Thế giới chật vật trong nắng nóng

Nhiều quốc gia trên thế giới, từ châu Á đến châu Âu và Mỹ, đang trải qua những ngày nắng nóng kỷ lục ở thời điểm mùa hè mới chỉ bắt đầu ở Bắc Bán cầu. Đây là bằng chứng khốc liệt về những nguy cơ khí hậu ấm lên và nhiều nước đã đưa ra cảnh báo về tác động tiêu cực của nền nhiệt tăng đối với sức khỏe con người cũng như tính cấp bách của các hành động chống biến đổi khí hậu.
Nhiệt độ ngoài trời tại thành phố Plano, bang Texas, ngày 27/6, lên tới 3 chữ số (theo độ F). (Ảnh: Tân Hoa xã/Shutterstock)
Nhiệt độ ngoài trời tại thành phố Plano, bang Texas, ngày 27/6, lên tới 3 chữ số (theo độ F). (Ảnh: Tân Hoa xã/Shutterstock)

Nhiều nước châu Á đang phải chống chọi với cái nóng thiêu đốt khi nhiệt độ tăng cao. Ngày 16/7 vừa qua, một số nơi ở Nhật Bản đã chứng kiến nhiệt độ cao nhất trong hơn 40 năm qua, buộc chính phủ nước này phải đưa ra cảnh báo nguy cơ bị say nắng. Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, thành phố Kiryu ở tỉnh Gunma, phía bắc thủ đô Tokyo, có nhiệt độ lên tới 39,70C, trong khi thành phố vệ tinh Hachioji của tây Tokyo đạt 38,90C.

Tại miền bắc Ấn Độ, sau những ngày nóng như thiêu đốt là những trận mưa xối xả gây lũ lụt và sạt lở đất khiến ít nhất 90 người chết. Lũ lụt lớn và sạt lở đất thường xảy ra trong các đợt gió mùa ở Ấn Độ, nhưng các chuyên gia cho rằng, biến đổi khí hậu đang làm tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của thiên tai. Tương tự tại Hàn Quốc, mưa lớn nhiều ngày qua gây lở đất đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 37 người và chín người mất tích.

Trung Quốc kích hoạt cảnh báo ở mức vàng khi các đợt sóng nhiệt ảnh hưởng nhiều vùng trên cả nước. Theo Trung tâm Khí tượng quốc gia Trung Quốc, nhiệt độ ở các vùng Tân Cương, Hà Bắc, Hồ Nam, Giang Tây, Chiết Giang, Phúc Kiến và Quảng Đông có thể sẽ tăng lên khoảng 37-390C. Nhiệt độ cao nhất ở một số vùng tại Tân Cương và Phúc Kiến có thể vượt 400C. Cơ quan trên cũng khuyến cáo người dân hạn chế hoạt động ngoài trời vào buổi chiều và những người làm việc trong điều kiện nhiệt độ cao nhiều giờ dưới ánh mặt trời cần cẩn trọng. Tại Iraq, nhiệt độ ở thủ đô Baghdad lên tới gần 500C và hạn hán khiến mực nước sông Tigris đang dần cạn kiệt.

Nhiều quốc gia châu Âu cũng đang trải qua điều kiện thời tiết nóng khắc nghiệt. Bộ Y tế Italia đã ban bố cảnh báo đỏ về nhiệt độ đối với 16 thành phố, trong đó có Rome, Bologna và Florence. Cơ quan Thời tiết Italia cảnh báo, nước này chuẩn bị đối mặt đợt nắng nóng gay gắt nhất của mùa hè và cũng là một trong những đợt nắng nóng dữ dội nhất từ trước đến nay. Theo đó, nhiệt độ dự báo ở Rome có thể tăng lên 430C trong ngày 18/7, phá vỡ kỷ lục 40,50C được thiết lập tháng 8/2007. Các đảo Sicily và Sardinia có thể chứng kiến nhiệt độ lên đến 480C, mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận ở châu Âu. Tại Hy Lạp, thành cổ Acropolis ở thủ đô Athens, một trong những điểm thu hút khách du lịch hàng đầu của quốc gia Địa Trung Hải, đã phải đóng cửa vào những giờ nắng nóng gay gắt nhất những ngày cuối tuần qua.

Ở Pháp, tình trạng nắng nóng và khô hạn đang đe dọa ngành nông nghiệp. Theo Cơ quan Thời tiết quốc gia Pháp, tháng 6 vừa qua là tháng nóng kỷ lục thứ hai ở nước này. Nhà chức trách Pháp ban bố cảnh báo nắng nóng tại một số khu vực kể từ ngày 18/7. Cơ quan Khí tượng Pháp cảnh báo một đợt nắng nóng tiếp theo từ ngày 17 đến 19/7 mang lại nhiệt độ trên 400C cho quần đảo Canary và khu vực Andalusia ở miền nam.

Cơ quan Thời tiết quốc gia Mỹ (NWS) dự báo đợt nắng nóng xảy ra tại khu vực trải dài từ bang California đến bang Texas sẽ lên đến đỉnh điểm cuối tuần này. Nhiều khu vực ở miền tây nước Mỹ sẽ trải qua nền nhiệt cao kỷ lục, trong bối cảnh một đợt nắng nóng cực độ tiếp tục bao trùm miền tây và miền nam nước này, ảnh hưởng hàng chục triệu người dân ở đây. Tại bang California, khu vực Thung lũng Chết - một trong những nơi nóng nhất trên Trái đất, có thể chứng kiến mức nhiệt cao kỷ lục mới lên đến 540C. Trong khi đó, thành phố Phoenix - thủ phủ của bang Arizona, ghi nhận 16 ngày liên tiếp nhiệt độ trên 430C. Nhà chức trách Mỹ đã ban bố cảnh báo về nắng nóng, đồng thời khuyến cáo người dân hạn chế các hoạt động ngoài trời vào ban ngày để tránh sốc nhiệt và mất nước. Do nắng nóng khắc nghiệt, khu vực phía nam bang California đã bùng phát nhiều đám cháy rừng.

Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu là nguyên nhân khiến các đợt nắng nóng khắc nghiệt xảy ra với tần suất thường xuyên hơn và cường độ mạnh hơn. Phân tích nhiệt độ toàn cầu của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy, tháng 6/2023 là tháng 6 nóng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử. Các đợt nắng nóng hiện nay cho thấy rõ tính cấp bách của việc giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.