Đây là một hoạt động thuộc khuôn khổ Dự án FEF-R Patrimoine, do Bộ châu Âu và Ngoại giao Pháp tài trợ thông qua Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam - IFV, phối hợp Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn-Đại học Quốc gia Hà Nội (USSH-VNU), Viện Viễn đông Bác Cổ Pháp (EFEO) và Tổ chức Đại học Pháp ngữ (AUF).
Sáng kiến này nhằm giới thiệu và phát huy giá trị của di sản vật thể, phi vật thể và di sản số của Thủ đô thông qua 4 hành trình du lịch di sản thử nghiệm, hệ thống bản đồ tương tác, ứng dụng H-Heritage và hệ thống mã QR tại nhiều điểm di tích của trung tâm Hà Nội.
Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet nhấn mạnh: "Nhờ ứng dụng công nghệ số đặc biệt là hệ thống mã QR và bản đồ tương tác, Hà Nội đang từng bước trở thành một trong những đô thị tiên phong tại châu Á trong số hóa dữ liệu di sản, tạo điều kiện tiếp cận thông tin thuận tiện, sinh động và trực quan".
Ông cũng cho biết thêm rằng: "Hôm nay, chúng ta không chỉ giới thiệu các hành trình di sản tới công chúng, mà còn đặt nền móng cho một giai đoạn mới: Xây dựng một thành phố coi tri thức về di sản là động lực phát triển bền vững, là yếu tố nâng cao sức hấp dẫn văn hóa-du lịch và là công cụ đào tạo cho các thế hệ trẻ".
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn-Đại học Quốc gia Hà Nội: "Hà Nội là thành phố của nghìn lớp trầm tích văn hóa, nơi từng di tích, từng phố phường đều lưu giữ những câu chuyện, ký ức và truyền thống lâu đời. Tuy nhiên, để những giá trị ấy thực sự đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ và du khách quốc tế, chúng ta cần những phương thức tiếp cận mới, hiện đại và dễ tiếp cận hơn".
Từ hơn 100 di tích được khảo sát trên địa bàn Hà Nội, nhóm nghiên cứu đã lựa chọn 28 di tích tiêu biểu, chia thành 4 hành trình di sản gắn với 4 dòng tín ngưỡng cổ truyền của người Việt là: Tứ Trấn, Đền Mẫu, Đình Tổ nghề và Chùa Hà Nội. Mỗi hành trình không chỉ tập hợp một nhóm di tích mà còn kể lại một câu chuyện liên kết, phản ánh cấu trúc tinh thần và ký ức của người Hà Nội xưa và nay.
Các hành trình di sản thành phố Hà Nội
Hành trình 1-Thăng Long tứ trấn (4 vị thần bảo hộ kinh thành) khám phá 4 ngôi đền thiêng: Bạch Mã, Voi Phục, Quán Thánh và Kim Liên, trấn giữ 4 hướng đông, tây, nam, bắc của kinh thành Thăng Long.
Hành trình 2-Các đền thờ Mẫu kết nối 8 Đền, Phủ thờ Mẫu Liễu Hạnh và các Thánh Mẫu, đại diện cho tín ngưỡng Tam phủ - di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh. Hành trình này sẽ khám phá các ngôi đền: Đông Hạ, Vũ Thạch, Bà Kiệu, Xuân Yên, Đền Dâu, Vọng Tiên, Phủ Tây Hồ, cây hương ga Long Biên.
Hành trình 3-Đình thờ Tổ nghề đi qua các đình thờ Tổ nghề trong khu phố cổ Hà Nội, tôn vinh những người sáng lập nghề truyền thống như: Kim Ngân (tổ nghề kim hoàn), Đồng Lạc (tổ nghề cổ yếm), Phả Trúc Lâm (tổ nghề da giày), đình Hà Vĩ (tổ nghề sơn), Đền Phúc Hậu (tổ nghề tráng gương), Đình Tú Thị (tổ nghề thêu), Đình Lò Rèn (tổ nghề rèn), Đình Ngũ Xã (tổ nghề đúc đồng).
Hành trình 4-Chùa Hà Nội khám phá các ngôi chùa gắn với tên tuổi Sa môn An Thiền (Phúc Điền) - một trong những vị tổ tiêu biểu của Phật giáo Việt Nam. Từ chùa Báo Thiên nay chỉ còn trong ký ức đến Liên Trì, Hàm Long và Liên Phái…
Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiệp, chuyên gia kỹ thuật quốc tế và là trưởng nhóm dự án chia sẻ sự tự hào và lòng biết ơn tới những đóng góp từ tình yêu di sản, sự bền bỉ và tinh thần khoa học của tập thể sinh viên, nhà nghiên cứu, kỹ sư, chuyên gia du lịch, cộng đồng... đã tham gia hoàn thành dự án.
Dịp này, dự án cũng ra mắt 1 cuốn sách nghiên cứu tập thể gồm 10 bài viết khoa học liên quan Luật Di sản, di tích và 4 hành trình di sản; tái bản 2 cuốn sách về các thần linh, di tích và đền chùa của Hà Nội.
Theo Ban Tổ chức, "Các hành trình du lịch di sản thành phố Hà Nội" không chỉ phục vụ mục đích quảng bá văn hóa và nâng cao trải nghiệm du lịch, mà còn cung cấp dữ liệu cho giới nghiên cứu, giảng viên, các chuyên gia, nghiên cứu sinh; hỗ trợ đào tạo kiến thức về văn hóa trong trường học, hoạt động ngoại khóa ở địa phương, nâng cao nhận thức của học sinh, sinh viên về di sản văn hóa, góp phần khẳng định vai trò của hợp tác văn hóa Pháp-Việt.
