Tại kỳ họp thứ 24 (kỳ họp chuyên đề), Hội đồng nhân dân thành phố khóa 16 đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số nội dung quy định tại Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách, định mức phân bổ ngân sách thành phố Hà Nội và tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách giai đoạn 2023-2025 khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn nhận định, việc xem xét các nghị quyết về điều chỉnh phân cấp kinh tế xã hội, phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi; điều chỉnh dự toán ngân sách, kế hoạch đầu tư công; thẩm quyền quản lý, sử dụng tài sản công… khi áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là các nội dung rất quan trọng, cấp thiết để bảo đảm vận hành của chính quyền thông suốt, hiệu quả, không để gián đoạn các công việc, ảnh hưởng đến tăng trưởng, phát triển kinh tế và phục vụ tốt nhất cho người dân, doanh nghiệp.
Theo Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Xuân Lưu, nghị quyết là cơ sở điều chỉnh, giao dự toán ngân sách năm 2025 cho các xã, phường sau sắp xếp, bảo đảm nguồn ngân sách để thực hiện các nhiệm vụ được giao từ ngày 1/7.
Qua công tác thẩm tra, bà Hồ Vân Nga, Trưởng ban Kinh tế Ngân sách, Hội đồng nhân dân thành phố cho biết, việc xây dựng nghị quyết đã thể hiện sự chủ động, kịp thời của thành phố trong việc điều chỉnh khung pháp lý về ngân sách để phù hợp với bối cảnh chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ban Kinh tế- Ngân sách đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố làm rõ phương án xử lý chuyển tiếp khi cấp huyện không còn tồn tại để bảo đảm xác định rõ ràng về trách nhiệm, tránh gây gián đoạn dự án, công trình đang triển khai hoặc phát sinh vướng mắc trong việc quyết toán, bàn giao tài sản.
Cùng với điều chỉnh phân cấp nguồn thu-nhiệm vụ chi, Hội đồng nhân dân thành phố cũng đã thông qua điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương và phân bổ ngân sách cấp thành phố Hà Nội năm 2025 khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Cụ thể, dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn gần 514 nghìn tỷ đồng, tăng gần 8,5 nghìn tỷ đồng so với dự toán giao đầu năm (do cập nhật số giao thu của các quận, huyện, thị xã cao hơn số giao của thành phố). Trong đó, số thu ngân sách nhà nước giao các xã, phường gồm hơn 2,7 nghìn tỷ đồng. Thu ngân sách địa phương hơn 183 nghìn tỷ đồng; tăng 17,2 nghìn tỷ đồng so với dự toán thành phố giao đầu năm. Thu ngân sách cấp thành phố hơn 182 nghìn tỷ đồng; thu ngân sách cấp xã là 42 nghìn tỷ đồng.
Báo cáo thẩm tra về nội dung này, Ban Kinh tế-Ngân sách, Hội đồng nhân dân thành phố cơ bản thống nhất với dự toán chi ngân sách địa phương, phương án phân bổ ngân sách cấp thành phố với cơ cấu chi như phương án Ủy ban nhân dân thành phố trình.
Đối với các dự án đầu tư, nhiệm vụ đầu tư phát triển khác và dự án được bố trí vốn từ nguồn bổ sung có mục tiêu của thành phố, dự án được bố trí từ nguồn chi thường xuyên của cấp huyện nay chuyển giao về ngân sách cấp thành phố, Ủy ban nhân dân thành phố cần rà soát lại nguồn vốn, tiến độ và đánh giá hiệu quả, thứ tự ưu tiên các dự án trước khi triển khai, trình cấp có thẩm quyền quyết định tiếp tục thực hiện nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.
Theo nguyên tắc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi nêu trên sẽ điều chỉnh toàn bộ nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện về ngân sách cấp thành phố. Trong 6 tháng còn lại của thời kỳ ổn định ngân sách (đến cuối năm 2025), đây là biện pháp điều hành chấp nhận được; tuy nhiên, về lâu dài, việc phân cấp nhiệm vụ xuống nhưng không phân nguồn thu tương ứng sẽ khiến cấp xã khó phát huy tính chủ động, tự chủ và tự chịu trách nhiệm.
Do đó, Hội đồng nhân dân đề nghị Ủy ban nhân dân rà soát, có phương án điều chỉnh phù hợp, thiết lập cơ chế bổ sung có mục tiêu từ ngân sách thành phố rõ ràng, minh bạch và kịp thời từ năm 2026 để bảo đảm nguồn lực thực hiện nhiệm vụ, tăng cường năng lực tự chủ cho cấp cơ sở .
