ đóng góp vào các yếu tố bảo đảm an ninh khác. Italia thì nêu rõ, kế hoạch đưa quân đội Italia sang Ukraine “không nằm trong kế hoạch”, còn Hungary nhiều lần tuyên bố không gửi binh sĩ hay cung cấp phương tiện quân sự cho Kiev. Hà Lan, Tây Ban Nha đều tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ củng cố quân đội Ukraine nhưng không liên quan đến việc gửi quân tới đất nước Đông Âu.

Sự chia rẽ của châu Âu trong vấn đề viện trợ cho Ukraine ngày càng bộc lộ rõ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có những điều chỉnh chính sách rõ rệt đối với cuộc xung đột tại Ukraine. Ông Trump từng nhiều lần chỉ trích chính quyền tiền nhiệm đã dốc quá nhiều nguồn lực tài chính để hỗ trợ Kiev. Đến tháng 7/2025, ông Trump bất ngờ tuyên bố, Mỹ tiếp tục viện trợ cho Ukraine, song theo một cơ chế mới, đó là được Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chi trả toàn bộ chi phí. Động thái này của Washington được dư luận đánh giá là “một mũi tên trúng hai đích”, vừa gây sức ép lên Nga, vừa buộc các đồng minh châu Âu phải gánh vác trách nhiệm tài chính nhiều hơn.

Chính điều này đẩy châu Âu vào tình thế “trở đi mắc núi, trở lại mắc sông”. Nếu không gia tăng viện trợ và bảo đảm an ninh cho Ukraine, vị thế, tiếng nói và tầm ảnh hưởng của châu Âu trên trường quốc tế sẽ suy giảm. Thời gian qua, Mỹ liên tục xúc tiến các bước đi riêng rẽ với Nga về vấn đề Ukraine, khiến châu Âu lo lắng về sự thay đổi cán cân địa chính trị tại khu vực. Nhưng nếu tăng cường chi tiêu quân sự cho Ukraine, Lục địa già lại đối mặt áp lực lớn về tài chính.

Nhiều chính phủ châu Âu đang vật lộn với tình trạng thâm hụt ngân sách trầm trọng. Áp lực từ dư luận trong nước khiến các chính phủ phải e ngại. Việc tăng viện trợ cho Ukraine hay triển khai lực lượng đến Ukraine đòi hỏi chi phí lớn cho quốc phòng, điều này có thể không hợp ý người dân, trong bối cảnh một số cuộc bầu cử quan trọng dự kiến diễn ra vào năm 2027 ở Pháp, Italia, Tây Ban Nha… Tại Đức, theo kết quả khảo sát, có đến 45% người dân được hỏi bày tỏ phản đối việc cử binh sĩ tham gia gìn giữ hòa bình ở Ukraine.

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby mới đây thông báo, Washington chỉ tham gia ở mức tối thiểu trong các cơ chế bảo đảm an ninh cho Ukraine. Đây là một tín hiệu rõ ràng rằng Washington đang dồn phần nhiều gánh nặng, trách nhiệm liên quan Ukraine về phía các đồng minh châu Âu, dĩ nhiên trong đó có gánh nặng tài chính. Theo trang Euronews, chi tiêu của EU cho các hoạt động quốc phòng của Ukraine trong giai đoạn 2022-2024, tính cả chi tiêu trực tiếp của EU và chi tiêu song phương của các quốc gia thành viên, là khoảng 72 tỷ euro. Con số này chiếm khoảng 0,3% GDP của EU mỗi năm. Chi phí để tái thiết, phục hồi Ukraine ước tính lên tới 452,8 tỷ euro trong thập kỷ tới.

Các quyết định sắp tới của châu Âu không chỉ định hình tương lai Ukraine mà còn quyết định vị thế của châu lục này. Các chính phủ châu Âu cũng đứng trước bài toán khó là chứng minh năng lực giải quyết các thách thức an ninh, trong đó có xung đột tại Ukraine, khi không có sự bảo trợ của đồng minh bên kia bờ Đại Tây Dương là Mỹ.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.