Sáng 11/12, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy với 430/433 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 90,91% tổng số đại biểu Quốc hội).
Nghị quyết nêu rõ, mục tiêu đầu tư dự án nhằm xây dựng tuyến giao thông đông-tây hiện đại, đồng bộ, đáp ứng nhu cầu vận tải, tạo động lực và không gian phát triển mới; kết nối Thủ đô Hà Nội với thành phố Viêng Chăn (Lào) và kết nối với tuyến đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông, đường Hồ Chí Minh; nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội vùng, liên vùng và quốc tế.
Về phạm vi, quy mô và hình thức đầu tư, dự án đầu tư khoảng 60km thuộc địa phận tỉnh Nghệ An, theo hình thức đầu tư công, chia thành 10 dự án thành phần.
Sơ bộ nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 648ha, gồm: Đất trồng lúa khoảng 223ha; đất lâm nghiệp khoảng 368ha; các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 57ha.
Dự kiến diện tích rừng cần chuyển sang mục đích khác để thực hiện dự án khoảng 354,36ha, trong đó, rừng phòng hộ đầu nguồn khoảng 180ha. Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư toàn tuyến một lần theo quy mô quy hoạch.
Quốc hội quyết nghị tổng mức đầu tư sơ bộ dự án khoảng 23.940,34 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2024; ngân sách trung ương và ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030.
Về tiến độ, công tác chuẩn bị đầu tư dự án được tiến hành năm 2025, thực hiện dự án năm 2026, hoàn thành công trình đưa vào vận hành, khai thác trong năm 2029.
Để tạo thuận lợi cho quá trình triển khai thực hiện dự án, Quốc hội cho phép áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc biệt, cụ thể là:
Dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.
Cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc dự án, các gói thầu thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trình tự, thủ tục chỉ định thầu thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
Về bãi đổ chất thải rắn xây dựng và tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước:
Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực bãi đổ chất thải rắn xây dựng trong Hồ sơ khảo sát dự án và bàn giao mặt bằng cho nhà thầu để đổ chất thải rắn xây dựng của dự án;
Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức quản lý bãi đổ chất thải rắn xây dựng của dự án theo quy định của pháp luật về đất đai, pháp luật về bảo vệ môi trường và quy định khác của pháp luật có liên quan;
Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức xây dựng phương án sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước thu hồi từ dự án. Việc xây dựng phương án sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước thu hồi từ dự án thực hiện theo quy định của pháp luật về trồng trọt.
Quốc hội giao Chính phủ chịu trách nhiệm triển khai tổ chức thực hiện, quản lý và khai thác, vận hành dự án theo đúng Nghị quyết này và quy định của pháp luật có liên quan; đôn đốc, kiểm tra địa phương bảo đảm nguồn vốn thực hiện và tiến độ, chất lượng của dự án; bảo đảm tính chính xác của số liệu liên quan tới dự án.
Đồng thời, lãnh đạo, chỉ đạo việc triển khai thực hiện Nghị quyết này, bảo đảm đúng mục tiêu, công khai, minh bạch và hiệu quả, không để trục lợi chính sách, thất thoát, lãng phí; hằng năm báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm về tình hình thực hiện dự án; thông tin đầy đủ để người dân hiểu, đồng thuận về chủ trương đầu tư và hỗ trợ triển khai thực hiện dự án.
Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc bảo đảm tiến độ, chất lượng của dự án; bảo đảm nguồn vốn ngân sách địa phương tham gia dự án, xác định số liệu chính xác để thực hiện công tác chuyển đổi mục đích sử dụng rừng.
