Dự báo xảy ra khoảng 16-19 đợt mưa lớn diện rộng
Theo Phó giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Hoàng Phúc Lâm: Dự báo mùa mưa năm 2026, mưa lớn diện rộng có thể xảy ra khoảng 16-19 đợt trên cả nước (ít hơn trung bình nhiều năm), chủ yếu xảy ra vào các tháng mùa mưa từ cuối tháng 6 vừa qua đến tháng 11 năm nay. Mùa mưa có khả năng kết thúc sớm ở khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.
Dự báo tại Bắc Bộ, trong tháng 9/2026 tới, tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn 5-20% so với trung bình nhiều năm. Tháng 7, tháng 10 cao hơn trung bình nhiều năm 5-20%; tháng 8, tháng 11 và tháng 12 cao hơn 10-30% so với trung bình nhiều năm, riêng Đông Bắc Bộ cao hơn 25-50% trong tháng 8/2026.
Tại khu vực Trung Bộ, ông Lâm cho biết: Trong tháng 7/2026, tổng lượng mưa phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm. Tháng 9, tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn 5-20%; tháng 10 cao hơn 5-20%; tháng 8, tháng 11 và tháng 12 cao hơn 10-30% so với trung bình nhiều năm (riêng Thanh Hóa đến Huế cao hơn 25-50% trong tháng 8 này và khu vực Quảng Trị đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn 20-40% trong tháng 12 tới).
Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, từ tháng 7-9/2026, tổng lượng mưa phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm, riêng tháng 7/2026 cao hơn 5-15% tại khu vực Cao nguyên Trung Bộ. Từ tháng 10-12/2026 tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm, trong đó tháng 12 thấp hơn 20-40%.
Tuy nhiên, các chuyên gia khí tượng thủy văn cho rằng, thông tin dự báo thời hạn mùa mang tính chất dự báo xu thế. Do đó, các bộ, ngành, địa phương cần thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày, để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp. Đặc biệt là phương án vận hành hồ chứa phù hợp, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, bảo đảm an toàn cho các hoạt động dân sinh.
Để không bị động trước thiên tai
Trước dự báo diễn biến của mùa mưa bão năm nay, ngày 27/7, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Công thương đã ban hành Công điện số 5801/ CĐ-PTDS, theo đó yêu cầu các đơn vị phải khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả đợt mưa lũ vừa qua; triển khai lực lượng xung kích kiểm tra, rà soát, chủ động tổ chức di dời, sơ tán người dân tại khu vực ven sông, suối, vùng trũng thấp, nơi có nguy cơ ngập lụt sâu, lũ quét, sạt lở đất đến nơi an toàn. Cùng với đó, các đơn vị phải khơi thông dòng chảy, chuẩn bị sẵn sàng lực lượng tại chỗ để kịp thời hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả khi có tình huống xảy ra. Đối với Sở Công thương các tỉnh, khẩn trương chỉ đạo, kiểm tra công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy điện, đặc biệt là các nhà máy thủy điện nhỏ.
Phía Bộ Xây dựng mới đây vừa ban hành Văn bản số 11733/BXD-VT&ATGT yêu cầu các cơ quan, đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ, có các biện pháp bảo đảm an toàn phòng, chống thiên tai trước mùa mưa lũ đối với các công trình kết cấu hạ tầng giao thông, xây dựng. Chủ động tổ chức lực lượng canh gác, kiểm soát, hướng dẫn bảo đảm an toàn giao thông tại các ngầm, tràn, đường giao thông bị ngập sâu, nước chảy xiết, khu vực đã xảy ra sạt lở hoặc có nguy cơ xảy ra sạt lở; kiên quyết không cho người và phương tiện đi qua nếu không bảo đảm an toàn; bố trí lực lượng, vật tư, phương tiện để khắc phục sự cố, bảo đảm thông suốt trên các trục giao thông chính, chống ngập lụt khu đô thị, khu công nghiệp. Chỉ đạo kiểm tra, rà soát, triển khai biện pháp bảo đảm an toàn công trình đang thi công.
Cùng đó, tại nhiều địa phương trên cả nước yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “chờ lệnh” sang “chủ động hành động”, nâng cao khả năng ứng phó ngay từ cơ sở, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân. Ngày 28/7, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Hà Nội đã có công văn đề nghị các phường, xã tổ chức triển khai lực lượng kiểm tra, rà soát các khu vực trọng điểm, xung yếu; sẵn sàng các phương án bảo đảm an toàn, ứng phó tại chỗ để kịp thời hỗ trợ người dân. Các xã, phường kiểm tra, rà soát, triển khai phương án bảo đảm an toàn các hồ chứa và hạ du, nhất là các hồ chứa thủy lợi nhỏ, hồ xung yếu có nguy cơ mất an toàn; khơi thông các vị trí bị ách tắc trên các tuyến kênh, cống, đặc biệt là tuyến kênh La Khê để bảo đảm dẫn nước. Phối hợp với các Hạt quản lý đê thực hiện kiểm tra, rà soát và triển khai trên thực tế phương án hộ đê, bảo vệ trọng điểm đê điều để bảo đảm an toàn.
Nâng cao khả năng ứng phó tại chỗ, tại tỉnh Quảng Ninh tăng cường huấn luyện, diễn tập, hướng dẫn kỹ năng phòng chống thiên tai cho các lực lượng và người dân; đồng thời hoàn thiện phương án huy động nhân lực, phương tiện của doanh nghiệp, cộng đồng khi cần thiết. Tỉnh ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình phòng chống thiên tai trọng điểm, góp phần bảo vệ dân cư và duy trì ổn định sản xuất.
Tại Nghệ An, các đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng chống bão lụt, phối hợp với chính quyền địa phương kiểm đếm tàu thuyền trên địa bàn và khi có tin bão thì đơn vị sẽ liên lạc với các chủ tàu, kêu gọi tàu vào tránh trú, phối hợp cảng cá sắp xếp, neo đậu tránh trú an toàn. Không chỉ lực lượng chức năng, bản thân mỗi chủ tàu cũng được yêu cầu cần chủ động theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, chấp hành nghiêm các thông báo, hướng dẫn của cơ quan chức năng và đưa phương tiện vào nơi tránh trú ngay khi có yêu cầu.
Trong bối cảnh thiên tai, mưa bão luôn diễn biến phức tạp, khó lường, các chuyên gia khuyến cáo, với mỗi người dân, điều quan trọng nhất là thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết từ cơ quan khí tượng thủy văn, các cơ quan báo chí và chính quyền địa phương. Khi có thiên tai xảy ra, người dân cần chấp hành nghiêm các hướng dẫn, khuyến cáo của cơ quan chức năng ■
Dự báo mùa bão trên Biển Đông năm 2026 có khả năng xuất hiện cơn bão thấp hơn trung bình nhiều năm, với khoảng 8-10 cơn. Trong đó có 3-5 cơn ảnh hưởng đến đất liền, tập trung vào tháng 7-9/2026 ở Bắc Bộ và tháng 10-11/2026 tại Trung Bộ, không loại trừ khả năng ảnh hưởng cả khu vực Nam Bộ trong các tháng cuối năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông khoảng 10-12 cơn, ảnh hưởng đến đất liền khoảng 4-5 cơn).