Dự án do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed, thành viên của Tập đoàn Vingroup, làm chủ đầu tư. Tuyến có tổng chiều dài khoảng 120,2km, đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Tổng mức đầu tư dự kiến hơn 147.000 tỷ đồng (tương đương hơn 5,6 tỷ USD).
Theo thiết kế, tuyến đường sắt sử dụng khổ ray tiêu chuẩn 1.435mm, đường đôi, điện khí hóa toàn tuyến. Tốc độ tối đa đạt 350km/giờ, riêng đoạn qua khu vực Hà Nội khoảng 120km/giờ.
Điểm đầu đặt tại ga Cổ Loa (thuộc khu vực Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Vinhomes Global Gate, Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long Station trong khu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long. Tuyến có các ga trung chuyển tại Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) và một depot tại ga cuối.
Việc khởi công dự án được đánh giá là dấu mốc quan trọng, đưa tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại miền bắc bước vào giai đoạn triển khai. Dự kiến, công trình sẽ hoàn thành và đi vào khai thác từ năm 2028, góp phần tạo ra bước chuyển căn bản trong kết nối vùng khi rút ngắn thời gian di chuyển Hà Nội-Quảng Ninh từ 2-2,5 giờ xuống còn hơn 20 phút.
Đáng chú ý, thiết kế nhà ga Hạ Long vừa được công bố mang phong cách hiện đại, lấy cảm hứng từ chuyển động của sóng biển, thể hiện tinh thần công nghệ và tốc độ của hạ tầng giao thông thế hệ mới. Nhà ga được quy hoạch trong khu công viên rừng quy mô lớn, góp phần hình thành điểm nhấn kiến trúc tại khu vực.
Không chỉ dừng ở việc cải thiện hạ tầng giao thông, tuyến đường sắt tốc độ cao còn được kỳ vọng tái định hình cấu trúc phát triển vùng, hình thành “tam giác tăng trưởng” Hà Nội-Hải Phòng-Hạ Long.
Trong đó, Hà Nội giữ vai trò trung tâm hành chính-chính trị; Hải Phòng là cực tăng trưởng công nghiệp, cảng biển; còn Hạ Long phát triển mạnh về du lịch, dịch vụ và kinh tế sáng tạo.