Tháo gỡ nút thắt về trạm sạc xe điện
Tuyến vành đai 1 hiện đi qua nhiều khu vực trung tâm Hà Nội, chạy qua các tuyến chính như Đê La Thành-Bưởi-Võ Chí Công-Nghi Tàm-Yên Phụ-Trần Khát Chân-Đại Cồ Việt… với tổng chiều dài khoảng 25 km. Vành đai 1 có diện tích khoảng 31 km², dân số ước tính gần 600 nghìn người, với 450 nghìn chiếc xe máy đang được lưu thông. Ủng hộ việc giảm dần xe xăng, sử dụng xe điện, ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam cho rằng, việc chuyển sang sử dụng các phương tiện giao thông điện chắc chắn sẽ cải thiện tình trạng ô nhiễm, giảm phát thải khí nhà kính. Điều này cũng mở ra cơ hội việc làm mới trong ngành công nghiệp ô-tô điện, xe máy điện, từ sản xuất xe đến các dịch vụ liên quan như trạm sạc, bảo trì.
Quan tâm đến vấn đề phát triển đô thị, KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội chia sẻ, để chuyển đổi từ xe sử dụng xăng sang xe điện, hạ tầng trạm sạc, điểm đỗ, chỗ để gửi xe, thuê xe đạp, xe điện (cho người di chuyển vào vành đai 1) chính là một trong những “nút thắt” cần sớm tháo gỡ. “Thành phố nên xây dựng vành đai 1 thành vành đai năng lượng, với khoảng 2.000 trụ sạc”, ông Trần Huy Ánh khuyến nghị.
Hiện nay, địa bàn thành phố đang có khoảng 1.000 trụ sạc các loại cho xe công cộng, cho ô-tô và xe máy, xe đạp điện. Mới đây, Công ty Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội tổ chức rà soát và xác định sơ bộ 40 vị trí có thể lắp đặt trụ sạc. Đơn vị đã đề xuất Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội bốn vị trí đủ điều kiện để bố trí trạm sạc cho xe điện, gồm: vỉa hè và khoảng đất dọc đường Trần Khát Chân, đoạn từ phố Lạc Nghiệp đến Bạch Mai; khu đất trống từ số 621 đến 768 đường Đê La Thành; bãi xe cạnh Đại sứ quán Nga, gần nút giao Kim Mã-Cầu Giấy; bãi đất trước trụ sở Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (phố Xã Đàn).
Theo nhiều chuyên gia, việc tận dụng những khoảng đất đã có sẵn là vô cùng cần thiết và có thể triển khai được ngay. Song, cần tiến hành đồng thời quy hoạch hệ thống trạm sạc xe điện. Không chỉ phục vụ xe lưu thông trong vành đai 1, hệ thống này phải trở thành “mạch máu” tiếp năng lượng cho các xe điện đã và đang hoạt động trong toàn thành phố và liên tỉnh.
Tiến sĩ Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, nêu quan điểm: Có ý kiến cho rằng, nên chuyển đổi cây xăng thành trạm sạc xe điện. Song điều này không hợp lý, vì hiện diện tích của cây xăng thường nhỏ. Cần bố trí trạm sạc ở những địa điểm hợp lý, đủ rộng để bảo đảm an toàn cháy nổ và giúp người dân dễ tiếp cận.
Đồng bộ nhiều giải pháp
Để bảo đảm hạ tầng trạm sạc, nhu cầu về hạ tầng nguồn điện cũng vô cùng quan trọng. Hiện nay, đa số các khu dân cư, chung cư hiện hữu, không thể đáp ứng yêu cầu về công suất nếu bổ sung thêm trạm sạc. Nhiều chuyên gia cảnh báo, nếu cứ cố đặt trạm sạc xe điện ở khu vực không bảo đảm, khi quá tải nguồn điện, nguy cơ cháy nổ do chập điện hay đoản mạch là rất cao. KTS Trần Huy Ánh, nêu quan điểm: Trong khi xây dựng hệ thống trạm sạc, gánh nặng lớn nhất dồn vào ngành điện khi phải giải bài toán làm sao trong thời gian ngắn có thể đáp ứng tổng công suất điện cho hàng vạn xe điện trong vành đai 1 và nhiều vạn xe nữa trong những năm tới, khi mở rộng phạm vi thực hiện chuyển đổi xe xăng sang xe điện.
Đồng quan điểm, KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho biết thêm: “Ngành Điện cũng phải tính toán, đầu tư nâng cấp mở rộng, bổ sung hạ tầng truyền dẫn, các trạm cao thế, trung thế, hạ thế và hệ thống điều độ… Bởi Hà Nội có rất nhiều ngõ ngách nhỏ, khu dân cư. Trải qua nhiều năm sử dụng, hệ thống đường dẫn điện đã cũ, dễ bị quá tải và tiềm ẩn rủi ro cháy nổ. Ngoài ra, trong vận tải hành khách công cộng, cũng cần chuyển đổi sang sử dụng xe điện”.
Một vấn đề khác mà cơ quan chức năng cần tháo gỡ, đó là chưa có quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật đối với trụ sạc, trạm sạc điện. Ông Trần Mạnh Hà, Phó Giám đốc Bến xe Giáp Bát đề xuất: Cơ quan chức năng cần sớm ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc xe điện, tránh việc doanh nghiệp cung cấp, lắp đặt chỉ để phục vụ cho xe của hãng mình, đơn vị mình cung cấp, còn xe của hãng khác và người dân không thể sử dụng.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, đơn vị sẽ xây dựng kế hoạch tổng thể phát triển mạng lưới trạm sạc điện tại các khu vực đông dân cư, bến xe, trung tâm thương mại và các trục giao thông chính; xây dựng và ban hành bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trạm sạc điện; tích hợp nội dung phát triển hạ tầng trạm sạc, trạm biến áp vào các quy hoạch đô thị, quy hoạch ngành điện, khuyến khích xã hội hóa đầu tư trạm sạc.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 3763/QĐ-UBND ngày 14/7/2025 về việc thành lập Tổ công tác liên ngành để tham mưu cho thành phố triển khai các nội dung, nhiệm vụ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh và hạ tầng trạm sạc xe điện. Thành phố dự kiến tăng cường xe buýt điện cỡ nhỏ, xe điện bốn chỗ để trung chuyển tại vành đai 1.
