Trong khi nhu cầu nhân lực đang cạnh tranh gay gắt thì tình trạng “nhảy việc” của lực lượng này khiến hoạt động của không ít doanh nghiệp gặp khó khăn.
Từ tình trạng thiếu hụt nhân lực ở một số ngành sản xuất, kinh doanh, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo các ngành chức năng đánh giá thực trạng, xu hướng sử dụng lao động để có giải pháp đào tạo, cung ứng, kết nối, cân đối cung-cầu lao động.
Cạnh tranh lao động gay gắt
Nhiều công trình trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đang thiếu nhân công, giá ngày công tăng làm dự án, công trình “đội vốn”, chậm tiến độ.
Đơn cử như công trình Quảng trường, phố đi bộ trung tâm tỉnh có tổng mức đầu tư 900 tỷ đồng, đang trong cao điểm đẩy nhanh tiến độ, các nhà thầu cần tổng cộng 1.000 lao động, nhưng hiện nay mới huy động được 600 công nhân.
Công ty cổ phần Xây dựng Phục Hưng đảm nhiệm gói thầu kết cấu bê-tông cọc, móng, tường, nền hầm rộng gần 18 nghìn m2 và kết cấu, hoàn thiện mặt ngoài 174 căn nhà cao sáu tầng, đang cần 800 công nhân, nhưng mới huy động được 550 người.
Ông Vũ Kiều Khoa, chỉ huy trưởng công trường của đơn vị này cho biết: “Thiếu công nhân xây dựng, nhất là những người lành nghề, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp diễn ra gay gắt dẫn đến giá ngày công tăng cao...”.
Chủ đầu tư khu đô thị hồ Xương Rồng ở phường Phan Đình Phùng đang xây dựng Tòa nhà Trung tâm tổ chức sự kiện cao ba tầng, mỗi tầng rộng hơn 1.000 m2. Từ đầu năm đến nay, nhiều nhân công đi làm chỗ khác, buộc nhà thầu phải tìm nhân công mới, nhưng vẫn không đáp ứng số lượng, chất lượng.
Giá ngày công cao hơn trước đến 30-40%, làm công trình đội vốn, chậm tiến độ. Nhiều công trình xây dựng nhà dân cũng đang thiếu thợ.
Ông Nguyễn Văn Hữu xây căn nhà ba tầng ở khu vực Big C cao ba tầng, dự kiến hoàn thành trước Tết Nguyên đán năm 2026, nhưng hiện nay vẫn chưa xong vì thiếu thợ xây, nhân công đi làm chỗ khác giá cao hơn.
Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thái Nguyên Vũ Quang Dũng chia sẻ: Một số nhà máy may công nghiệp đang thiếu hụt lao động, gặp khó khăn khi mở rộng quy mô sản xuất thời gian tới; nhiều dự án trong ngành du lịch, dịch vụ đang đối mặt nguy cơ thiếu lao động, sân gôn hồ Núi Cốc chuẩn bị đưa vào sử dụng, cần 400-450 lao động, nhưng chủ đầu tư đang lo lắng không tuyển đủ.
Tăng cường định hướng, đào tạo nguồn nhân lực
Tỉnh Thái Nguyên có 804 nghìn người từ 15 tuổi trở lên, số lao động đang có việc làm là gần 770 nghìn người, trong đó lao động trong khu vực nông nghiệp chiếm gần 19%, số còn lại chưa tham gia lao động chủ yếu đang học phổ thông.
Những năm gần đây xu hướng lao động rời khỏi khu vực nông nghiệp, người đến tuổi lao động tham gia ngành công nghiệp, dịch vụ… gia tăng, nhưng chất lượng chưa cao, trình độ, ngành nghề, kỹ năng được đào tạo, kỷ luật lao động, tác phong chưa đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp.
Tình trạng mất cân đối cung-cầu lao động đang xảy ra, đặc biệt trong các ngành điện tử, may mặc, xây dựng.
Bốn tháng đầu năm 2026, khảo sát nhu cầu tuyển dụng lao động trực tiếp tại 521 đơn vị, doanh nghiệp thuộc tỉnh cần 10,5 nghìn người, quý II năm 2026 cần 25 nghìn lao động, nhu cầu lao động từng ngành nghề tăng từ 10-20% so với năm 2025, chủ yếu là các lĩnh vực điện, điện tử, cơ khí chế tạo, xây dựng, may công nghiệp được đào tạo có chứng chỉ, bằng cấp.
Thu hút đầu tư tăng mạnh, năm tháng đầu năm nay tỉnh Thái Nguyên thu hút vốn FDI gần 8 tỷ USD, quy hoạch tỉnh mở ra 38 khu công nghiệp, 74 cụm công nghiệp, doanh nghiệp hiện tại mở rộng sản xuất, nhiều công trình, dự án triển khai, từ năm 2027 nhu cầu lao động tỉnh Thái Nguyên là rất lớn và đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt.
Mặc dù nguồn cung lao động tại địa phương và các tỉnh lân cận cơ bản đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động tỉnh Thái Nguyên, nhưng tỷ lệ lao động đào tạo nghề được cấp chứng chỉ, bằng cấp còn thấp (hơn 36%), đào tạo chưa gắn với yêu cầu chuyên môn của doanh nghiệp; hệ thống thông tin thị trường lao động, kết nối cung-cầu lao động chưa đồng bộ. Tình trạng lao động “nhảy việc” còn phổ biến, gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Theo đồng chí Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên, lao động, nhân lực và tăng trưởng kinh tế có quan hệ mật thiết với nhau, nguồn nhân lực không đáp ứng về số lượng, chất lượng thì rất khó đạt tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Xác định lao động là vấn đề quan trọng, mới đây Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên đã thảo luận, chỉ đạo tập trung triển khai các giải pháp phát triển thị trường lao động theo hướng linh hoạt, hiện đại, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng tăng tỷ trọng lao động ngành công nghiệp-xây dựng, dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông, lâm nghiệp.
Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã yêu cầu các cơ quan chức năng nắm bắt tình hình triển khai các dự án đầu tư, nhà đầu tư, dự báo xu thế phát triển của từng ngành, tác động của khoa học-công nghệ để xác định nhu cầu nhân lực, khả năng cung cấp lao động.
Từ đó đẩy mạnh hướng nghiệp, phân luồng, định hướng nghề, rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng tinh gọn, gắn với nhu cầu thị trường lao động và hướng phát triển kinh tế của tỉnh.
Gắn kết giữa nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp để mở rộng đào tạo gắn với tuyển dụng, nâng cao tỷ lệ có việc làm sau đào tạo.
Phối hợp các tỉnh lân cận cung ứng nguồn nhân lực, đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà ở xã hội để thu hút lao động ngoài tỉnh đến Thái Nguyên làm việc.
