Tăng hiệu quả xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa

Thực hiện chủ trương đổi mới giáo dục, lần đầu tiên sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông được biên soạn theo hình thức xã hội hóa mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên để việc xã hội hóa SGK thật sự đáp ứng yêu cầu đổi mới, cần thêm những giải pháp đồng bộ từ cơ chế, chính sách đến thực tiễn triển khai.
Học sinh lựa chọn sách giáo khoa tại nhà sách. (Ảnh NGUYÊN KHÔI)
Học sinh lựa chọn sách giáo khoa tại nhà sách. (Ảnh NGUYÊN KHÔI)

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, triển khai công tác xã hội hóa, tính đến nay có 7 nhà xuất bản và 12 công ty cổ phần tham gia biên soạn và liên kết biên soạn SGK. Các nhà xuất bản, công ty cổ phần căn cứ vào tiêu chuẩn theo quy định đã tuyển chọn và hợp đồng với tác giả chủ biên, tổng chủ biên, biên soạn soạn SGK với tổng số 3.844 tác giả gồm: Tiểu học là 1.485 tác giả, THCS có 1.245 tác giả, THPT có 1.114 tác giả. Cơ cấu đội ngũ tác giả đa dạng gồm chuyên gia, giảng viên của các trường đại học, viện nghiên cứu và lần đầu có đội ngũ giáo viên phổ thông tham gia góp phần phát huy được trí tuệ của thầy, cô giáo. Trong số các tác giả, số lượng GS chiếm tỷ lệ 6,8%, PGS chiếm tỷ lệ 21,2%; tiến sĩ tỷ lệ 36,2%, thạc sĩ chiếm 33,9% và 343 giáo viên, chiếm tỷ lệ 1,9%.

Theo Vụ trưởng Giáo dục Tiểu học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài, quá trình xã hội hóa, các đơn vị đã tuyển chọn được các tác giả biên soạn SGK công tác ở các vùng, miền khác nhau; các bộ sách được biên soạn với cách tiếp cận khác nhau, phù hợp với đặc điểm giáo dục của từng vùng, miền, sát với thực tế giảng dạy của các địa phương trong điều kiện cùng một chương trình giáo dục phổ thông. Việc xã hội hóa đã bảo đảm các môn học, hoạt động giáo dục đều có SGK, mỗi môn học có ít nhất là một SGK, môn học nhiều nhất là 10 SGK, đáp ứng được nhu cầu đa dạng của người học, phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội và điều kiện tổ chức giảng dạy khác nhau giữa các vùng, miền trên phạm vi cả nước.

Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng được bộ tiêu chuẩn, tiêu chí giúp cho việc nhận xét, đánh giá SGK khách quan, công bằng, chính xác. Bộ huy động số lượng các thành viên tham gia Hội đồng quốc gia thẩm định SGK đông đảo, khoảng 1.404 thành viên. Công tác lựa chọn SGK được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, tôn trọng và phát huy trí tuệ giáo viên; sự năng động hơn, trách nhiệm của các cán bộ, giáo viên, cơ quan quản lý giáo dục. Các nhà xuất bản, tổ chức, cá nhân đổi mới, sáng tạo, làm cho chất lượng, giá thành SGK ngày càng tốt hơn...

Quá trình triển khai phần lớn các địa phương đánh giá tốt và thực hiện hiệu quả công tác xã hội hóa. Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nam Định Bùi Văn Khiết cho biết, việc triển khai xã hội hóa giúp giáo viên, học sinh có nhiều lựa chọn SGK phù hợp với quá trình và điều kiện giảng dạy, học tập. Giá của các bộ sách có sự cạnh tranh, bảo đảm lợi ích tối ưu cho học sinh; không còn sự độc quyền trong phát hành SGK, từ đó chất lượng các bộ sách được nâng cao và hoàn thiện. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam Thái Viết Tường cho rằng, địa phương luôn chủ động nghiên cứu kỹ các văn bản, hướng dẫn của Bộ, đồng thời có văn bản hướng dẫn chi tiết cho cơ sở thực hiện; tôn trọng đề xuất của cơ sở giáo dục trong lựa chọn SGK. Vì vậy, kết quả lựa chọn SGK luôn phù hợp với đề xuất của cơ sở giáo dục, không có sai sót, được xã hội đồng tình, đánh giá cao.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực nhưng quá trình triển khai xã hội hóa biên soạn SGK cũng còn một số bất cập, vướng mắc. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, một số ngữ liệu đưa vào SGK ở một số môn học còn xuất hiện những quan điểm khác nhau, gây băn khoăn trong dư luận khi đưa vào sử dụng; việc lựa chọn SGK ở một số nơi, ở một số thời điểm còn có khó khăn trong tổ chức thực hiện. Đáng chú ý, việc biên soạn, xuất bản SGK của một số môn học có ít học sinh học (như SGK các môn ngoại ngữ ngoài Tiếng Anh); biên soạn, xuất bản SGK dưới dạng sách chữ nổi Braille, SGK điện tử còn chậm được triển khai.

