Phát triển tỉnh Quảng Ngãi theo hướng hài hòa và bền vững

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh cho biết, với điều kiện thực tế và với tiềm lực, dư địa phát triển hiện có, qua phân tích, cân nhắc các yếu tố về kinh tế, xã hội, môi trường, tỉnh Quảng Ngãi lựa chọn kịch bản phát triển của tỉnh trong thời kỳ tới là phát triển theo hướng hài hòa và bền vững.

Thứ Năm, ngày 16/03/2023 - 15:22

Quang cảnh Hội nghị thẩm định Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 sáng 16/3.

Sáng 16/3, tại Hà Nội, Hội đồng thẩm định nhiệm vụ lập quy hoạch tỉnh tổ chức Hội nghị thẩm định Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đồng chí Nguyễn Chí Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư, Chủ tịch Hội đồng chủ trì hội nghị.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác tổ chức lập Quy hoạch tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh cho biết trong thời gian qua, tỉnh Quảng Ngãi xác định công tác lập Quy hoạch tỉnh là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt.

Theo đó, ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch tỉnh tại Quyết định số 1574/QĐ-TTg ngày 12/10/2020, tỉnh đã tập trung chỉ đạo quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ lập Quy hoạch.

“Quy hoạch sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt sẽ là công cụ đặc biệt quan trọng để tỉnh hoạch định phương hướng, điều hành và quản lý mọi hoạt động phát triển kinh tế-xã hội, phát triển không gian lãnh thổ trên địa bàn tỉnh trong thời kỳ tới, bảo đảm tính kết nối đồng bộ, khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của tỉnh, khắc phục các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển toàn diện, hài hòa, hiệu quả và bền vững” - đồng chí Đặng Văn Minh chia sẻ.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, Quy hoạch tỉnh đã xây dựng 3 kịch bản phát triển: theo hướng đa trung tâm; theo hướng công nghiệp hóa toàn diện; và theo hướng hài hòa và bền vững; mỗi kịch bản đều có những ưu thế và nhược điểm riêng.

Với điều kiện thực tế và với tiềm lực, dư địa phát triển hiện có, qua phân tích, cân nhắc các yếu tố về kinh tế, xã hội, môi trường, tỉnh Quảng Ngãi lựa chọn phát triển theo hướng hài hòa và bền vững là kịch bản phát triển của tỉnh trong thời kỳ tới.

Bên cạnh đó, trên cơ sở phân tích thực trạng, nhận diện được các thế mạnh, điểm yếu của từng vùng, khu vực trên địa bàn tỉnh, Quy hoạch tỉnh cũng đã định hình không gian, tầm nhìn phát triển thể hiện qua cấu trúc 4 hành lang kinh tế chiến lược, 5 vùng liên huyện kết nối, 6 không gian kinh tế động lực. Đây được xem là cấu trúc của sự phát triển cân bằng, liên kết và hỗ trợ lẫn nhau giữa khu vực duyên hải, trung du, miền núi và hải đảo của tỉnh Quảng Ngãi.

Giảm phụ thuộc vào dầu và thép, đẩy mạnh liên kết để phát triển

Góp ý kiến vào Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đánh giá giai đoạn 2011- 2015, tỉnh Quảng Ngãi có tốc độ tăng trưởng cao khoảng 8,4%. Trong đó động lực tăng trưởng của tỉnh là khu kinh tế Dung Quất, nhà máy lọc dầu Dung Quất và nhà máy thép Hoà Phát.

Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng của tỉnh đang có xu hướng chậm lại trong giai đoạn gần đây. Ngoài ra dù tăng trưởng, thu ngân sách cao trong một giai đoạn dài song thu nhập bình quân đầu người rất thấp, tỷ lệ đô thị hóa rất thấp (24%).

“Có phải tỉnh đang quá phụ thuộc vào dầu, vào thép hay không?” - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng đặt vấn đề.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng góp ý vào Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi.

Theo Bộ trưởng, thời gian tới, tỉnh cần cơ cấu lại các ngành, không được quá phụ thuộc vào khu kinh tế Dung Quất, nhà máy lọc dầu hay nhà máy thép. Quảng Ngãi cần tận dụng hết các mối liên kết kinh tế với Quảng Nam, Bình Định, nhất là với khu kinh tế Chu Lai (Quảng Nam). Hai khu kinh tế bên cạnh nhau, cần tạo ra mối liên kết chặt chẽ để trở thành một tổ hợp công nghiệp lớn của cả nước.

“Quan điểm là cần dựa vào nhau để phát triển trong bối cảnh liên kết vùng đặt ra rất lớn” - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh.

