Qua 5 năm thực hiện nhiệm vụ, các Đội K70, K71, K73 làm nhiệm vụ trên địa bàn Tây Ninh và các tỉnh phía Campuchia (giáp với Tây Ninh) đã làm được những phần việc thật ý nghĩa.
Tháng 7/2025, chúng tôi tham gia đón hai liệt sĩ Ứng Văn Lệ (sinh năm 1963) và Lê Viết Hào (sinh năm 1961) về đất mẹ. Hai anh đều quê quán tỉnh Thanh Hóa, ra đi theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhập ngũ và được biên chế vào đơn vị D3, E 201, F302, Mặt trận 479 và cùng hy sinh năm 1984 tại Campuchia.
Cuộc đón tiếp hai anh và các liệt sĩ khác thật xúc động bởi sau rất nhiều năm, hài cốt của hai anh mới về được quê hương. Những người có mặt hôm ấy đều rưng rưng khi chứng kiến người thân của các anh tóc bạc trắng xóa, chân bước liêu xiêu, ôm “chút còn lại” của con mình và khóc. Lá cờ đỏ sao vàng phủ quan tài bỗng rung lên nhờ một cơn gió lạ giữa nắng tháng 7...
Giai đoạn 2021-2025, với phương pháp tổ chức tốt công tác tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội, vận động các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cung cấp thông tin về liệt sĩ, động viên người trước đây ở bên kia chiến tuyến cùng phối hợp…, Đội K73 đã tổ chức tìm kiếm và quy tập được 21 mộ liệt sĩ. Ngoài ra, đã khảo sát 461 nguồn tin được cung cấp (có 208 nguồn tin chính xác) và quy tập được 439 hài cốt liệt sĩ.
Trong thời gian trên, đội đã đề xuất tỉnh Long An (cũ) trích ngân sách địa phương hỗ trợ tiền ăn thêm cho cán bộ, chiến sĩ trong quá trình làm nhiệm vụ ở nước bạn hơn 1,3 tỷ đồng; tham mưu Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Long An (cũ) kinh phí thăm, tặng quà, làm công tác dân vận với tổng số tiền gần 6 tỷ đồng. Với trách nhiệm và sự không ngừng nỗ lực, vượt qua mọi khó khăn, Đội K73 đã có 100 tập thể, 258 cá nhân được các cấp khen thưởng.
Cũng trong giai đoạn 2021- 2025, cán bộ, chiến sĩ hai Đội K70, K71 đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm trong quá trình thực hiện, công tác tuyên truyền sâu rộng trên các loại hình báo chí. Hơn 154 tin, bài, phóng sự bằng tiếng Việt và tiếng Khmer phản ánh các hoạt động tìm kiếm, quy tập, truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ đã tạo dấu ấn sâu sắc, lan tỏa mạnh mẽ trong người dân sống hai bên biên giới.
Mặt khác, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh còn tập trung thông tin đối ngoại, đối ngoại nhân dân, đối ngoại quốc phòng trong từng giai đoạn, từng năm, từng nhiệm vụ; qua đó thu thập được nhiều thông tin xác thực từ nhiều nguồn khác nhau, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập.
Trong giai đoạn này, Đội K70, Đội K71 đã nhập dữ liệu danh sách 15.656 mộ liệt sĩ do địa phương quản lý vào phần mềm theo quy định, phát gần 960.000 phiếu thu thập thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Qua xác minh, kết luận hơn 1.589 thông tin, các Đội K70, K71 huy động hơn 123 máy xúc, 125.000 lượt cán bộ, chiến sĩ trong và ngoài quân đội tham gia khảo sát, tìm kiếm, quy tập.
Kết quả tại 1.092 điểm đào tìm đã tìm kiếm, quy tập được 26 hài cốt liệt sĩ trong nước. Trên đất bạn Campuchia đã tổ chức đào lấp hơn 399.466 m3 đất đá, quy tập được 823 hài cốt liệt sĩ tại các tỉnh Tboung Khmum, Ban Teay Mean Chey, Kam Cong Cham, Ot Dar Mean Chey và Seam Reap.
Trung tá Nguyễn Hoài Thanh, Chính trị viên đội K71 cho biết: Đội K71 được biên chế quân số 72 cán bộ, chiến sĩ, sinh hoạt tại một chi bộ cơ sở. Khó khăn của đội là thời gian chôn cất liệt sĩ đã lâu, thông tin về mộ liệt sĩ ngày càng ít, độ chính xác không cao, nhân chứng trải qua chiến tranh phần lớn đã qua đời, tuổi cao và giảm trí nhớ hoặc chuyển nơi khác sinh sống. Bên cạnh đó, địa hình thay đổi ngày càng nhiều do tác động của quá trình phát triển kinh tế-xã hội và thời tiết ở Campuchia có nhiều thời điểm nắng nóng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cũng như các hoạt động của cán bộ, chiến sĩ.
Theo Trung tá Nguyễn Ngọc Dương, Chính trị viên Đội K70, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ của Đội K70 được tuyển chọn từ các đơn vị trực thuộc Quân khu 7; phần lớn có nhiều năm kinh nghiệm, có phẩm chất chính trị và sức khỏe tốt, tinh thần trách nhiệm cao, đoàn kết tốt, chấp hành nghiêm kỷ luật và các quy định trong quan hệ quốc tế, chủ động khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, hầu hết khu vực mộ liệt sĩ còn lại hiện nằm ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, rừng núi hiểm trở. Các đơn vị tham gia chiến đấu ngày xưa chưa cung cấp được thông tin liệt sĩ hy sinh trong từng trận đánh và nơi chôn cất ban đầu; nhiều đơn vị có liệt sĩ hy sinh trong các căn cứ của địch nay không biết được nơi chôn cất; vì vậy, khi quy tập chưa xác định được danh tính hài cốt liệt sĩ.
Theo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tây Ninh, thời gian tới, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được tiếp tục xác định là việc làm thường xuyên, liên tục. Cùng với nỗ lực của các đội quy tập, Nhà nước đã có nhiều chủ trương nhằm thúc đẩy việc xác định danh tính liệt sĩ, nhất là qua đề án Xác minh thông tin mộ liệt sĩ (Đề án 150).
Tây Ninh hiện có hơn 60.000 liệt sĩ được ghi nhận, trong đó khoảng 25.000 liệt sĩ thiếu hoặc không có thông tin, 5.000 liệt sĩ chưa tìm được hài cốt. Quá trình rà soát, vận động người thân cung cấp mẫu xét nghiệm ADN đến nay đã có 6.699 thân nhân theo dòng họ ngoại cung cấp mẫu sinh phẩm phục vụ giám định cho 4.909 trường hợp liệt sĩ chưa xác định danh tính. Hy vọng, với sự nỗ lực không ngừng nghỉ, sẽ có thêm nhiều liệt sĩ được trở về với đất mẹ, được xác định danh tính.
