Hai quan chức EU là Cao ủy Thương mại Maros Sefcovic và Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas đã phát thông điệp chung về chương trình nghị sự chiến lược EU-Ấn Độ mới - sáng kiến do Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen công bố trong định hướng chính trị giai đoạn 2024-2029. Văn kiện này nhằm làm sâu sắc, mở rộng hơn và điều phối tốt hơn hợp tác song phương, hướng tới thúc đẩy thịnh vượng và an ninh chung, đồng thời cùng nhau đối phó những thách thức toàn cầu.
Chủ tịch EC nhấn mạnh, đây là thời điểm để tập trung vào những đối tác tin cậy và tăng cường các quan hệ dựa trên lợi ích và giá trị chung. Với chiến lược mới, EU và Ấn Độ sẽ nâng quan hệ lên tầm cao mới, trong đó có việc thúc đẩy thương mại và đầu tư, trao đổi nhân lực, củng cố an ninh kinh tế, hợp tác đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi xanh và tăng cường hợp tác công nghiệp quốc phòng.
Bà von der Leyen cũng khẳng định châu Âu là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ (với kim ngạch hàng hóa đạt 120 tỷ euro vào năm 2024) và cam kết hoàn tất Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với Ấn Độ vào cuối năm nay.
Liên minh Cờ xanh trông đợi vai trò của Ấn Độ trong đa dạng hóa chuỗi cung ứng, biến tiểu lục địa ở Nam Á thành trung tâm sản xuất và cung ứng đáng tin cậy trong các lĩnh vực công nghệ, dược phẩm và năng lượng tái tạo, nhằm giảm phụ thuộc các khu vực khác về chuỗi cung ứng. FTA EU-Ấn Độ được kỳ vọng mở ra cơ hội cho các mặt hàng của châu Âu, như ô-tô, rượu vang, máy móc..., tiếp cận thị trường 1,4 tỷ dân của Ấn Độ, trong khi các mặt hàng Ấn Độ có thế mạnh, như dệt may, nông thủy sản và linh kiện điện tử, cũng gia tăng thị phần tại EU, tạo làn sóng đầu tư, thương mại mới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho cả hai bên.
Đây sẽ là đòn bẩy kinh tế thương mại quan trọng đối với cả EU và Ấn Độ, trong bối cảnh hai bên đều đang phải chịu sức ép nặng nề từ chính sách thuế quan của Mỹ. Đồng thời, về mục tiêu địa chính trị dài hạn, EU xem Ấn Độ là đối tác an ninh then chốt tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Trên cơ sở kết quả chuyến thăm của lãnh đạo EC tới Ấn Độ hồi tháng 2, thông điệp chung xác định năm lĩnh vực hợp tác ưu tiên, đồng thời nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của Ấn Độ trên trường quốc tế. Các nội dung chính bao gồm thúc đẩy thương mại và đầu tư, tăng cường an ninh năng lượng, hợp tác về công nghệ và đổi mới sáng tạo, củng cố quan hệ đối tác an ninh-quốc phòng, cũng như đẩy mạnh phối hợp trong các vấn đề toàn cầu.
Văn kiện cũng đề cập việc phát triển các công nghệ mới, tăng cường hợp tác về năng lượng tái tạo, tài chính xanh, bảo đảm an ninh lương thực và y tế, đồng thời mở rộng các sáng kiến kết nối khu vực như Hành lang kinh tế Ấn Độ-Trung Đông-châu Âu (IMEC). Ngoài ra, EU đề xuất thiết lập khung hợp tác toàn diện về học tập, nghiên cứu và lao động, đồng thời tăng cường gắn kết giữa xã hội dân sự, thanh niên, giới học giả và cộng đồng doanh nghiệp hai bên, với sáng kiến đáng chú ý là việc thành lập Diễn đàn Doanh nghiệp EU-Ấn Độ.
Những đề xuất trong thông điệp chung sẽ được cụ thể hóa thành chương trình nghị sự chiến lược toàn diện, dự kiến được thảo luận tại Hội đồng Đối ngoại EU vào tháng 10 tới. Đây được kỳ vọng sẽ là khuôn khổ hợp tác mới, đem lại lợi ích thiết thực cho cả EU và Ấn Độ, đồng thời đóng góp vào ổn định và phát triển chung trong bối cảnh quốc tế hiện nay. Tiềm năng hợp tác giữa hai nền kinh tế chính trị hàng đầu thế giới là rất lớn.
Tuy nhiên, để biến tầm nhìn thành hiện thực, cả EU và Ấn Độ đều phải vượt qua những thách thức không nhỏ, trong đó có sức ép cạnh tranh chiến lược gay gắt tại mỗi khu vực.
