Phát triển giáo dục sáng tạo

Giáo dục sáng tạo và đổi mới là một trong ba nhóm chính sách nền tảng được Hà Nội tập trung thực hiện, nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thành phố Sáng tạo theo cam kết với UNESCO. Trên địa bàn thành phố, bước đầu đã có những mô hình giáo dục sáng tạo đem lại hiệu quả. Song, để có những thế hệ công dân sáng tạo-yếu tố then chốt trong xây dựng thành phố sáng tạo, thành phố cần phải xây dựng nền giáo dục thông minh.
Học sinh Thủ đô tham gia các hoạt động giáo dục kết hợp tham quan, trải nghiệm tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Học sinh Thủ đô tham gia các hoạt động giáo dục kết hợp tham quan, trải nghiệm tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Năm 2019, Hà Nội là địa phương đầu tiên của Việt Nam gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO ở lĩnh vực thiết kế. Đây không phải một danh hiệu được trao tặng mà là sự chuyển hướng trong phát triển của thành phố, khi lấy văn hóa, sáng tạo là động lực để phát triển Thủ đô một cách bền vững.

Những chuyển biến bước đầu

Để xây dựng Thành phố sáng tạo cần có nhân lực sáng tạo. Lâu nay, nguồn nhân lực cho sáng tạo chủ yếu nằm ở đội ngũ nhà thiết kế, nghệ sĩ và những người làm việc trong các lĩnh vực văn hóa, sáng tạo. Nhưng để có thể xây dựng Thành phố sáng tạo thì cần có cộng đồng sáng tạo. Do đó, vai trò của giáo dục là hết sức quan trọng. Hiện nay, trên địa bàn thành phố đã bước đầu có những mô hình giáo dục sáng tạo.

Trường tiểu học và trung học cơ sở Newton 5 là một thí dụ. Trường đã tạo dựng những không gian mở giúp kích thích não bộ và sự quan sát của con trẻ trong quá trình tiếp thu kiến thức. Đó là hình thức tổ chức “Lớp học không bàn ghế”, vượt qua giới hạn của bốn bức tường, khai phóng người dạy bởi những ràng buộc cấu trúc. Lớp học toán đo đạc ngoài trời, tạo các hoạt động không ngừng nghỉ, người học tự khám phá ra kiến thức, giáo viên là người hỗ trợ và định hướng. Lớp học Tiếng Anh-Khoa học bằng chuyến đi tham quan dã ngoại thực tế ngoài vườn trường, hoặc trải nghiệm một ngày giao tiếp với du khách nước ngoài…

Một hình thức khác khá phổ biến là giáo dục STEM (ngành học về khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán), giáo dục trải nghiệm sáng tạo ở các không gian văn hóa, khoa học kỹ thuật… Học sinh Thủ đô cũng có nhiều sáng tạo trong phương pháp học tập, cải thiện công cụ lao động, nghiên cứu môi trường…

Nhưng nhìn chung, theo bà Trần Thị Ngọc Hân (Đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội), các nội dung văn hóa và sáng tạo dù đã được đưa vào chương trình giảng dạy, song vẫn chưa nhận được sự quan tâm của các nhà giáo dục và học sinh, thường bị coi là “môn phụ”; chưa có được môi trường thuận lợi để tạo ra những trải nghiệm phát huy hết tinh thần sáng tạo cho học sinh. Một số chuyên gia khác cho rằng giáo dục sáng tạo chưa cập nhật sự phát triển chung của thế giới, thiếu sự liên kết, tương đối nghèo nàn, đơn điệu, chưa thu hút được sự tham gia đông đảo, chủ động, tích cực của người dân.

Cần sự đổi mới tư duy

Phát triển thành phố dựa trên nguồn lực văn hóa, sáng tạo là sự thay đổi có tính đột phá. Điều này cũng được chỉ ra tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 17, nhiệm kỳ 2020-2025. Đó là coi văn hóa là nguồn lực nội sinh quyết định sự phát triển bền vững. Thành phố sẽ khai thác các giá trị văn hóa để phát triển kinh tế, ngược lại, sự phát triển kinh tế sẽ quay lại bồi đắp cho văn hóa. Để làm được điều này, nhân tố con người càng trở nên quan trọng.

PGS Chu Cẩm Thơ (Viện Khoa học giáo dục Việt Nam) cho biết: “Hà Nội cần có chương trình giáo dục sáng tạo xuyên suốt trong các nhà trường phổ thông. Không những thế, mục tiêu giáo dục sáng tạo cần được tích hợp vào các mục tiêu khác, để trở thành mục tiêu chung của quá trình giáo dục. Hiện nay, Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Chương trình giáo dục địa phương của Hà Nội đã được thực hiện sang năm thứ ba. Việc điều chỉnh chương trình và xây dựng các thành tố khác trong hệ sinh thái giáo dục sáng tạo cần được đầu tư và triển khai hệ thống, đồng bộ”.

TS Vũ Trọng Hùng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng Hà Nội cần đổi toàn diện giáo trình đào tạo theo chuẩn quốc tế và hướng theo thị trường; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số… Trong khi đó, nhiều chuyên gia cho rằng, việc xây dựng trường học thông minh là một trong những giải pháp phát triển giáo dục Hà Nội theo hướng hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Theo TS Nguyễn Minh Tuấn, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam khẳng định, xây dựng trường học thông minh sẽ giúp đào tạo được những người lao động có đầy đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của thành phố, đưa giáo dục thành phố đáp ứng yêu cầu mới. Xây dựng trường học thông minh đòi hỏi có sự đổi mới mang tính cách mạng về xây dựng mục tiêu giáo dục, phương thức tổ chức giáo dục, về các nhân vật trong nhà trường, quá trình dạy học-giáo dục cũng như quá trình quản lý giáo dục.

Phát biểu tại hội thảo Phát triển giáo dục sáng tạo trong chiến lược xây dựng Hà Nội trở thành “Thành phố sáng tạo” tổ chức ngày 20/12, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, Nguyễn Doãn Toản khẳng định: Hội thảo bước đầu đã làm sáng tỏ một số vấn đề về cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển giáo dục sáng tạo; giới thiệu những mô hình giáo dục mới, tiên tiến và gợi mở về hướng đi mới cho sự phát triển của giáo dục sáng tạo của Hà Nội trong tương lai.

Kết quả của Hội thảo sẽ là căn cứ để Ban Tuyên giáo Thành ủy tiếp tục hoàn thành việc tham mưu xây dựng Đề án về “Phát triển giáo dục sáng tạo trên địa bàn Thủ đô-Tầm nhìn đến năm 2030” góp phần thực hiện Chương trình số 06-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch văn minh, giai đoạn 2021-2025”.

Có thể bạn quan tâm

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.