Chọn đúng đường, thay vì chỉ trúng trường

Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2026 đã khép lại, nhưng với hơn một triệu thí sinh, chặng đường quan trọng nhất mới thật sự bắt đầu. Trong bối cảnh phương thức tuyển sinh ngày càng đa dạng, điểm thi tốt nghiệp không còn là “tấm vé” duy nhất quyết định bước vào giảng đường, cánh cửa đi tới tương lai cũng rộng mở và thách thức hơn.

Lựa chọn cánh cửa nào để bước tiếp là những bài toán khó. Ảnh: Thế Đại
Lựa chọn cánh cửa nào để bước tiếp là những bài toán khó. Ảnh: Thế Đại

Cuộc đua bắt đầu sau khi biết điểm

Ngày Bộ giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, hàng triệu học sinh sẽ bước vào giai đoạn được xem là “căng thẳng” không kém những ngày làm bài thi: đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học.

Nếu trước đây, điểm chuẩn gần như là “kim chỉ nam” duy nhất để thí sinh đưa ra quyết định, thì mùa tuyển sinh năm nay lại cho thấy một bức tranh khác. Kỳ thi đầu tiên theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 diễn ra trong bối cảnh các trường đại học ngày càng đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, còn mặt bằng điểm các môn lại biến động không đồng đều. Điều đó khiến việc đăng ký nguyện vọng không còn là bài toán so sánh điểm chuẩn của năm trước, mà trở thành bài toán về chiến lược lựa chọn.

Theo PGS, TS Phạm Mạnh Hà (Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội), đây là năm hiếm hoi phổ điểm các môn dịch chuyển theo nhiều hướng khác nhau. Điểm Toán và Hóa học có xu hướng tăng, trong khi Vật lý, Tiếng Anh và Địa lý giảm. Vì vậy, điểm chuẩn của từng khối sẽ phụ thuộc rất lớn vào tổ hợp xét tuyển. Ông Hà dự báo tổ hợp B00 có khả năng tăng mạnh nhất, D01 có thể nhích nhẹ nhờ điểm Toán, A00 tương đối ổn định, còn A01 và đặc biệt C00 có xu hướng giảm.

Từ thực tế đó, chuyên gia lưu ý thí sinh không nên chỉ nhìn vào điểm chuẩn của năm trước để đặt nguyện vọng. Điều quan trọng hơn là xác định vị trí điểm số của mình trong phổ điểm chung, đồng thời tìm hiểu kỹ cách quy đổi giữa các tổ hợp và các phương thức xét tuyển mà từng trường áp dụng.

Cùng với kết quả kỳ thi THPT, nhiều trường sử dụng kết quả đánh giá năng lực, tư duy, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc kết hợp nhiều tiêu chí khác trong tuyển sinh. Hệ thống xét tuyển chung của Bộ giáo dục và Đào tạo giúp các phương thức này được xử lý đồng thời, bảo đảm mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.

Điều quan trọng là nghề nghiệp tương lai

“Mỗi mùa tuyển sinh, câu hỏi của phụ huynh gần như đều xoay quanh điểm số. Đó là câu hỏi cần thiết, nhưng chưa phải câu hỏi quan trọng nhất”, PGS, TS Phạm Mạnh Hà nhận định. Theo ông, chọn ngành không phải là cuộc đua giành một tấm vé vào cổng trường, mà là lựa chọn con đường nghề nghiệp lâu dài. Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến mức điểm chuẩn hay danh tiếng của trường, phụ huynh và học sinh cần nhìn vào chất lượng chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, môi trường thực hành, cơ hội việc làm sau tốt nghiệp và trên hết là sự phù hợp giữa năng lực của người học với yêu cầu của ngành nghề.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, sức hút của thị trường không đồng nghĩa với sự phù hợp của mỗi cá nhân. Một ngành nghề có nhu cầu nhân lực cao nhưng không phù hợp năng lực, sở trường của người học sẽ rất khó tạo động lực để theo đuổi lâu dài.

Nếu câu chuyện đăng ký nguyện vọng phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của học sinh và phụ huynh, thì ở góc độ quản lý, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 lại được xem là dấu mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới giáo dục. Đây là năm đầu tiên kỳ thi được tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, diễn ra trong bối cảnh cả nước thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và nhiều địa phương vừa hoàn tất việc sắp xếp đơn vị hành chính.

