Tạo đột phá, kiến tạo không gian đổi mới sáng tạo

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, việc phát triển khu công nghệ số tập trung là con đường tất yếu để bắt kịp xu thế toàn cầu và tạo đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội.

Thứ Hai, ngày 08/12/2025 - 21:00

Tập đoàn Công nghệ TMA, Khu Công viên phần mềm Quang Trung trưng bày các sản phẩm công nghệ.

Giữ vai trò then chốt

Trong kỷ nguyên công nghệ 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, việc xây dựng và phát triển khu công nghệ số tập trung đã trở thành xu hướng chiến lược. Đây không chỉ là nơi tập trung hạ tầng công nghệ cao mà còn là hệ sinh thái toàn diện thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo ra động lực tăng trưởng mới cho phát triển kinh tế-xã hội.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Công nghiệp Công nghệ thông tin cho biết: Ngày 8/11/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 154/2013/NĐ-CP quy định về khu công nghiệp thông tin tập trung, đặt viên gạch đầu tiên cho hệ thống khu công nghệ số tập trung ngày nay. Đến nay, cả nước có tám khu công nghệ số tập trung được thành lập tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Cần Thơ, trong đó Khu Công viên phần mềm Quang Trung được đánh giá đang hoạt động hiệu quả nhất.

Theo thống kê, quỹ đất của các khu công nghệ số tập trung gần 2,6 triệu mét vuông, tăng hơn 10 lần so với năm 2013, thu hút hơn 630 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động, với 42.450 lao động chất lượng cao (tăng gấp đôi so với năm 2013). Đáng chú ý, hiệu suất sử dụng đất đạt khoảng 10 triệu USD/ha/ năm, cao hơn nhiều so với các khu chức năng khác; năng suất lao động và thu nhập vượt trội so với mặt bằng chung các khu công nghiệp khác.

“Khu công nghệ số tập trung không chỉ là nơi doanh nghiệp hoạt động, mà là nơi giá trị được tạo ra, nơi tri thức được nuôi dưỡng và nơi đổi mới sáng tạo được thúc đẩy mạnh mẽ”, ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh.

Về định hướng phát triển Khu Công viên phần mềm Quang Trung, mô hình mẫu khu công nghệ số thu hút các tập đoàn công nghệ thế giới, ông Phan Phương Tùng, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ và tư vấn chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh (DXCenter) cho biết: Hướng tới mô hình “Khu Công nghệ sốđô thị xanh, thông minh”, Khu Công viên phần mềm Quang Trung tập trung xây dựng hệ sinh thái toàn diện và phát triển các mũi nhọn công nghệ đột phá như: Hạ tầng số, điện toán đám mây, dữ liệu lớn, an ninh mạng, nhân lực số, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp...

Định hướng mới của Khu Công viên phần mềm Quang Trung phù hợp chủ trương của Thành phố Hồ Chí Minh trong việc mở rộng và hình thành nhiều khu công nghệ số tập trung trên địa bàn thành phố, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số của đô thị.

Hiện Khu Công viên phần mềm Quang Trung thu hút hơn 120 doanh nghiệp công nghệ thông tin (46 doanh nghiệp nước ngoài, 75 doanh nghiệp trong nước). Doanh thu công nghệ thông tin năm 2024 đạt khoảng 14.244 tỷ đồng, tăng 5,7% so với năm 2023 và được công nhận là mô hình phát triển công nghệ thông tin thành công nhất Việt Nam.

Con đường tất yếu

Các chuyên gia cho rằng, khu công nghệ số tập trung là một mô hình khu chức năng, kiến tạo không gian đổi mới sáng tạo, với hạ tầng số thế hệ mới, nơi doanh nghiệp công nghệ số có thể phát triển nhanh hơn, sáng tạo nhiều hơn và đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng quốc gia. Khu công nghệ số tập trung chính là hạ tầng nền tảng của ngành công nghiệp công nghệ số, là “đất lành” của doanh nghiệp, là nơi mở ra cơ hội hiện thực hóa khát vọng Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về công nghệ.

Ông Phan Phương Tùng cho biết thêm: Khu Công viên phần mềm Quang Trung đóng vai trò then chốt trong định hướng phát triển Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam, tập trung vào các chiến lược mũi nhọn. Cụ thể, cung cấp nền tảng thử nghiệm các giải pháp đô thị số tiên tiến; tiên phong trong công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo cho khu vực; thu hút đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn; tạo động lực cho Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và tài chính toàn cầu.

Thế giới đang chứng kiến sự chuyển dịch sâu sắc từ công nghệ thông tin sang công nghệ số, từ ứng dụng sang sáng tạo, từ phần mềm đơn lẻ sang hệ sinh thái hội tụ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, bán dẫn và các công nghệ đột phá. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 57- NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định phát triển khu công nghệ số tập trung là một trong những giải pháp trọng tâm để thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Luật Công nghiệp Công nghệ số (Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026) mở ra chương mới cho mô hình khu công nghệ số tập trung, với các cơ chế ưu đãi vượt trội, sự thông thoáng về thể chế, môi trường thử nghiệm sandbox, và hạ tầng số dùng chung như cloud, data center, phòng lab kiểm thử chip, hay siêu máy tính phục vụ huấn luyện AI. Đây không chỉ là chính sách, mà còn là thông điệp mạnh mẽ: Việt Nam đã sẵn sàng đi nhanh, đi trước trong kỷ nguyên công nghệ số.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, phát triển khu công nghệ số tập trung không phải là phát triển bất động sản công nghiệp mà là xây dựng hệ sinh thái, nơi mọi doanh nghiệp, từ startup đến tập đoàn toàn cầu đều có thể sáng tạo, thử nghiệm, phát triển và vươn ra thế giới.

Ở khu công nghệ số tập trung, doanh nghiệp được tiếp cận hạ tầng số tối ưu, được hưởng cơ chế ưu đãi đặc thù, thử nghiệm công nghệ trong sandbox, làm việc trong môi trường đổi mới không ngừng.

Các doanh nghiệp đầu tư, phát triển và hoạt động trong các khu công nghệ số tập trung chính là đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình xây dựng hạ tầng công nghiệp công nghệ số thế hệ mới, nền tảng để đất nước bứt phá trong 30 năm tới.

Ông Nguyễn Khắc Lịch kỳ vọng, thời gian tới, nhiều mô hình khu công nghệ số tập trung được hình thành tại các địa phương, nhiều dự án đầu tư lớn được khởi động, nhiều ý tưởng và liên kết được nuôi dưỡng. Và quan trọng nhất là niềm tin mạnh mẽ rằng Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hàng đầu của nền công nghiệp công nghệ số thế giới.

Bài và ảnh: KHÁNH TRÌNH