Tại Thành phố Hồ Chí Minh, từ khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều mô hình hành chính sáng tạo, thiết thực ra đời như: “Trạm hành chính công 24/7” tại xã Đông Thạnh, ứng dụng Zalo Mini App “Phường Gò Vấp Smart” của phường Gò Vấp... Từ đó, nhiều giải pháp hành chính thông minh đạt hiệu quả thực tiễn, được nghiên cứu, nhân rộng.
Trạm hành chính công 24/7
Sáng chủ nhật, chị Đinh Thị Kim Tuyến (ngụ Ấp 1, xã Đông Thạnh) đến trụ sở Ủy ban nhân dân xã để công chứng căn cước công dân. Trước đây, cơ quan hành chính không làm việc cuối tuần. Nhưng hiện nay, xã Đông Thạnh đã đưa vào hoạt động Trạm hành chính công 24/7, đặt ngay tại cổng trụ sở Ủy ban nhân dân xã, giúp người dân có thể thực hiện một số thủ tục hành chính bất kể ngày nghỉ hay ngoài giờ hành chính.
Chị Tuyến cho biết, chị nộp hồ sơ vào cuối tháng 7/2026, chỉ hơn một tuần sau khi Trạm đi vào hoạt động. Quy trình đơn giản, thao tác dễ dàng, người dân có thể nộp hồ sơ bất cứ lúc nào. Ủy ban nhân dân xã đã gửi video hướng dẫn cụ thể các bước thực hiện về từng ấp. Những trường hợp chưa nắm rõ quy trình có thể đến Trạm để được hướng dẫn trực tiếp.
Chị Tuyến cũng đánh giá cao vị trí và điều kiện hoạt động của Trạm khi được bố trí ngay cổng Ủy ban nhân dân xã, có bảo vệ túc trực, bảo đảm an ninh. Trạm được trang bị đầy đủ máy điều hòa, Wifi, màn hình cảm ứng, máy quét tài liệu, máy in, tủ hồ sơ thông minh và hệ thống camera giám sát.
Sau hơn 3 tháng đưa vào thí điểm Trạm hành chính công 24/7 đã tiếp nhận gần 500 hồ sơ; không ít hồ sơ được nộp vào 21-22 giờ, thậm chí 24 giờ và vẫn được hỗ trợ.
Đồng chí Nguyễn Lê Trọng Tâm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đông Thạnh cho biết: Sáp nhập từ 3 xã của huyện Hóc Môn (cũ), Đông Thạnh rộng khoảng 30km² và quy mô dân số hiện là 218 nghìn người. Chính vì vậy, từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mỗi ngày, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã phải tiếp nhận lượng hồ sơ rất lớn, tạo áp lực lên đội ngũ cán bộ, công chức. Nhằm khắc phục khó khăn, địa phương nghiên cứu, đưa vào thí điểm Trạm hành chính công 24/7 và khá thành công: Sau hơn 3 tháng đã tiếp nhận gần 500 hồ sơ; không ít hồ sơ được nộp vào 21-22 giờ, thậm chí 24 giờ và vẫn được hỗ trợ.
Từ đó, nhiều địa phương của Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành phố khác đã liên hệ để tìm hiểu mô hình, kinh nghiệm, cách thức. Vừa qua, đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội cũng trực tiếp khảo sát và đánh giá cao mô hình.
Hiện nay, Trạm hành chính công 24/7 đang tiếp nhận chủ yếu các thủ tục sao y-chứng thực; thủ tục ở lĩnh vực hộ tịch (Trích lục bản sao khai sinh, bản sao khai tử, đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử, cấp giấy xác nhận độc thân…). Đồng chí Nguyễn Tuyết Nhung, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đông Thạnh cho biết, trong năm 2026, địa phương dự kiến bổ sung một số loại thủ tục hành chính liên quan lĩnh vực văn hóa, xã hội, hạ tầng... để hỗ trợ người dân thực hiện tại Trạm.
Tư duy phục vụ và kiến tạo
Tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng xuất hiện nhiều mô hình áp dụng khoa học-công nghệ hiệu quả khác như: “Cà-phê dịch vụ công số” của phường An Phú Đông, mô hình tiếp xúc cử tri lưu động của phường Chánh Hiệp; mô hình “Một lần hướng dẫn-Nhiều lần tự thực hiện” tại Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố; mô hình Robot thông minh kết hợp Al giúp tự động hóa toàn bộ quy trình tiếp dân… hay ứng dụng Zalo Mini App “Phường Gò Vấp Smart” của phường Gò Vấp.
Đồng chí Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Gò Vấp cho biết, ứng dụng Zalo Mini App “Phường Gò Vấp Smart” ra đời từ cuối năm 2025, là nền tảng số được xây dựng nhằm phục vụ cải cách hành chính và đáp ứng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Phường Gò Vấp là địa phương đi đầu triển khai ứng dụng với tính năng bốc số từ xa; góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tăng tính minh bạch và giảm áp lực cho cán bộ cơ sở. Sau hơn 10 tháng đi vào hoạt động, ứng dụng ghi nhận hơn 88.000 lượt người lấy số tại nhà.
“Khi đã lấy số ở nhà, người dân chỉ cần có mặt trước lịch hẹn khoảng 10 phút để thực hiện thủ tục. Nhờ đó, không còn tình trạng quá tải vào giờ cao điểm, người dân không phải xếp hàng tràn ra đường như trước đây, đặc biệt đã hạn chế tối đa tình trạng “cò” dịch vụ”, đồng chí Thanh cho biết.
Như vậy, dịch vụ công từng bước được thiết kế để thích ứng nhu cầu thực tế; lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động. Các mô hình đổi mới đã thành công trong việc gỡ bỏ điểm nghẽn về không gian và thời gian, người dân dần hình thành thói quen số hóa.
Việc đưa dịch vụ công trực tuyến đến gần hơn với người dân không đơn thuần là giảm thủ tục hay tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại, mà sâu xa hơn là xóa bỏ triệt để rào cản phiền hà, nhũng nhiễu. Sự công khai, minh bạch từng khâu, từng bước trong quy trình xử lý chính là thước đo trách nhiệm, góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với bộ máy chính quyền.
Đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Thực hiện mục tiêu xây dựng chính quyền phục vụ, thành phố luôn đặt quyền lợi, sự thuận tiện và hài lòng của người dân lên trên hết, trước hết. Mọi tư duy đổi mới, mọi mô hình, giải pháp cải cách hành chính được triển khai, đầu tiên phải trả lời được câu hỏi: “Người dân thụ hưởng được lợi ích gì?”. Việc đưa dịch vụ công trực tuyến đến gần hơn với người dân không đơn thuần là giảm thủ tục hay tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại, mà sâu xa hơn là xóa bỏ triệt để rào cản phiền hà, nhũng nhiễu. Sự công khai, minh bạch từng khâu, từng bước trong quy trình xử lý chính là thước đo trách nhiệm, góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với bộ máy chính quyền.
Tuy nhiên, theo đồng chí Nguyễn Văn Được, công nghệ hay mô hình hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ. Hạt nhân của một nền hành chính chuyên nghiệp chính là sự nhạy bén, linh hoạt, trách nhiệm với tinh thần “trọng dân, gần dân, thấu hiểu dân” của cán bộ, công chức, để xóa đi ranh giới do rào cản công nghệ. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức thành phố phải thật sự đổi mới tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”, làm việc bằng tất cả sự tận tụy, chủ động lắng nghe và tiếp thu phản hồi của người dân để tự hoàn thiện chất lượng công vụ mỗi ngày.