Tăng cường hành động bảo vệ hành tinh xanh

Các cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học và ô nhiễm trên thế giới thời gian qua dù đạt một số bước tiến, song vẫn còn chậm. Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động khẩn cấp nhằm ứng phó các cuộc khủng hoảng mà hành tinh xanh đang phải hứng chịu.
Ảnh minh họa. (Nguồn: undp.org)
Ảnh minh họa. (Nguồn: undp.org)

Trong thông điệp mở đầu Báo cáo hằng năm mà UNEP công bố mới đây, Giám đốc điều hành Inger Andersen lo ngại rằng, nhân loại chưa thoát khỏi hiểm nguy khi mà nhiệt độ trái đất tiếp tục tăng, các hệ sinh thái đang biến mất và ô nhiễm vẫn là mối đe dọa chết người.

UNEP từng cảnh báo rằng, các quốc gia cần giảm 42% lượng khí thải nhà kính vào năm 2030 để có thể hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp theo mục tiêu của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Các nhà khoa học dự đoán, nếu không hành động quyết liệt, nhiệt độ Trái đất có thể tăng từ 2,6°C đến 3,1°C trong thế kỷ này, gây ra những hậu quả thảm khốc.

Ðể giảm bớt mối lo, Hội nghị lần thứ 29 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP29) diễn ra tại Thủ đô Baku của Azerbaijan tháng 11/2024 đã nhất trí về các tiêu chuẩn của thị trường các-bon toàn cầu. Tăng gấp ba lần tài trợ cho các nước đang phát triển bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu cũng là điều được hứa hẹn. Tuy nhiên, báo cáo của UNEP nhận định rằng, cam kết này vẫn chưa thể đáp ứng được yêu cầu của mọi quốc gia.

Tình trạng ô nhiễm nhựa là mối đe dọa ngày càng tăng đối với sức khỏe của con người và hành tinh. Hơn 400 triệu tấn nhựa được sản xuất mỗi năm và phần lớn trong số đó bị thải ra môi trường cho thấy rõ điều đó. Bởi vậy, một hiệp ước toàn cầu nhằm chấm dứt ô nhiễm nhựa là điều mà quốc tế mong mỏi, được mở đường nhờ nghị quyết của Ðại hội đồng Môi trường Liên hợp quốc (UNEA) năm 2022.

Tại thành phố Busan của Hàn Quốc cuối năm 2024, các quốc gia đạt được tiến bộ đáng kể hướng tới đạt được hiệp ước, với hầu hết các điều khoản được nhất trí. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán lại bị trì hoãn khiến không có văn bản cuối cùng nào được thống nhất.

Suy giảm đa dạng sinh học cũng là một trong những bài toán hóc búa đặt ra với nhiều quốc gia. Nhằm thúc đẩy ngăn chặn tình trạng này, tại Hội nghị lần thứ 16 Các bên tham gia Công ước Liên hợp quốc về đa dạng sinh học (COP16) ở thành phố Cali của Colombia, các quốc gia nhất trí chính thức công nhận và mở rộng vai trò của người dân bản địa và cộng đồng địa phương trong việc bảo tồn đa dạng sinh học. Dù vậy, các vấn đề liên quan việc huy động nguồn lực và khuôn khổ giám sát vẫn phải đợi tới phiên họp tiếp theo dự kiến được tổ chức trong những ngày tới.

Một trong những thành quả quan trọng khác được UNEP nêu trong báo cáo chính là việc các quốc gia cam kết dành hơn 12 tỷ USD cho các sáng kiến tăng cường khả năng chống chịu hạn hán, phục hồi và chống suy thoái đất. Cam kết này được đưa ra tại Hội nghị lần thứ 16 các bên tham gia Công ước Liên hợp quốc về chống sa mạc hóa (COP16) ở Thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Tuy nhiên, UNEP cũng chỉ ra rằng, một công cụ pháp lý mạnh mẽ và ràng buộc để các quốc gia cùng tham gia vào nỗ lực này vẫn chưa thể xây dựng được.

Trong báo cáo, UNEP kêu gọi cộng đồng quốc tế đưa ra các cam kết mạnh mẽ hơn và tăng cường hành động trong thời gian tới. Các quốc gia cần đệ trình mục tiêu cắt giảm khí thải nhà kính trong vòng tiếp theo của Ðóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) trong bối cảnh nhiều nước đã lỡ hẹn. Cùng với đó, UNEP cũng kêu gọi các bên hướng tới việc thống nhất một công cụ mạnh mẽ nhằm chấm dứt ô nhiễm nhựa trước khi UNEA diễn ra cuối năm 2025.

Căng thẳng địa chính trị leo thang được xem là “bức tường” cản trở các nỗ lực vì môi trường. Như người đứng đầu UNEP nhận định, trong bối cảnh đầy thách thức, giải pháp duy nhất để bảo vệ hành tinh xanh chính là đẩy mạnh hợp tác đa phương. Chỉ có vượt qua khác biệt thì cộng đồng quốc tế mới có thể chung tay xây dựng một hành tinh bền vững hơn.

Có thể bạn quan tâm

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.