Với hơn 1,22 triệu thí sinh dự thi tại hàng nghìn điểm thi trên cả nước, quy mô lớn nhất từ trước tới nay, áp lực đối với công tác tổ chức lớn hơn nhiều so các năm trước. Điều ngành giáo dục hướng tới không chỉ là một kỳ thi an toàn, mà còn là một kỳ thi phản ánh đúng năng lực người học. GS, TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Quản lý chất lượng (Bộ giáo dục và Đào tạo) cho biết: “Mục tiêu không phải tăng độ khó, mà tăng khả năng phân hóa, khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thay vì ghi nhớ máy móc”. Theo ông, những dữ liệu thu được từ mùa thi năm nay sẽ tiếp tục được Bộ sử dụng để hoàn thiện ngân hàng câu hỏi và điều chỉnh kỹ thuật khảo thí trong các năm tiếp theo.

Xa hơn, kỳ thi năm 2026 còn mở ra bước chuyển tiếp theo trong tiến trình hiện đại hóa khảo thí quốc gia. Bộ giáo dục và Đào tạo đã hoàn thiện Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026 2036 và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Theo định hướng của đề án, công nghệ sẽ được sử dụng nhằm giảm tối đa sự can thiệp chủ quan của con người. Nhiều công đoạn như mã hóa đề thi, phân phối và thu nhận bài thi, ghi nhật ký toàn bộ thao tác, quản lý quyền truy cập, chấm tự động các câu hỏi trắc nghiệm, phân tích dữ liệu khảo thí và từng bước nghiên cứu ứng dụng AI trong xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa sẽ được tự động hóa. Đây không chỉ là thay đổi về công nghệ, mà còn là bước chuyển trong tư duy quản lý khảo thí, hướng tới một hệ thống đánh giá minh bạch, chính xác và dựa trên dữ liệu ■

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng cứu hộ vượt lũ dữ tiếp cận những nơi bị cô lập, giải cứu người dân mắc kẹt. Ảnh: TRẦN TUẤN

Triển khai “4 tại chỗ” trong ứng phó lũ quét

Mưa lớn đã gây ra lũ quét, ảnh hưởng đến người dân ở một số xã thuộc các tỉnh Lai Châu, Tuyên Quang, Lào Cai. Trong đó, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu bị ảnh hưởng nặng nhất. Các cơ quan chức năng đang nỗ lực thực hiện giải pháp khắc phục hậu quả, tái định cư, giúp ổn định đời sống người dân.

Những kệ hàng đầy ắp dễ thu hút người tiêu dùng với các biển hiệu giảm giá. Ảnh: Nam Nam

Thị trường tăng trưởng từ nỗi lo

Hàng trăm loại sản phẩm thực phẩm chức năng, vitamin và vi chất bổ sung dành cho trẻ em đang “phủ sóng” kín các cửa hàng, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Trong “ma trận” quảng cáo ấy, nỗi lo con thấp còi, biếng ăn hay thiếu chất của nhiều bậc cha mẹ đã trở thành đòn bẩy cho một thị trường phát triển nhanh, nhưng vẫn còn không ít khoảng trống pháp lý.

Chung cư có tuổi thọ nhất định, vì vậy cần cơ chế rõ ràng để sửa chữa, cải tạo khi xuống cấp. Ảnh: VĂN HỌC

Cần quy định rõ hơn cơ chế quản lý chung cư

Việc Bộ Xây dựng vừa rút đề xuất quy định “sở hữu chung cư có thời hạn” khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp, nhằm quản trị tốt hơn đô thị để vừa bảo đảm quyền lợi cho người dân, vừa có thể cải tạo, sửa chữa chung cư khi hết niên hạn sử dụng.

Nền đất yếu cùng hiện tượng xới chân bờ khiến nguy cơ sạt lở ngày càng tăng. Ảnh: TTXVN

Miền Tây liên tiếp đối mặt sạt lở

Tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long diễn biến ngày càng phức tạp, đang đòi hỏi việc bảo vệ an toàn và ổn định sinh kế cho người dân trở thành nhiệm vụ cấp bách.

Chất lượng giáo dục được xem là yếu tố tạo nên sức hút của mỗi nhà trường trong mùa tuyển sinh đầu cấp.

Điều còn lại sau một mùa tuyển sinh

Mùa tuyển sinh đầu cấp năm nay chưa thực sự khép lại khi phụ huynh hoàn tất việc đăng ký nhập học. Những ngày rà soát hồ sơ, xác minh dữ liệu và tuyển bổ sung đang cho thấy một thực tế: Để mỗi học sinh có được chỗ học phù hợp, vẫn còn nhiều bài toán phải giải quyết ngoài những con số trên hệ thống.

