Từ lòng đất sâu hàng trăm mét, than được khai thác bởi những người thợ mỏ. Nhưng để nguồn tài nguyên ấy thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế, cần cả một hệ thống logistics phía sau với quy mô lớn, công nghệ hiện đại và khả năng vận hành đồng bộ. Là đơn vị đầu mối tiếp nhận, chế biến và tiêu thụ than lớn nhất khu vực Hòn Gai, mỗi năm Công ty Tuyển than Hòn Gai tiếp nhận và chế biến hàng triệu tấn than từ các mỏ trong vùng trước khi đưa tới khách hàng trong nước và xuất khẩu.
Đặc biệt, Công ty đang nỗ lực chuyển đổi từ mô hình phát triển truyền thống sang hướng hiện đại, xanh và bền vững hơn trước yêu cầu gia tăng sản lượng, đòi hỏi làm thế nào để vận chuyển được nhiều than hơn, nhanh hơn và phải áp dụng những giải pháp thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu tác động tới cộng đồng dân cư. Đây cũng là lý do Công ty Tuyển than Hòn Gai liên tục đầu tư các giải pháp bảo vệ môi trường trong những năm gần đây.
Thực hiện chủ trương của Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam về đẩy mạnh chuyển đổi xanh, hiện đại hóa hạ tầng logistics, giảm phát thải và từng bước thay thế các phương thức vận tải truyền thống bằng công nghệ tiên tiến, đồng bộ, mới đây Công ty đã đưa hệ thống tuyến băng tải Núi Béo-Hà Tu-Trung tâm chế biến-Làng Khánh có tổng chiều dài gần 8,9km, công suất thiết kế từ 1,8 đến 4,2 triệu tấn than/năm, tổng mức đầu tư hơn 761 tỷ đồng vào hoạt động. Công trình này kết nối các mỏ Núi Béo, Hà Tu với Trung tâm chế biến của Công ty Tuyển Than Hòn Gai, trước khi đưa than ra cảng Làng Khánh, hình thành tuyến vận chuyển than khép kín, đồng bộ.
Giám đốc Công ty Tuyển than Hòn Gai-Vinacomin Phạm Hồng Thanh khẳng định, dự án hoàn thành đã hiện thực hóa chủ trương vận chuyển than bằng băng tải thay thế cho vận chuyển bằng ô-tô đối với toàn bộ khâu vận chuyển than mỏ tại vùng Hòn Gai, góp phần nâng cao năng suất, tiết giảm lao động, giảm giá thành công đoạn vận chuyển than, giảm chi phí duy tu sửa chữa đường vận chuyển, hạn chế tác động, ảnh hưởng xấu đến môi trường, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty và Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam.
Với công suất thiết kế 4,2 triệu tấn mỗi năm, hệ thống giúp tiết giảm hơn 10.000 đồng chi phí vận chuyển cho mỗi tấn than, tương đương hơn 20 tỷ đồng mỗi năm. Hiệu quả không chỉ đến từ việc rút ngắn và tối ưu hóa công đoạn vận chuyển, mà còn ở khả năng giảm chi phí duy tu, sửa chữa đường sá, hạn chế hao hụt than và giảm các khoản chi thường xuyên cho công tác vệ sinh, xử lý môi trường trong quá trình vận chuyển bằng ô-tô.
Với hệ thống điều khiển tập trung, giám sát trực tuyến, cảnh báo sự cố tự động và quản lý dữ liệu vận hành theo thời gian thực, toàn bộ dòng than từ mỏ đến cảng sẽ được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm an toàn, ổn định và tối ưu hiệu quả khai thác. Đây cũng là bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa ngành Than, đáp ứng yêu cầu phát triển theo hướng xanh, bền vững của ngành Than và phù hợp với không gian phát triển mới của thành phố Quảng Ninh.
Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam Vũ Anh Tuấn nhấn mạnh, dự án hệ thống băng tải Núi Béo-Hà Tu-Trung tâm chế biến-Làng Khánh là dự án trọng điểm, có ý nghĩa quan trọng trong việc hiện đại hóa khâu vận chuyển, chế biến, tiêu thụ than tại khu vực Hòn Gai, đồng thời khẳng định cam kết của Tập đoàn trong việc đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh gắn sản xuất, kinh doanh với trách nhiệm bảo vệ môi trường, phù hợp với định hướng phát triển xanh, bền vững của Tập đoàn và thành phố Quảng Ninh.
Có thể thấy rõ, giá trị lớn nhất mà công trình mang lại không chỉ được đo bằng sản lượng hay chi phí tiết kiệm. Đó là những lợi ích lâu dài đối với môi trường và chất lượng sống của cộng đồng. Mỗi tấn than được vận chuyển bằng băng tải khép kín là giảm thêm nguy cơ phát tán bụi ra môi trường. Đối với người dân khu vực Hạ Long, Hà Tu, Cao Xanh và các địa bàn lân cận, hiệu quả của dự án không chỉ nằm trong những con số thống kê. Điều này đã khẳng định cho sự hài hòa giữa phát triển công nghiệp với phát triển đô thị và du lịch-dịch vụ của thành phố Quảng Ninh.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn và yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng cao, việc xây dựng các chuỗi logistics đồng bộ, khép kín là xu thế tất yếu. Những công nghệ mới, những phương thức vận hành mới, những công trình hạ tầng hiện đại, tất cả đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho ngành than hôm nay.
Hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than 12/11 (1936-2026), khí thế thi đua đang được Tập đoàn đẩy mạnh trên các công trường, dự án. Việc tập trung tháo gỡ khó khăn, huy động nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm không chỉ giúp ngành Than hoàn thành kế hoạch sản xuất, kinh doanh năm 2026, mà còn tạo nền tảng phát triển lâu dài, xứng đáng là trụ cột cho nền kinh tế và an ninh năng lượng quốc gia.