Thành phố đã thành lập các tổ công tác chuyên trách trực tiếp rà soát, tháo gỡ từng dự án, từng nhóm vướng mắc, từng bước khơi thông các điểm nghẽn pháp lý, đưa việc cấp sổ hồng trở lại đúng quỹ đạo.
Gỡ nhiều “nút thắt” kéo dài nhiều năm
Thực tế tại nhiều dự án nhà ở trên địa bàn thành phố cho thấy, việc chậm cấp sổ hồng không còn là câu chuyện cá biệt mà đã kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến hàng nghìn hộ dân. Điển hình là dự án chung cư Thái An 3-4 (phường Đông Hưng Thuận) do Công ty TNHH Địa Ốc Đất Lành làm chủ đầu tư. Dự án có tổng cộng 780 căn hộ, diện tích mỗi căn từ 30-40 m², hoàn thành và bàn giao cho cư dân sử dụng từ năm 2012. Tuy nhiên, đến nay, sau hơn 10 năm, cư dân nơi đây vẫn chưa được cấp sổ hồng theo quy định. Nguyên nhân được các cơ quan chức năng xác định khá rõ: Dự án tồn tại nhiều vi phạm và chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Tại các buổi làm việc, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, quá trình triển khai dự án có nhiều thay đổi so với thiết kế được duyệt. Công an thành phố cũng xác nhận đã tiếp nhận nhiều đơn khiếu nại của cư dân liên quan đến việc chậm cấp sổ hồng, khiến cho nơi đây trở thành một “điểm nóng” khiếu nại đông người. Trong khi đó, Ủy ban nhân dân phường Đông Hưng Thuận đã chỉ ra hàng loạt vi phạm của chủ đầu tư như tự ý chia tách diện tích khu vực cho thuê ở tầng trệt để bán căn hộ, chưa đầu tư trường mầm non, công viên cây xanh theo thiết kế được phê duyệt, các hạng mục hạ tầng chưa bàn giao cho địa phương.
Đáng chú ý, dự án còn chưa bảo đảm các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính đất đai, trong khi chủ đầu tư đang lâm vào hoàn cảnh khó khăn, có nguy cơ phá sản. Thực tế này đặt ra bài toán nan giải: Xử lý sai phạm của chủ đầu tư nhưng đồng thời phải bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân đã bỏ tiền mua nhà và chờ đợi suốt nhiều năm.
Trước thực trạng nêu trên, nhiều ý kiến cho rằng, việc cấp sổ hồng cần được tiếp cận theo hướng linh hoạt, thực chất hơn. Theo đó, đối với những căn hộ đủ điều kiện pháp lý, cần ưu tiên cấp sổ hồng cho cư dân; còn các phần diện tích vi phạm, các hạng mục chưa hoàn thiện, cơ quan chức năng tiếp tục phối hợp với chủ đầu tư để xử lý, khắc phục theo quy định. Cách tiếp cận này không chỉ thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật mà còn cho thấy việc đặt người dân vào vị trí trung tâm trong quá trình giải quyết những bất cập của thị trường bất động sản. Đây cũng là tư duy xuyên suốt trong quá trình Thành phố Hồ Chí Minh triển khai các tổ công tác tháo gỡ vướng mắc thời gian qua.
Một trường hợp khác cho thấy hiệu quả của sự kiên trì đối thoại, phối hợp là chung cư Saigon Gateway (phường Tăng Nhơn Phú) do Công ty cổ phần Bất động sản Hiệp Phú làm chủ đầu tư. Sau 6 năm tranh chấp quỹ bảo trì và chậm cấp sổ hồng, thông qua nhiều cuộc làm việc với chính quyền và cơ quan chức năng, chủ đầu tư đã hoàn tất việc chuyển hơn 40 tỷ đồng tiền phí bảo trì cho Ban Quản trị chung cư, đồng thời thực hiện các thủ tục cấp sổ hồng cho gần 1.000 cư dân. Kết quả này cho thấy nếu có sự quyết liệt từ chính quyền và trách nhiệm từ doanh nghiệp, những nút thắt tưởng chừng “bất khả thi” vẫn có thể được tháo gỡ.
Khơi thông thị trường bằng chính sách minh bạch
Để giải quyết căn cơ bài toán sổ hồng, thành phố đã sớm thành lập các tổ công tác chuyên trách. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, sau hơn một năm hoạt động, Tổ công tác 1645 (Tổ rà soát, tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ cấp sổ hồng cho các dự án nhà ở thương mại và nhà ở xã hội) đã tổ chức hơn 40 cuộc họp, tìm giải pháp tháo gỡ cho gần 200 dự án nhà ở. Nhiều dự án từng “đóng băng” nhiều năm đã dần tìm được lối ra như: Lotus Residences Phú Thuận, Khu nhà ở Bông Sao (phường Bình Đông), Khu dân cư số 1 (phường Thạnh Mỹ Lợi), Khu nhà ở nông thôn An Điền (phường Long Nguyên)... Những kết quả này không chỉ giúp người dân sớm được cấp sổ hồng mà còn tạo điều kiện để chủ đầu tư hoàn thiện các phần việc còn tồn đọng, góp phần hồi sinh các dự án.
Sự quyết liệt của chính quyền thành phố đã tạo niềm tin rõ rệt cho người dân. Bà Trần Thị Nhung, Trưởng ban Quản trị chung cư Centum Wealth, cho biết: Liên quan đến nghĩa vụ tài chính và việc xác định phần sở hữu chung-riêng, tổ công tác đã làm việc và tháo gỡ nên đến cuối năm 2025, cơ quan thuế phát hành thông báo nộp lệ phí trước bạ đợt 1 cho 52 căn hộ; đợt 2 cho 118 căn hộ, trên tổng số 330 căn hộ đã nộp hồ sơ. Các hộ còn lại đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục để được cấp sổ trong thời gian tới. Ở góc độ chỉ đạo điều hành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã yêu cầu các cơ quan chức năng đẩy nhanh tiến độ cấp sổ hồng, xử lý dứt điểm các tồn tại pháp lý tại các dự án chung cư, qua đó góp phần ổn định an sinh xã hội và cải thiện thanh khoản thị trường bất động sản. Thành phố cũng yêu cầu các địa phương phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành tăng cường kiểm tra, siết chặt quản lý nhà nước trong quản lý, sử dụng nhà chung cư, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Việc tập trung tháo gỡ vướng mắc để cấp sổ hồng không chỉ là giải pháp hành chính đơn thuần mà còn thể hiện rõ quyết tâm chính trị của thành phố trong bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, lập lại kỷ cương pháp luật trong lĩnh vực bất động sản. Những con số về số cuộc họp, số dự án được tháo gỡ, số căn hộ từng bước được cấp sổ hồng cho thấy sự vào cuộc thực chất, liên tục và có chiều sâu của chính quyền thành phố cùng các cơ quan chức năng. Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang từng bước phục hồi, việc giải quyết triệt để vấn đề sổ hồng sẽ góp phần khơi thông nguồn lực, tăng tính minh bạch, củng cố niềm tin của người dân và nhà đầu tư. Với cách làm bài bản, quyết liệt và đặt người dân làm trung tâm, thành phố đang từng bước tháo gỡ những vướng mắc kéo dài nhiều năm, tạo nền tảng cho một thị trường nhà ở ổn định, lành mạnh và phát triển bền vững trong thời gian tới.