Đơn vị thi công triển khai đấu nối tuyến cống thoát nước dọc phố Quang Trung và hồ Thiền Quang. Ảnh: VĂN HỌC

Lấp đầy quy hoạch phòng chống ngập lụt cho Hà Nội

Vừa qua, trên địa bàn Thành phố Hà Nội xảy ra tình trạng, một số tuyến phố vẫn ngập cục bộ khi trời đổ mưa. Thực tế này khiến dư luận một lần nữa đặt câu hỏi về tính hiệu quả của những công trình chống ngập khẩn cấp vừa được xây dựng.

Đội thanh niên xung phong 25 sửa Đường 20 Quyết Thắng. Ảnh Tư liệu

Sáng mãi ngọn lửa thanh xuân

Suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng thanh niên xung phong (TNXP) đã viết nên huyền thoại bằng ý chí sắt đá, xuyên mưa bom bão đạn để giữ vững mạch máu giao thông cho tiền tuyến. Góp phần làm nên khúc tráng ca ấy, không thể không nhắc đến Ban Xây dựng 67 - đơn vị anh hùng trên tuyến Trường Sơn huyền thoại.

Toàn bộ hơn 6.600 người dân xã đảo Minh Châu (Hà Nội) sẽ được khám sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Kích hoạt chiến dịch khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Từ ngày 1/7, tại nhiều địa phương, công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí gắn với sổ sức khỏe điện tử cho người dân được triển khai. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.

Nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng thu hút FDI. Ảnh: VĂN HỌC

Chất lượng nguồn nhân lực là “chìa khóa vàng”

Nối tiếp những thành công trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch chiến lược từ số lượng sang chất lượng. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW vừa ban hành, việc đột phá và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành ưu tiên hàng đầu để nâng tầm vị thế và giữ vững năng lực cạnh tranh quốc gia.

Lớp tập huấn kỹ năng tâm lý học đường cho giáo viên của Trường trung học phổ thông Ỷ La (Tuyên Quang).

Mùa “phổ cập AI” và kỹ năng cho người thầy

Mùa hè này, hàng nghìn giáo viên trên cả nước đang tham gia các lớp tập huấn, cập nhật kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học, bồi dưỡng tâm lý học đường cho năm học 2026-2027. Đây là bước chuyển động của ngành giáo dục trong việc chuẩn bị đội ngũ trước những yêu cầu mới của thời đại.

Đoàn tàu “Bệnh viện Bạch Mai” mang số hiệu PL1/PL2 đi vào hoạt động, chuyên chở các y, bác sĩ tại Bệnh viện Bạch Mai từ Hà Nội đến cơ sở 2 tại Ninh Bình. Ảnh: BVCC

Đưa chất lượng bệnh viện tuyến cuối đến gần người dân

Sau Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 chính thức hoạt động, Bộ Y tế vừa chỉ đạo các đơn vị liên quan huy động tổng lực, hoàn thành tiến độ đưa Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 tại Ninh Bình bắt đầu khám, chữa bệnh cho người dân vào ngày 10/7.

Nhiều công nhân vẫn phải sống trong những khu nhà trọ chật hẹp. Ảnh: GIANG NAM

Mở rộng cánh cửa an cư cho người lao động

Là lực lượng lao động trực tiếp tạo ra giá trị song không ít công nhân vẫn đang chật vật với bài toán an cư. Khi nhà ở xã hội và căn hộ cho thuê giá phù hợp còn thiếu, thì một nơi ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả để yên tâm lập nghiệp vẫn là mong mỏi của nhiều công nhân.

TS Nguyễn Văn Đáng.

Chủ động ngăn chặn sớm mọi nguy cơ

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, các đại biểu được quán triệt 5 chuyên đề. TS Nguyễn Văn Đáng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trao đổi với Nhân Dân cuối tuần về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc ban hành và thực hiện các nghị quyết về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng cũng như công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

TS Trần Anh Tuấn (thứ ba từ trái sang) chia sẻ kinh nghiệm trong Chuỗi hội thảo công nghệ Tech Series 8.

Xu hướng biến tri thức thành tài sản số

"Mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn”, Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Trên tinh thần ấy, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực biến tri thức thành tài sản số.