Từ thực tiễn triển khai, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, do mỗi môn học, hoạt động giáo dục có một số SGK nên các bậc cha mẹ học sinh còn gặp khó khăn, mua nhầm sách. Việc tổ chức dạy học đối với một chương trình có nhiều SGK khiến cho khâu quản lý, chỉ đạo khó khăn. Đáng chú ý, ở bậc THCS và THPT, một số nội dung, thuật ngữ được sử dụng trong SGK chưa bảo đảm tính liên thông giữa các môn học, hoạt động giáo dục; tiến trình nội dung bài học của một môn học còn có sự chênh lệch đáng kể giữa các bộ SGK khác nhau. Bên cạnh đó, ngữ liệu, hình ảnh được sử dụng trong một số SGK chưa được chọn lọc, tinh giản; một số hình ảnh chưa được gia công tập trung vào nội dung chính cần biểu đạt; việc hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học còn hạn chế, câu hỏi khai thác ngữ liệu, văn bản, hình ảnh chưa sâu sắc, hiệu quả.

Để nâng cao chất lượng xã hội hóa biên soạn SGK, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tiếp tục rà soát và bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để tạo điều kiện cho việc xã hội hóa biên soạn SGK; ban hành quy định về giá tối đa của SGK theo quy định của Luật Giá; xây dựng, đề xuất Chính phủ và Quốc hội xem xét ban hành cơ chế để in ấn, phát hành SGK tiếng dân tộc, sách ngoại ngữ ngoài Tiếng Anh được biên soạn bằng ngân sách nhà nước; tiếp tục chỉ đạo việc xuất bản SGK chữ nổi Braille và SGK điện tử...

Theo Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, việc xã hội hóa biên soạn SGK là một nhiệm vụ mới, khó khăn, phức tạp, nhạy cảm nhưng toàn ngành giáo dục đã nỗ lực đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Để tiếp tục nâng cao hiệu quả xã hội hóa biên soạn SGK, các nhà xuất bản cần rà soát các khâu liên quan để tiết kiệm các khâu trung gian, đa dạng khâu phát hành đến học sinh, giáo viên đúng, đủ, kịp thời, chất lượng, giá cả phù hợp. Các địa phương cần tiếp tục tăng cường nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên đối với việc đổi mới giáo dục nói chung, công tác biên soạn SGK nói riêng; tập trung chỉ đạo công tác quản lý, dạy học bảo đảm chất lượng. Cũng theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, các đơn vị chuyên môn của Bộ sẽ lắng nghe, tổng hợp các ý kiến để có những tiếp thu, chỉ đạo, điều chỉnh phù hợp.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều hoạt động tri của sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh tri ân người có công trong dịp lễ 30/4 và 1/5.

Ngày chiến thắng 30/4 không chỉ là ký ức

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) năm nay vượt ra khỏi ý nghĩa của một lần trở về ký ức, trở thành phép thử đối với giáo dục: làm thế nào để những giá trị của quá khứ không dừng lại ở cảm xúc.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tiết dạy minh họa "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3".

Bước chuyển mạnh mẽ của lớp học truyền thống khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những ngày này, khi cây phượng nơi sân Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đỏ rực báo hiệu hè về, cũng là lúc nơi đây trở thành “điểm hẹn” của 57 thầy, cô giáo cốt cán khu vực tây Quảng Ngãi để cùng sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và dạy học trong giáo dục tiểu học”.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đến 22h ngày 24/4, hệ thống đăng ký trực tuyến thi tốt nghiệp THPT đã ghi nhận 482.193 thí sinh đăng ký dự thi, tương đương gần một nửa tổng số thí sinh dự kiến. So với quy mô hơn 1 triệu thí sinh dự kiến tham gia kỳ thi năm nay, hiện vẫn còn hơn 500.000 em chưa hoàn tất đăng ký.

Lớp học chữ bản Làng Sáng lúc nào cũng đông đủ học viên.

Gieo chữ trên đỉnh Làng Sáng

Giữa những bản làng cheo leo của tỉnh Sơn La, nơi cái nghèo và hủ tục từng níu chân bao phận đời, vẫn còn nhiều phụ nữ không biết chữ. Con chữ, với họ, thậm chí có lúc tưởng như không có cơ hội chạm tới. Nhưng trong màn đêm của bản Làng Sáng, xã Tà Xùa hôm nay, một lớp học xóa mù chữ đang bền bỉ sáng đèn.

Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.

Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Giảm khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Tại Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, các chuyên gia ở các lĩnh vực giáo dục, y tế... đã trực tiếp chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp. Nhiều vấn đề thực tiễn cũng được đặt ra như cách xử lý khi chọn sai ngành nhằm tránh lãng phí thời gian và chi phí.

Em L.N.H.B bị nhiều thương tích nghi do thầy Nguyễn An Phong đánh.

Đồng Tháp: Tạm đình chỉ cơ sở dạy thêm có liên quan đơn phản ánh đánh học sinh

Ngày 25/4, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) Nguyễn Nhất Thi cho biết, địa phương đã ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động giáo dục đối với hộ kinh doanh Nguyễn An Phong, dạy thêm Toán bậc trung học cơ sở từ ngày 24/4 đến khi có kết luận chính thức từ cơ quan Công an và ngành chức năng.

Thí sinh làm thủ tục tham gia Kỳ thi Đánh giá năng lực.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: Mở rộng địa điểm tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực đợt 2

Chiều 24/4, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước nhu cầu đăng ký dự thi Kỳ thi Đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tăng cao, đơn vị này đã chủ động phối hợp các cơ sở giáo dục đại học khu vực miền trung để mở rộng địa điểm tổ chức thi.