Có chung quan điểm, chuyên gia Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch - Phát triển đô thị Việt Nam đề nghị tỉnh làm rõ các mối quan hệ vùng, liên kết phát triển của Quảng Ngãi với vùng kinh tế trọng điểm miền Trung để thấy được sự liên kết vùng với 2 địa phương là Quảng Nam và Bình Định trong vùng và cả với vùng Tây Nguyên - là điểm tựa của Quảng Ngãi hướng ra Biển Đông.

Trong khi đó chuyên gia Phạm Trung Lương - nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch đề nghị xác định rõ lợi thế so sánh (tiềm năng, vị trí, cơ hội) của du lịch Quảng Ngãi trong mối quan hệ với các địa phương có điều kiện tương đồng.

“Quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là cơ hội để tỉnh Quảng Ngãi định vị lại mình, xác định những điểm nghẽn, nút thắt cần phải giải quyết cũng như tìm ra những động lực mới, xung lực mới cho tỉnh để sắp xếp lại không gian phát triển, sắp xếp lại cơ cấu các ngành để tỉnh tận dụng được các tiềm năng lợi thế. Từ đó mới có thể phát triển nhanh, bền vững” - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định.

4 hành lang kinh tế chiến lược và 6 không gian kinh tế động lực

Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đưa ra 3 tầm nhìn chiến lược gồm: phát triển dựa trên những ưu thế riêng có của mình - hướng đến mô hình phát triển kiểu mẫu bền vững; trở thành một điểm đến mới, chuyên sâu trên cung kinh tế trọng điểm miền Trung; phát huy lợi thế riêng có để trở thành trung tâm công nghiệp, hậu cần cảng biển, kinh tế biển-đảo, kinh tế rừng xanh, hành lang kinh tế Đông Tây.

Đồng thời, nhấn mạnh tính chiến lược của sự liên kết vùng với định hướng phát triển hạ tầng quốc gia và liên kết vùng với Khu Kinh tế mở Chu Lai, với Quảng Nam, Bình Định, Kon Tum để liên kết thị trường, mở rộng giao lưu kinh tế.

Bên cạnh đó, Quy hoạch tỉnh xác định phương hướng phát triển: Lấy ngắn hạn để xây dựng dài hạn, trong ngắn hạn, phát triển nhanh dựa trên cơ sở tập trung phát triển các ngành, lĩnh vực đang có sẵn lợi thế; trong trung hạn và dài hạn, phân bổ tối đa nguồn lực hỗ trợ phát triển các ngành, lĩnh vực phù hợp với xu thế phát triển xanh và bền vững.

Định hướng trong thời gian đến, tỉnh sẽ vẫn tập trung phát triển công nghiệp để làm động lực, trong tương lai, nông, lâm nghiệp và thủy sản phát triển theo hướng hữu cơ, bền vững, xanh.

Quảng Ngãi xác định mục tiêu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, có thu nhập bình quân đầu người ít nhất bằng mức bình quân của cả nước; là tỉnh công nghiệp với hai ngành công nghiệp chủ lực là lọc hóa dầu và luyện kim thép. Hướng tới năm 2050, Quảng Ngãi là tỉnh phát triển bền vững và đa dạng với các ngành công nghiệp xanh, công nghiệp công nghệ cao tập trung tại các khu công nghiệp và cụm công nghiệp tập trung.

Quy hoạch tỉnh cũng xác định 11 quan điểm phát triển, trong đó phát triển hài hòa và bền vững các giá trị xã hội, môi trường và các giá trị kinh tế là yêu cầu xuyên suốt; giá trị con người và môi trường là mục tiêu cao nhất, là nhân tố trung tâm quyết định của sự phát triển của tỉnh trong tương lai.

Để phục vụ cho mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn 2050, trong quy hoạch, Quảng Ngãi định hướng sẽ xây dựng 4 hàng lang kinh tế chiến lược và 6 không gian kinh tế động lực, trong đó mỗi không gian được định vị các lĩnh vực quan trọng có thể trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của khu vực trong tương lai.

Cấu trúc này bảo đảm sự phát triển cân bằng giữa vùng duyên hải và vùng trung du miền núi hay hải đảo về mặt kinh tế. Trước mắt là hỗ trợ cho nhau, vùng có điều kiện sẽ phát huy vai trò đầu tàu hỗ trợ thúc đẩy các khu vực chậm hơn, để rồi khi quy mô đủ lớn, sẽ hình thành hệ sinh thái kinh tế vùng trên cơ sở phát huy thế mạnh, hạn chế mặt yếu.

VĂN TOẢN