Thực hiện Luật Dân số 113/2025/QH15 ngày 10/12/2025; Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số năm 2025; Quyết định số 2222/QĐ-BHXH ngày 29/7/2025 và Quyết định số 313/QĐ-BHXH ngày 27/3/2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về việc sửa đổi bổ sung một số điều của quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội-bảo hiểm thất nghiệp; Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn một số nội dung liên quan đến việc tiếp nhận, giải quyết và chi trả các chế độ thai sản, ốm đau, dưỡng sức phục hồi sức khỏe.
Sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản 7 tháng
Theo Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, chế độ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025 và Khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/2026/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026 được thực hiện như sau:
Trong trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 7 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng.
Về điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, lao động nữ sinh con thứ hai, lao động nam khi vợ sinh con thứ hai đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai thuộc các trường hợp sau: Lao động nữ khi sinh con thứ hai mà tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống; Lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh con thứ hai mà tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống.
Về thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản, trong trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 7 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng.
Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng.
Trường hợp vợ sinh con thứ hai thì lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
Mức hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai
Cũng theo cơ quan Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, trợ cấp thai sản được tính theo số tháng nghỉ việc hưởng chế độ thai sản quy định tại khoản 1 Điều 53; trợ cấp thai sản một tháng quy định tại khoản 1 Điều 59 và mức trợ cấp một lần cho mỗi con quy định tại khoản 4 Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Theo đó, lao động nữ khi sinh con thứ hai được hưởng: Trợ cấp thai sản = Số tháng nghỉ thai sản X Trợ cấp thai sản một tháng.
Trong đó, trợ cấp thai sản một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.
Trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng lao động nữ sinh con.
Về thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, trường hợp người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội: Đơn vị lập hồ sơ nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội nơi đang tham gia bảo hiểm xã hội gồm các chứng từ theo quy định tại Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Danh sách đề nghị mẫu 01B-HSB có ghi rõ vào cột ghi chú “Sinh con thứ hai” tương ứng với con được sinh ra.
Trong trường hợp người lao động bảo lưu, đã thôi việc trước thời điểm sinh con, người lao động nộp hồ sơ tại bảo hiểm xã hội cơ sở gồm các chứng từ theo quy định tại Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Văn bản đề nghị Mẫu 14-HSB tại mục II.Nội dung đề nghị giải quyết ghi rõ “Đề nghị hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ”.
Chế độ ốm đau đối với người lao động nghỉ việc hưởng chế độ không trọn ngày
Theo Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, chế độ ốm đau đối với người lao động nghỉ việc hưởng chế độ không trọn ngày căn cứ khoản 1 Điều 42, Điều 47, Điều 48 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định.
Cụ thể, việc xem xét, xác định thời gian giải quyết hưởng chế độ ốm đau căn cứ vào thời gian nghỉ việc (danh sách người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau do người sử dụng lao động lập phù hợp với thời giờ làm việc bình thường mà người lao động phải làm việc cho người sử dụng lao động theo hợp đồng lao động và nội quy lao động hoặc quy định của pháp luật) và các giấy tờ do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp (giấy ra viện, giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội).
Trường hợp người lao động có thời gian nghỉ việc thực tế dài hơn thời gian được xác nhận trên các giấy tờ do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp thì giải quyết hưởng chế độ ốm đau theo thời gian được xác nhận.
Khi lập Danh sách đề nghị giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe mẫu 01B-HSB, đề nghị đơn vị cung cấp đầy đủ, chính xác cả 3 thông tin: số tài khoản, tên ngân hàng và mã ngân hàng của người lao động.
Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong sáu tháng đầu năm 2026, cả nước có hơn 4,63 triệu lượt người được hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe.
