Để được thanh toán, người bệnh xuất trình với cơ quan Bảo hiểm xã hội đơn thuốc, vật tư được bác sĩ chỉ định kèm hóa đơn đã mua hợp lệ để làm căn cứ, chứng từ.
Tuy nhiên, theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đề xuất này hiện còn nhiều vướng mắc, bất cập do theo quy định, cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế có trách nhiệm phải cung ứng đầy đủ thuốc, hóa chất, vật tư y tế và dịch vụ kỹ thuật cho người bệnh đúng quy định để bảo đảm người bệnh được điều trị hiệu quả, an toàn và được phục vụ tốt nhất, nhanh nhất. Việc người bệnh phải ra ngoài mua thuốc, vật tư y tế sẽ gặp rất nhiều khó khăn, bất cập…
Bởi với đề xuất đó, người bệnh không chỉ tự “bỏ tiền túi” để mua thuốc mà còn dễ gặp các rủi ro như: chất lượng thuốc khó bảo đảm, giá thuốc bất hợp lý... có thể làm ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và an toàn điều trị của người bệnh.
Đồng thời, dù cơ quan Bảo hiểm xã hội có cố gắng đến mấy thì vẫn không thể thanh toán trực tiếp ngay cho người bệnh được, vì trên thực tế người bệnh sau khi kết thúc đợt khám, chữa bệnh mới nộp hồ sơ đề nghị thanh toán, cơ quan Bảo hiểm xã hội phải có thời gian để giám định xác định chi phí thuộc phạm vi thanh toán của quỹ Bảo hiểm y tế thì mới thực hiện thanh toán được cho người bệnh. Quy định này đã phá vỡ ý nghĩa về chia sẻ rủi ro của bảo hiểm y tế, dễ gây mất niềm tin của người tham gia bảo hiểm y tế.
Mặt khác, tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế đã được các cấp, các ngành tập trung vào cuộc tháo gỡ, đặc biệt là Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản như: Quốc hội đã ban hành Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong việc lựa chọn nhà thầu, tháo gỡ điểm nghẽn về đấu thầu trong lĩnh vực y tế.
Luật cho phép chỉ định thầu để mua thuốc, thiết bị y tế trong trường hợp cấp cứu người bệnh hoặc duy trì hoạt động của cơ sở khám, chữa bệnh trong trường hợp cấp bách, tránh gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe của người dân.
Theo quy định tại Nghị định số 146/2018/NĐ-CP ngày 17/10/2018 của Chính phủ, cơ sở khám, chữa bệnh phải bảo đảm việc cung ứng thuốc, hóa chất, vật tư y tế phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn.
Ngoài ra, để có nguồn kinh phí hoạt động cho cơ sở khám, chữa bệnh, cơ quan Bảo hiểm xã hội đều thực hiện tạm ứng từ đầu mỗi quý và sẽ thực hiện thanh quyết toán chi phí cho cơ sở khám, chữa bệnh vào quý sau.
Từ nguồn kinh phí này, trách nhiệm của cơ sở y tế phải cung cấp đầy đủ thuốc và vật tư y tế cho người tham gia bảo hiểm y tế theo đúng quy định, không để người bệnh tự đi thanh toán chi phí thuốc, vật tư y tế, sau đó cơ sở khám, chữa bệnh sẽ quyết toán với cơ quan Bảo hiểm xã hội.
Để tạo thuận lợi cho người bệnh được bảo đảm quyền lợi bảo hiểm y tế ngay tại cơ sở khám, chữa bệnh, đồng thời để bảo đảm an toàn điều trị của người bệnh, Bộ Y tế cần chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh chịu trách nhiệm, bảo đảm cung ứng thuốc, vật tư y tế đầy đủ theo quy định.
Mặt khác, thay vì áp dụng chung với tất cả các trường hợp, Bộ Y tế cũng cần xác định đâu là trường hợp đặc biệt để thanh toán trực tiếp cho người bệnh theo đúng quy định tại Luật Bảo hiểm y tế.
