Sáp nhập tỉnh thành tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành du lịch

Theo số liệu từ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, chín tháng năm 2025, du lịch Việt Nam ghi nhận những con số ấn tượng: Hơn 15,4 triệu lượt khách quốc tế; 119 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch ước khoảng 794 nghìn tỷ đồng. Sau khi các tỉnh, thành phố thực hiện sáp nhập, ngành du lịch đứng trước yêu cầu phải “vẽ lại bản đồ” - tái cấu trúc không gian phát triển, sản phẩm và thương hiệu, tạo động lực tăng trưởng mới.

Sau khi hợp nhất ba tỉnh Ninh Bình (cũ) Hà Nam và Nam Định, tỉnh Ninh Bình (mới) trở thành một cực tăng trưởng ở vùng đồng bằng sông Hồng. Trong chín tháng 2025, tỉnh đón hơn 16,7 triệu lượt khách (hơn 1,62 triệu lượt khách quốc tế), doanh thu ước đạt hơn 17.895 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2024.

Hiện tại, tỉnh đã hoàn tất bước rà soát, tổ chức lại không gian du lịch với một trung tâm du lịch quốc tế, chín cụm du lịch và ba không gian chiến lược, gồm: Di sản-văn hóa-tâm linh; sinh thái-biển-cửa sông; làng nghề-cộng đồng sáng tạo. Trên cơ sở đó, tỉnh thiết kế ba tuyến du lịch liên kết, gồm: Tuyến phía bắc: Bái Đính-Vân Long-Tam Chúc-Chùa Hương-Duy Tiên; tuyến trung tâm: Hoa Lư-Tràng An-Phủ Dầy-Đền Trần-Chùa Keo-Cổ Lễ; tuyến duyên hải: Kim Sơn-Phát Diệm-Hải Thịnh-Hải Tiến-Giao Ninh-Giao Thủy.

Đây là minh chứng rõ ràng cho việc “bản đồ du lịch mới” không chỉ là thay đổi ranh giới mà còn là tái cấu trúc sản phẩm và không gian. Tuy vậy, Ninh Bình cũng không phủ nhận những thách thức mà ngành du lịch tỉnh phải đối mặt sau sáp nhập.

Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch chia sẻ: Những thay đổi về địa giới hành chính sau sáp nhập khiến cho công tác cập nhật bản đồ số, bản đồ du lịch thông minh, tích hợp các điểm đến, cơ sở dịch vụ du lịch còn gặp khó khăn. Sở đã và đang phối hợp chặt chẽ với các ngành, địa phương, các cơ quan truyền thông, doanh nghiệp lữ hành để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ từ bản đồ đến hệ thống sản phẩm, dịch vụ. Khi hoàn thiện, bản đồ du lịch mới sẽ là nền tảng quan trọng, giúp Ninh Bình nâng cao vị thế là điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch quốc gia, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng bền vững.

Những thay đổi về địa giới hành chính sau sáp nhập khiến cho công tác cập nhật bản đồ số, bản đồ du lịch thông minh, tích hợp các điểm đến, cơ sở dịch vụ du lịch còn gặp khó khăn. Sở đã và đang phối hợp chặt chẽ với các ngành, địa phương, các cơ quan truyền thông, doanh nghiệp lữ hành để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ từ bản đồ đến hệ thống sản phẩm, dịch vụ. Khi hoàn thiện, bản đồ du lịch mới sẽ là nền tảng quan trọng, giúp Ninh Bình nâng cao vị thế là điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch quốc gia, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng bền vững.

Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình

Tại phía nam, Thành phố Hồ Chí Minh sau khi hợp nhất với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu đã có bước tăng trưởng ấn tượng cả về quy mô lẫn sản phẩm du lịch. Chín tháng qua, Thành phố Hồ Chí Minh đón hơn 5,8 triệu lượt khách quốc tế và hơn 29,1 triệu lượt khách nội địa, tổng thu ước đạt 184.629 tỷ đồng.

Sau khi sáp nhập, Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đã tập trung phối hợp với các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp tổ chức khảo sát, thiết kế, phát triển nhiều tuyến, điểm và sản phẩm du lịch đặc trưng; tái định vị sản phẩm và xây dựng định hướng phát triển sản phẩm mới; tập trung phát triển du lịch ban đêm gắn với thí điểm cơ chế hợp tác công tư trên lĩnh vực văn hóa và thể thao như các chương trình tham quan bảo tàng ban đêm, các chương trình biểu diễn nghệ thuật, rà soát để phát triển du lịch đường thủy… Đây là những giải pháp sáng tạo để khai thác lợi thế sau sáp nhập, tạo ra sức hút lớn cho cả thị trường khách quốc tế lẫn nội địa của thành phố mang tên Bác.

Sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành trên cả nước, đến nay, tỉnh Quảng Ninh đang nổi lên là một địa phương đi đầu với cách làm bài bản, phát triển du lịch thích ứng với việc sắp xếp địa giới hành chính. Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chín tháng năm 2025, Quảng Ninh đón 17,11 triệu lượt khách du lịch (trong đó hơn 3,2 triệu lượt khách quốc tế); tổng thu đạt 44.250 tỷ đồng. Theo ông Nguyễn Lâm Nguyên, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính của tỉnh không gây nhiều biến động về tài nguyên du lịch trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, để bảo đảm mỗi địa bàn sau sáp nhập đều được đánh giá đúng tiềm năng, có định hướng khai thác phù hợp, gắn với thế mạnh đặc trưng của từng xã, phường, đặc khu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch 289/KH-SVHTTDL ngày 18/8/2025 nhằm khảo sát, đánh giá hạ tầng, dịch vụ tại tất cả các khu, điểm du lịch, đồng thời làm sạch dữ liệu, số hóa tài nguyên du lịch để tích hợp vào hệ thống bản đồ điện tử. “Đây là cơ sở để tỉnh có bản đồ du lịch mới hiện đại, trực quan, phục vụ công tác quản lý cũng như quảng bá điểm đến; đồng thời cũng là yếu tố giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh điểm đến Quảng Ninh”, ông Nguyên khẳng định.

Đồng thời, tỉnh duy trì sức hút bằng chuỗi sự kiện văn hóa-thể thao-du lịch như: Carnaval Hạ Long 2025, Lễ hội khinh khí cầu, Giải Marathon Hạ Long, Ultra Trail Yên Tử…, các hoạt động này được tổ chức thường xuyên cho thấy, sức cạnh tranh của một điểm đến không chỉ đến từ việc thay đổi địa giới hành chính, mà còn từ năng lực quản trị dữ liệu, tổ chức sự kiện và làm mới trải nghiệm du khách.

Từ những thực tiễn nêu trên có thể thấy, các địa phương đang nỗ lực “vẽ lại bản đồ du lịch” để thích ứng sau sáp nhập. Tuy nhiên đây không chỉ là việc điều chỉnh ranh giới hành chính, thay đổi tên gọi mà còn là quá trình tái cấu trúc toàn diện, từ dữ liệu, sản phẩm, hạ tầng đến con người. Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Du lịch quốc gia Việt Nam nhấn mạnh, nếu thay đổi địa giới hành chính mà vẫn giữ nguyên cách làm cũ thì việc sáp nhập chỉ là “mặc áo mới cho tư duy cũ”. Cốt lõi là đổi mới tư duy quy hoạch, định vị hành lang, trục kết nối, cải cách thể chế và huy động tối đa nguồn lực (từ nội lực đến ngoại lực) để tạo đà phát triển.

Nếu thay đổi địa giới hành chính mà vẫn giữ nguyên cách làm cũ thì việc sáp nhập chỉ là “mặc áo mới cho tư duy cũ”. Cốt lõi là đổi mới tư duy quy hoạch, định vị hành lang, trục kết nối, cải cách thể chế và huy động tối đa nguồn lực (từ nội lực đến ngoại lực) để tạo đà phát triển.

Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Du lịch quốc gia Việt Nam

Ông Phùng Quang Thắng, Phó Chủ tịch Liên chi hội Lữ hành Việt Nam lưu ý: “Quản lý điểm đến sau sáp nhập đòi hỏi năng lực cao hơn. Quan trọng nữa là vấn đề đồng bộ sản phẩm, bởi nếu ở một nơi chất lượng tốt, nơi khác trong cùng tỉnh lại yếu, sẽ tạo tâm lý không tốt cho du khách. Thương hiệu du lịch phải xây bằng chất lượng và trải nghiệm, chứ không chỉ ở tên gọi”.

Trước tình hình thực tế, giải pháp cho giai đoạn tới cần đồng bộ ở các trụ cột: Số hóa dữ liệu, tái cấu trúc không gian sản phẩm, đầu tư hạ tầng, nhân lực và thiết lập cơ chế quản trị điểm đến vùng. Đây cũng chính là tinh thần của Quyết định số 509/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Quyết định số 382/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nếu thực hiện tốt, ngành du lịch hoàn toàn có thể đạt mục tiêu đón ít nhất 25 triệu lượt khách quốc tế, 150 triệu lượt khách nội địa trong năm 2025, đồng thời tạo nền tảng để Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn, bền vững, có tầm vóc khu vực và quốc tế.