Hướng đến chấm dứt ô nhiễm nhựa toàn cầu

Nhựa là loại vật liệu linh hoạt và được sử dụng rộng rãi, cho nên không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực, cũng như trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, việc sản xuất và tiêu thụ gia tăng theo cấp số nhân, trong khi năng lực xử lý rác thải nhựa kém, đã gây ra những tác động nghiêm trọng đối với "sức khỏe" của hành tinh xanh. Thực trạng này gióng lên hồi chuông cảnh báo cộng đồng quốc tế cần hành động trước khi quá muộn.
Rác thải nhựa đang tăng lên theo cấp số nhân trên toàn cầu. Ảnh: Petapixel
Rác thải nhựa đang tăng lên theo cấp số nhân trên toàn cầu. Ảnh: Petapixel

Theo Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), khoảng 500 triệu tấn nhựa được sản xuất trên thế giới mỗi năm và con số này dự kiến tăng gấp ba lần vào năm 2060. Sản phẩm nhựa không sử dụng được nữa sẽ đi về đâu là câu hỏi mà các tổ chức hoạt động vì môi trường thường xuyên đặt ra. UNEP ước tính, chỉ có khoảng 9% lượng rác thải nhựa được tái chế. Phần còn lại được xử lý bằng cách đốt, chôn lấp có kiểm soát hoặc không, tệ nhất là bị xả thẳng ra môi trường. Theo các nhà khoa học, một số loại nhựa có thể mất tới hàng trăm năm, thậm chí một nghìn năm mới có thể phân hủy.

Hậu quả mà rác thải nhựa gây ra với môi trường là rất nghiêm trọng. Rác thải nhựa khiến nỗ lực thích ứng biến đổi khí hậu và khả năng phục hồi của hệ sinh thái gặp nhiều trở ngại hơn. Các hạt vi nhựa đi vào cơ thể, đe dọa sức khỏe con người và các loài động vật. Lo ngại này đã được đại diện Fiji chia sẻ bên lề Hội nghị lần thứ 29 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP29) vừa qua. Dù không sản xuất bất kỳ loại nhựa nào, song Fiji vẫn phải gánh chịu ảnh hưởng nặng nề từ tình trạng ô nhiễm do rác thải nhựa trôi dạt vào bờ biển quốc đảo Thái Bình Dương này.

Nhận thức rõ thách thức mà ô nhiễm nhựa đặt ra lâu nay, các quốc gia triển khai nhiều biện pháp ứng phó, như tái chế rác thải nhựa, loại bỏ các sản phẩm nhựa dùng một lần không cần thiết, nghiên cứu vật liệu thay thế bền vững… Theo UNEP, gần 130 quốc gia đã đưa ra các quy định liên quan nhựa dùng một lần. Ở tầm cao hơn, Liên hợp quốc năm 2022 thông qua một nghị quyết yêu cầu triệu tập Ủy ban Đàm phán liên chính phủ (INC) nhằm xây dựng một văn bản ràng buộc pháp lý quốc tế về chống ô nhiễm nhựa. INC đặt mục tiêu đưa ra phương pháp toàn diện về toàn bộ vòng đời của nhựa, từ sản xuất, tiêu dùng đến thải loại, nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe con người trước những tác động tiêu cực.

Đã trải qua bốn vòng, song các cuộc đàm phán của INC vẫn chưa ngã ngũ, do bất đồng liên quan lợi ích của các bên. Các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE),… kêu gọi hạn chế sản lượng nhựa. Các nhà sản xuất lớn lại cho rằng nên tránh đặt ra giới hạn sản xuất nhựa, mà cần tập trung quản lý rác thải nhựa và thúc đẩy tái chế. Khi khác biệt chưa thể hóa giải, UNEP kêu gọi các bên tập trung đạt đồng thuận về những vấn đề cấp bách, những quy định chi tiết có thể được hoàn thiện sau.

Tập trung tại thành phố Busan của Hàn Quốc trong tuần này, các đại biểu từ hơn 170 quốc gia tiến hành vòng đàm phán thứ năm. Theo kế hoạch của INC, đây là vòng đàm phán cuối cùng, tuy nhiên, triển vọng đạt thỏa thuận là khá mong manh, khi các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung. Trong thông điệp gửi đến vòng đàm phán mang tính quyết định này, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol kêu gọi các quốc gia đoàn kết nhằm hoàn thiện một thỏa thuận toàn cầu về chống ô nhiễm nhựa, đề cao trách nhiệm đối với các thế hệ tương lai.

Trong hàng nghìn thư từ trẻ em trên khắp Kenya gửi đến, một bức thư được Giám đốc điều hành UNEP Inger Andersen đọc tại vòng đàm phán INC này. Lời chia sẻ trong thư cho thấy thực trạng đáng quan ngại về tình trạng ô nhiễm nhựa lan rộng đang đe dọa cuộc sống, sinh kế của không chỉ người dân Kenya mà nhiều nơi khác trên thế giới. Vòng đàm phán thứ năm đánh dấu một nghìn ngày kể từ khi tiến trình tìm kiếm thỏa thuận toàn cầu về chống ô nhiễm nhựa được "bật đèn xanh". Nếu đạt được, thỏa thuận sẽ khởi đầu chặng đường hướng đến mục tiêu đầy tham vọng là chấm dứt ô nhiễm nhựa trên toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.