Nâng tầm giá trị kinh tế từ phân khúc du lịch chăm sóc sức khỏe
Những năm gần đây, xu hướng du lịch chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống, cân bằng thể chất và tinh thần đang trở thành nhu cầu ngày càng phổ biến.
Phó Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu nhận định: "Du lịch chăm sóc sức khỏe không chỉ là một xu hướng mới của thị trường mà đang từng bước trở thành phân khúc có giá trị gia tăng cao, có khả năng kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo động lực phát triển nhiều ngành, lĩnh vực liên quan".
Việt Nam sở hữu hệ thống tài nguyên thiên nhiên phong phú với biển, rừng, suối khoáng, bùn khoáng, nguồn dược liệu đa dạng. Bên cạnh đó là nền y học cổ truyền lâu đời cùng bản sắc văn hóa phong phú của cộng đồng các dân tộc. Đây là những nền tảng quan trọng để hình thành những sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe chất lượng, có khả năng cạnh tranh và mang bản sắc Việt Nam.
Song, trên thực tế tiềm năng khai thác du lịch chăm sóc sức khỏe ở nước ta vẫn chưa được chuyển hóa tương xứng thành sản phẩm và giá trị kinh tế. Ở nhiều nơi, sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe vẫn còn phân tán, không ít mô hình mới chỉ dừng ở nghỉ dưỡng, spa hoặc dịch vụ đơn lẻ.
Du lịch chăm sóc sức khỏe không chỉ là một xu hướng mới của thị trường mà đang từng bước trở thành phân khúc có giá trị gia tăng cao, có khả năng kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo động lực phát triển nhiều ngành, lĩnh vực liên quan.
Phó Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu
Xét về khía cạnh chất lượng, rõ ràng, sự kết nối giữa du lịch y tế, y học cổ truyền, dược liệu, văn hóa, thể thao, dinh dưỡng, văn hóa và khoa học công nghệ vẫn còn hạn chế. Nguồn nhân lực chuyên sâu cũng còn thiếu. Hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn, cơ chế quản lý chất lượng và cơ chế liên kết giữa các ngành, các địa phương vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện.
Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch nhận định: "Việt Nam đang nổi lên trở thành một điểm đến có thương hiệu về du lịch chăm sóc sức khỏe, với nhiều tiềm năng để phát triển phân khúc này. Chúng ta có nhiều lợi thế về mặt tài nguyên, nhất là nguồn khoáng nóng, khí hậu mát mẻ ở các vùng ven biển, hải đảo và vùng núi, rất thích hợp để phát triển nhiều loại hình du lịch chăm sóc sức khỏe chủ động".
Các mô hình du lịch chăm sóc sức khỏe hiện phát triển khá nhanh trong nước. Tại những vùng núi, vùng ven biển, các khách sạn và khu resort đã tích hợp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, được đầu tư phát triển và thu hút một lượng lớn du khách. Những khu vực có nguồn khoáng nóng hiện nay đều phát triển được các sản phẩm nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe cao cấp. Điều này mang lại giá trị rất cao, không chỉ cho các nhà đầu tư mà còn đóng góp vào ngân sách địa phương.
Xây dựng hành trình trải nghiệm liền mạch, chất lượng cho du khách
Nhiệm vụ mà Đề án "Phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam đến năm 2030" đặt ra không chỉ dừng ở việc khai thác thêm những sản phẩm du lịch mà còn là tạo ra một hệ sinh thái về kinh tế gắn với du lịch và chăm sóc sức khỏe.
Để xây dựng thành công hệ sinh thái du lịch chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam, ngành du lịch cần tập trung làm rõ thực trạng, tiềm năng và những điểm nghẽn cần tháo gỡ, xác định các yếu tố cốt lõi của sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe. Trên hết, cần nhìn nhận và khai thác dòng sản phẩm này theo một hệ sinh thái, một chuỗi giá trị có sự kết nối giữa du lịch với y tế, thể thao, văn hóa, nông nghiệp, dược liệu, khoa học-công nghệ, tri thức bản địa, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.
Từ nhiệm vụ của Đề án "Phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam đến năm 2030", Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch Nguyễn Anh Tuấn đề xuất khung phát triển với 1 hệ sinh thái, 3 tầng sản phẩm và 6 trụ cột chính sách.
Theo đó, hệ sinh thái du lịch chăm sóc sức khỏe gắn với 3 tầng sản phẩm, bao gồm: du lịch chăm sóc sức khỏe thuần túy, chăm sóc sức khỏe có yếu tố chuyên môn y tế và du lịch y tế. Cách phân tầng này giúp áp dụng cơ chế quản lý tương ứng với mức độ rủi ro, vừa bảo đảm an toàn, vừa tránh tạo thêm thủ tục không cần thiết cho doanh nghiệp.
Cùng với đó là 6 trụ cột chính sách: thể chế và tiêu chuẩn; tài nguyên và không gian điểm đến; sản phẩm và chuỗi liên kết; đầu tư, doanh nghiệp và cộng đồng; nguồn nhân lực và khoa học công nghệ; thị trường, thương hiệu và dữ liệu.
Đánh giá về tiềm năng phát triển của loại hình sản phẩm du lịch y tế trong khu vực Đông Nam Á, theo Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh trong khu vực khi sở hữu nhiều lợi thế sẵn có. Nếu biết khai thác lợi thế một cách khéo léo, Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng với các quốc gia đã phát triển tốt dịch vụ này.
"Lợi thế đó nằm ở nguồn tài nguyên tự nhiên, nguồn tài nguyên văn hóa đa dạng, đặc sắc. Việc kết hợp khai thác yếu tố tự nhiên và chăm sóc sức khỏe tạo thành một hành trình trải nghiệm liền mạch giúp du khách vừa được khám phá những bản sắc văn hóa, vừa được thư giãn, vừa có thời gian và tâm lý thoải mái để chữa bệnh. Như vậy, khách hàng vừa được đi du lịch, trải nghiệm, chăm sóc sức khỏe và tận hưởng nhiều dịch vụ liên quan", Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn phân tích.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có thế mạnh về chăm sóc sức khỏe bằng Đông y cổ truyền. Việc kết hợp giữa nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe với việc chữa bệnh bằng thảo dược theo phương pháp Đông y truyền thống cho thấy tiềm năng khai thác rất lớn.
"Khách hàng đón nhận tích cực và sẵn sàng chi trả mức phí xứng đáng khi họ nhận được sự dịch vụ chăm sóc tận tình, tương xứng với số tiền bỏ ra. Tuy nhiên, cần có những chính sách rõ ràng và cụ thể hơn để phát triển bài bản về du lịch chăm sóc sức khỏe", Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn cho biết thêm.
Việt Nam sở hữu hệ thống tài nguyên thiên nhiên phong phú với biển, rừng, suối khoáng, bùn khoáng, nguồn dược liệu đa dạng. Bên cạnh đó là nền y học cổ truyền lâu đời cùng bản sắc văn hóa phong phú của cộng đồng các dân tộc. Đây là những nền tảng quan trọng để hình thành những sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe chất lượng, có khả năng cạnh tranh và mang bản sắc Việt Nam.