Thượng tá Hoàng Trung Hiếu, báo cáo viên Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, phát biểu tại hội nghị.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đẩy mạnh công tác tuyên truyền biển, đảo và phòng, chống ma túy

Ngày 25/6, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền biển, đảo; quan điểm của Đảng, Nhà nước ta trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo và thông tin về công tác đấu tranh phòng, chống ma túy tại Phường Linh Xuân, Thành phố Hồ Chí Minh.

Sinh thời, Thiếu tướng, nhà văn Nguyễn Chí Trung rất chăm đi thực tế sáng tác, lắng nghe nhân dân, trò chuyện với những người lao động.

Ngọn lửa âm thầm cháy mãi

Có những người khi đã đi xa, thời gian dường như không làm họ lùi vào dĩ vãng mà càng khiến hình bóng cùng những đóng góp của họ ngày một hiện rõ hơn trong ký ức người ở lại.

Đồ họa: Khiếu minh

Di sản báo chí số cần được bảo vệ khẩn cấp

Việc quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Hàng loạt đài, báo địa phương sáp nhập, đổi tên, sắp xếp lại bộ máy để hướng tới một nền báo chí “tinh - gọn - mạnh”. Cùng với đó, việc lưu trữ nội dung, tư liệu số tích lũy được qua nhiều thập kỷ đang rất cần được quan tâm đúng mức.

Những thí nghiệm khoa học thú vị luôn hấp dẫn trẻ tò mò và say mê khám phá, đã được bổ sung vào các lớp năng khiếu tại Cung Thiếu nhi Hà Nội. Nguồn: Cung Thiếu nhi Hà Nội

Tái định vị những sân chơi công lập

Ngày càng có nhiều sự lựa chọn trải nghiệm vui chơi mùa hè cho trẻ em, vô hình trung khiến những thiết chế văn hóa truyền thống như Cung Thiếu nhi, Nhà văn hóa,… dần đánh mất sức hút. Nhiều đơn vị đã chủ động đổi mới để từng bước chuyển mình từ nơi học năng khiếu đơn thuần thành những trung tâm trải nghiệm sáng tạo.

Nhiều bạn trẻ lựa chọn học nghề để sớm tham gia thị trường lao động. Ảnh: Văn Học

Khi đại học không phải là con đường duy nhất

Thời gian gần đây, xu hướng bạn trẻ sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông đã lựa chọn học nghề ngày càng đông. Đây là hướng đi vừa phù hợp khả năng bản thân, vừa rút ngắn thời gian học và học viên cũng nhanh chóng tham gia thị trường lao động, góp phần phát triển kinh tế.

Nhà nước cần có cơ chế phù hợp để phát triển loại hình nhà ở xã hội cho thuê. Ảnh: HẢI XUÂN

Hình thành hệ sinh thái nhà ở cho thuê

Trong bối cảnh giá nhà ở không ngừng tăng cao, công tác phát triển nhà ở xã hội vẫn tồn tại những điểm nghẽn, việc phát triển nhà ở cho thuê là giải pháp căn cơ để bảo đảm an cư cho người lao động.

Đừng để những áp lực cuộc sống làm bản thân kiệt sức. Ảnh: ĐÔNG PHONG

Stress ngày càng gia tăng trong xã hội hiện đại

Ngày 26/5 vừa qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) cảnh báo: Những áp lực trong cuộc sống hiện đại đang khiến tình trạng stress tại Việt Nam gia tăng nhanh chóng và có xu hướng trẻ hóa.

Người dân cần hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung giờ nắng đỉnh điểm từ 11 giờ -15 giờ. Ảnh: Thành Đạt

Căng mình ứng phó nắng nóng cực đoan

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 26/5 trở thành ngày nắng nóng nhất kể từ đầu tháng 5, khi cùng lúc ghi nhận mức nhiệt 41,1 độ C tại hai trạm Láng (Hà Nội) và Đô Lương (Nghệ An). Đây được coi là một trong ba đợt nóng gắt nhất xảy ra vào tháng 5, tính từ năm 2021 trở lại đây.

Mô hình tưới nước tiết kiệm ở xã Ea Hồ, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: Thư Anh

Quyết đoán trước yêu cầu thời đại

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến hết năm 2025, lực lượng lao động nông thôn chiếm hơn 61% tổng số lao động cả nước, nhưng tổng giá trị sản phẩm nông nghiệp đóng góp chưa đến 12% GDP - khoảng 59,83 tỷ USD.