Thế giới chật vật trong nắng nóng

Nhiều quốc gia trên thế giới, từ châu Á đến châu Âu và Mỹ, đang trải qua những ngày nắng nóng kỷ lục ở thời điểm mùa hè mới chỉ bắt đầu ở Bắc Bán cầu. Đây là bằng chứng khốc liệt về những nguy cơ khí hậu ấm lên và nhiều nước đã đưa ra cảnh báo về tác động tiêu cực của nền nhiệt tăng đối với sức khỏe con người cũng như tính cấp bách của các hành động chống biến đổi khí hậu.
Nhiệt độ ngoài trời tại thành phố Plano, bang Texas, ngày 27/6, lên tới 3 chữ số (theo độ F). (Ảnh: Tân Hoa xã/Shutterstock)
Nhiệt độ ngoài trời tại thành phố Plano, bang Texas, ngày 27/6, lên tới 3 chữ số (theo độ F). (Ảnh: Tân Hoa xã/Shutterstock)

Nhiều nước châu Á đang phải chống chọi với cái nóng thiêu đốt khi nhiệt độ tăng cao. Ngày 16/7 vừa qua, một số nơi ở Nhật Bản đã chứng kiến nhiệt độ cao nhất trong hơn 40 năm qua, buộc chính phủ nước này phải đưa ra cảnh báo nguy cơ bị say nắng. Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, thành phố Kiryu ở tỉnh Gunma, phía bắc thủ đô Tokyo, có nhiệt độ lên tới 39,70C, trong khi thành phố vệ tinh Hachioji của tây Tokyo đạt 38,90C.

Tại miền bắc Ấn Độ, sau những ngày nóng như thiêu đốt là những trận mưa xối xả gây lũ lụt và sạt lở đất khiến ít nhất 90 người chết. Lũ lụt lớn và sạt lở đất thường xảy ra trong các đợt gió mùa ở Ấn Độ, nhưng các chuyên gia cho rằng, biến đổi khí hậu đang làm tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của thiên tai. Tương tự tại Hàn Quốc, mưa lớn nhiều ngày qua gây lở đất đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 37 người và chín người mất tích.

Trung Quốc kích hoạt cảnh báo ở mức vàng khi các đợt sóng nhiệt ảnh hưởng nhiều vùng trên cả nước. Theo Trung tâm Khí tượng quốc gia Trung Quốc, nhiệt độ ở các vùng Tân Cương, Hà Bắc, Hồ Nam, Giang Tây, Chiết Giang, Phúc Kiến và Quảng Đông có thể sẽ tăng lên khoảng 37-390C. Nhiệt độ cao nhất ở một số vùng tại Tân Cương và Phúc Kiến có thể vượt 400C. Cơ quan trên cũng khuyến cáo người dân hạn chế hoạt động ngoài trời vào buổi chiều và những người làm việc trong điều kiện nhiệt độ cao nhiều giờ dưới ánh mặt trời cần cẩn trọng. Tại Iraq, nhiệt độ ở thủ đô Baghdad lên tới gần 500C và hạn hán khiến mực nước sông Tigris đang dần cạn kiệt.

Nhiều quốc gia châu Âu cũng đang trải qua điều kiện thời tiết nóng khắc nghiệt. Bộ Y tế Italia đã ban bố cảnh báo đỏ về nhiệt độ đối với 16 thành phố, trong đó có Rome, Bologna và Florence. Cơ quan Thời tiết Italia cảnh báo, nước này chuẩn bị đối mặt đợt nắng nóng gay gắt nhất của mùa hè và cũng là một trong những đợt nắng nóng dữ dội nhất từ trước đến nay. Theo đó, nhiệt độ dự báo ở Rome có thể tăng lên 430C trong ngày 18/7, phá vỡ kỷ lục 40,50C được thiết lập tháng 8/2007. Các đảo Sicily và Sardinia có thể chứng kiến nhiệt độ lên đến 480C, mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận ở châu Âu. Tại Hy Lạp, thành cổ Acropolis ở thủ đô Athens, một trong những điểm thu hút khách du lịch hàng đầu của quốc gia Địa Trung Hải, đã phải đóng cửa vào những giờ nắng nóng gay gắt nhất những ngày cuối tuần qua.

Ở Pháp, tình trạng nắng nóng và khô hạn đang đe dọa ngành nông nghiệp. Theo Cơ quan Thời tiết quốc gia Pháp, tháng 6 vừa qua là tháng nóng kỷ lục thứ hai ở nước này. Nhà chức trách Pháp ban bố cảnh báo nắng nóng tại một số khu vực kể từ ngày 18/7. Cơ quan Khí tượng Pháp cảnh báo một đợt nắng nóng tiếp theo từ ngày 17 đến 19/7 mang lại nhiệt độ trên 400C cho quần đảo Canary và khu vực Andalusia ở miền nam.

Cơ quan Thời tiết quốc gia Mỹ (NWS) dự báo đợt nắng nóng xảy ra tại khu vực trải dài từ bang California đến bang Texas sẽ lên đến đỉnh điểm cuối tuần này. Nhiều khu vực ở miền tây nước Mỹ sẽ trải qua nền nhiệt cao kỷ lục, trong bối cảnh một đợt nắng nóng cực độ tiếp tục bao trùm miền tây và miền nam nước này, ảnh hưởng hàng chục triệu người dân ở đây. Tại bang California, khu vực Thung lũng Chết - một trong những nơi nóng nhất trên Trái đất, có thể chứng kiến mức nhiệt cao kỷ lục mới lên đến 540C. Trong khi đó, thành phố Phoenix - thủ phủ của bang Arizona, ghi nhận 16 ngày liên tiếp nhiệt độ trên 430C. Nhà chức trách Mỹ đã ban bố cảnh báo về nắng nóng, đồng thời khuyến cáo người dân hạn chế các hoạt động ngoài trời vào ban ngày để tránh sốc nhiệt và mất nước. Do nắng nóng khắc nghiệt, khu vực phía nam bang California đã bùng phát nhiều đám cháy rừng.

Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu là nguyên nhân khiến các đợt nắng nóng khắc nghiệt xảy ra với tần suất thường xuyên hơn và cường độ mạnh hơn. Phân tích nhiệt độ toàn cầu của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy, tháng 6/2023 là tháng 6 nóng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử. Các đợt nắng nóng hiện nay cho thấy rõ tính cấp bách của việc giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế châu Âu phục hồi ấn tượng

Kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận dấu hiệu phục hồi ấn tượng khi tăng trưởng vượt các dự báo. Với mức 1,5% trong năm 2025, đây là năm tăng trưởng thứ hai liên tiếp của Eurozone, bất chấp một năm đầy biến động với những thách thức từ tranh chấp thương mại và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.