Phát triển giáo dục sáng tạo

Giáo dục sáng tạo và đổi mới là một trong ba nhóm chính sách nền tảng được Hà Nội tập trung thực hiện, nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thành phố Sáng tạo theo cam kết với UNESCO. Trên địa bàn thành phố, bước đầu đã có những mô hình giáo dục sáng tạo đem lại hiệu quả. Song, để có những thế hệ công dân sáng tạo-yếu tố then chốt trong xây dựng thành phố sáng tạo, thành phố cần phải xây dựng nền giáo dục thông minh.
Học sinh Thủ đô tham gia các hoạt động giáo dục kết hợp tham quan, trải nghiệm tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Học sinh Thủ đô tham gia các hoạt động giáo dục kết hợp tham quan, trải nghiệm tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Năm 2019, Hà Nội là địa phương đầu tiên của Việt Nam gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO ở lĩnh vực thiết kế. Đây không phải một danh hiệu được trao tặng mà là sự chuyển hướng trong phát triển của thành phố, khi lấy văn hóa, sáng tạo là động lực để phát triển Thủ đô một cách bền vững.

Những chuyển biến bước đầu

Để xây dựng Thành phố sáng tạo cần có nhân lực sáng tạo. Lâu nay, nguồn nhân lực cho sáng tạo chủ yếu nằm ở đội ngũ nhà thiết kế, nghệ sĩ và những người làm việc trong các lĩnh vực văn hóa, sáng tạo. Nhưng để có thể xây dựng Thành phố sáng tạo thì cần có cộng đồng sáng tạo. Do đó, vai trò của giáo dục là hết sức quan trọng. Hiện nay, trên địa bàn thành phố đã bước đầu có những mô hình giáo dục sáng tạo.

Trường tiểu học và trung học cơ sở Newton 5 là một thí dụ. Trường đã tạo dựng những không gian mở giúp kích thích não bộ và sự quan sát của con trẻ trong quá trình tiếp thu kiến thức. Đó là hình thức tổ chức “Lớp học không bàn ghế”, vượt qua giới hạn của bốn bức tường, khai phóng người dạy bởi những ràng buộc cấu trúc. Lớp học toán đo đạc ngoài trời, tạo các hoạt động không ngừng nghỉ, người học tự khám phá ra kiến thức, giáo viên là người hỗ trợ và định hướng. Lớp học Tiếng Anh-Khoa học bằng chuyến đi tham quan dã ngoại thực tế ngoài vườn trường, hoặc trải nghiệm một ngày giao tiếp với du khách nước ngoài…

Một hình thức khác khá phổ biến là giáo dục STEM (ngành học về khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán), giáo dục trải nghiệm sáng tạo ở các không gian văn hóa, khoa học kỹ thuật… Học sinh Thủ đô cũng có nhiều sáng tạo trong phương pháp học tập, cải thiện công cụ lao động, nghiên cứu môi trường…

Nhưng nhìn chung, theo bà Trần Thị Ngọc Hân (Đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội), các nội dung văn hóa và sáng tạo dù đã được đưa vào chương trình giảng dạy, song vẫn chưa nhận được sự quan tâm của các nhà giáo dục và học sinh, thường bị coi là “môn phụ”; chưa có được môi trường thuận lợi để tạo ra những trải nghiệm phát huy hết tinh thần sáng tạo cho học sinh. Một số chuyên gia khác cho rằng giáo dục sáng tạo chưa cập nhật sự phát triển chung của thế giới, thiếu sự liên kết, tương đối nghèo nàn, đơn điệu, chưa thu hút được sự tham gia đông đảo, chủ động, tích cực của người dân.

Cần sự đổi mới tư duy

Phát triển thành phố dựa trên nguồn lực văn hóa, sáng tạo là sự thay đổi có tính đột phá. Điều này cũng được chỉ ra tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 17, nhiệm kỳ 2020-2025. Đó là coi văn hóa là nguồn lực nội sinh quyết định sự phát triển bền vững. Thành phố sẽ khai thác các giá trị văn hóa để phát triển kinh tế, ngược lại, sự phát triển kinh tế sẽ quay lại bồi đắp cho văn hóa. Để làm được điều này, nhân tố con người càng trở nên quan trọng.

PGS Chu Cẩm Thơ (Viện Khoa học giáo dục Việt Nam) cho biết: “Hà Nội cần có chương trình giáo dục sáng tạo xuyên suốt trong các nhà trường phổ thông. Không những thế, mục tiêu giáo dục sáng tạo cần được tích hợp vào các mục tiêu khác, để trở thành mục tiêu chung của quá trình giáo dục. Hiện nay, Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Chương trình giáo dục địa phương của Hà Nội đã được thực hiện sang năm thứ ba. Việc điều chỉnh chương trình và xây dựng các thành tố khác trong hệ sinh thái giáo dục sáng tạo cần được đầu tư và triển khai hệ thống, đồng bộ”.

TS Vũ Trọng Hùng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng Hà Nội cần đổi toàn diện giáo trình đào tạo theo chuẩn quốc tế và hướng theo thị trường; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số… Trong khi đó, nhiều chuyên gia cho rằng, việc xây dựng trường học thông minh là một trong những giải pháp phát triển giáo dục Hà Nội theo hướng hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Theo TS Nguyễn Minh Tuấn, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam khẳng định, xây dựng trường học thông minh sẽ giúp đào tạo được những người lao động có đầy đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của thành phố, đưa giáo dục thành phố đáp ứng yêu cầu mới. Xây dựng trường học thông minh đòi hỏi có sự đổi mới mang tính cách mạng về xây dựng mục tiêu giáo dục, phương thức tổ chức giáo dục, về các nhân vật trong nhà trường, quá trình dạy học-giáo dục cũng như quá trình quản lý giáo dục.

Phát biểu tại hội thảo Phát triển giáo dục sáng tạo trong chiến lược xây dựng Hà Nội trở thành “Thành phố sáng tạo” tổ chức ngày 20/12, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, Nguyễn Doãn Toản khẳng định: Hội thảo bước đầu đã làm sáng tỏ một số vấn đề về cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển giáo dục sáng tạo; giới thiệu những mô hình giáo dục mới, tiên tiến và gợi mở về hướng đi mới cho sự phát triển của giáo dục sáng tạo của Hà Nội trong tương lai.

Kết quả của Hội thảo sẽ là căn cứ để Ban Tuyên giáo Thành ủy tiếp tục hoàn thành việc tham mưu xây dựng Đề án về “Phát triển giáo dục sáng tạo trên địa bàn Thủ đô-Tầm nhìn đến năm 2030” góp phần thực hiện Chương trình số 06-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch văn minh, giai đoạn 2021-2025”.

Có thể bạn quan tâm

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.

Công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại xã Quảng Bị.

Hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Sau gần hai tháng nỗ lực, đến ngày 23/9, Thành phố Hà Nội đã hoàn thành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang trên địa bàn, sớm hoàn thành kế hoạch đề ra.

Tăng tính thiết kế cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ

Khâu thiết kế sản phẩm vẫn là thách thức không nhỏ đối với các nghệ nhân, làng nghề và doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ. Để cải thiện chất lượng, Hà Nội tổ chức các cuộc thi thiết kế mẫu mã, góp phần thúc đẩy nghệ nhân đổi mới, bám sát xu hướng công nghiệp văn hóa và nhu cầu thị trường.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng tặng quà học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường tiểu học Thiên Đức, xã Phù Đổng (Ảnh THÁI QUANG)

Cho những đêm hội trăng rằm thêm vui

Những ngày này, từ phố phường đến các miền quê Hà Nội, không khí Trung thu đang rộn ràng khắp nơi. Tiếng trống hội, tiếng múa lân hòa cùng sắc đèn ông sao... tạo nên một mùa trăng đầy sắc màu. Sự quan tâm, chăm lo của cấp ủy, chính quyền các cấp đã góp phần mang đến cho thiếu nhi những đêm hội trăng rằm vui tươi và ý nghĩa.

Trung tâm Văn hóa, nghệ thuật số 22 phố Hàng Buồm rực rỡ với những loại đèn Trung thu xưa được phục dựng.

Sức sống mới của Trung thu xưa

Ở Hà Nội, có một địa chỉ chất Trung thu xưa luôn “đậm đặc” nhất, đó là phố cổ Hà Nội. Những không gian văn hóa tại đây sinh động với đèn lồng, đèn ông sao, con giống dân gian, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, đồ chơi linh vật xưa... Đặc biệt hơn, những nét đẹp Trung thu được hồi sinh cùng giới trẻ.

Học viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của Hà Nội trình diễn mô hình nghiên cứu, ứng dụng.

Sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Thực hiện chủ trương của Trung ương về sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Thành phố Hà Nội đã rà soát, sắp xếp đồng bộ các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm giảm đầu mối, nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực.

Lực lượng chức năng hướng dẫn người dân sử dụng thuốc phòng bệnh sau mưa lũ.

Tổng vệ sinh môi trường sau mưa lũ

Với phương châm lũ rút đến đâu dọn dẹp vệ sinh môi trường đến đó, các địa phương ở Hà Nội chịu ảnh hưởng mưa lũ đang tổng vệ sinh môi trường và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm sức khỏe người dân.