Nỗ lực quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới

Năm 2023, chuỗi sự kiện “Ngày Việt Nam ở nước ngoài” diễn ra lần lượt tại ba châu lục Âu-Á-Phi (ở các quốc gia Pháp, Nhật Bản và Nam Phi), và đó là những ngày hội sôi động, đáng nhớ đối với công chúng quốc tế và cộng đồng kiều bào ta ở nước ngoài.
Người dân Nam Phi tìm hiểu và trải nghiệm nghệ thuật sơn mài Việt Nam trong “Ngày Việt Nam tại Nam Phi 2023”.
Người dân Nam Phi tìm hiểu và trải nghiệm nghệ thuật sơn mài Việt Nam trong “Ngày Việt Nam tại Nam Phi 2023”.

"Ngày Việt Nam ở nước ngoài” là chương trình quảng bá quốc gia thường niên được Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Ngoại giao chủ trì tổ chức từ năm 2010. Sau 13 năm triển khai, thương hiệu sự kiện này đã có mặt ở 18 quốc gia, mang theo nhiều hoạt động giao lưu, kết nối ở cả ba lĩnh vực chính trị, kinh tế và văn hóa.

Năm 2023, “Ngày Việt Nam ở nước ngoài” đến với ba châu lục là châu Âu (Pháp), châu Á (Nhật Bản) và lần đầu tiên đến châu Phi (Nam Phi). Những bát Phở Thìn “Bờ Hồ” nóng hổi, giai điệu đàn tranh thánh thót, cổ phục cung đình lộng lẫy hay nghệ thuật sơn mài tinh tế… đã góp phần “kể” câu chuyện về Việt Nam cho khách tham quan giữa lòng “Kinh đô ánh sáng” Paris nước Pháp, thủ đô Pretoria của “Đất nước Cầu vồng” Nam Phi và thành phố biển sôi động Fukuoka ở miền nam Nhật Bản.

Đây là dịp để bạn bè quốc tế hiểu hơn về đất nước, con người Việt Nam thông qua chiêm ngưỡng triển lãm ảnh các di sản thế giới được UNESCO công nhận tại Việt Nam và “Hành trình vàng son” - nơi trưng bày những bộ đồ thêu tay tinh xảo tái hiện trang phục của vua chúa, quan lại thời Nguyễn; hay trải nghiệm các nét đẹp văn hóa truyền thống như in tranh dân gian Đông Hồ, nặn tò he…

"Ngày Việt Nam ở nước ngoài” là chương trình quảng bá quốc gia thường niên được Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Ngoại giao chủ trì tổ chức từ năm 2010. Sau 13 năm triển khai, thương hiệu sự kiện này đã có mặt ở 18 quốc gia, mang theo nhiều hoạt động giao lưu, kết nối ở cả ba lĩnh vực chính trị, kinh tế và văn hóa.

Các chương trình biểu diễn cũng giới thiệu được nhiều sắc màu của nghệ thuật truyền thống Việt Nam, trong đó có nhiều loại hình đã được tổ chức UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, như: Dân ca ví giặm, hát văn, quan họ…

Đại diện Ban Tổ chức, Phó Vụ trưởng Vụ Ngoại giao Văn hóa và UNESCO (Bộ Ngoại giao) Hoàng Hữu Anh cho biết: Các chương trình “Ngày Việt Nam ở nước ngoài” luôn nhận được sự quan tâm, tham gia, hưởng ứng rộng rãi của các địa phương, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, bạn bè quốc tế và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; đóng góp tích cực trong việc thực thi chiến lược ngoại giao văn hóa. Việc tạo không gian trải nghiệm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài còn có ý nghĩa với xúc tiến đầu tư, quảng bá du lịch.

Đáng chú ý, sự kiện “Ngày Việt Nam ở nước ngoài” những năm trước thường có hoạt động trình diễn thời trang áo dài hiện đại, thì năm nay, lần đầu tiên những bộ trang phục cung đình Việt được phục dựng chỉn chu và giới thiệu đến bạn bè quốc tế.

Đó là Long bào đại triều phục - trang phục nhà vua mặc trong các buổi thiết triều; áo Nhật bình đỏ thêu họa tiết song phượng được quy định là trang phục dành cho hậu phi và các công chúa; áo Lập lĩnh ngũ thân tay chẽn là loại trang phục phổ biến nhất vào thời Nguyễn vì cả giới quý tộc lẫn thường dân đều có thể mặc…, phần nào thể hiện được tinh hoa của mỹ thuật cổ, dấu ấn nghề thủ công truyền thống Việt Nam. Khu vực triển lãm và trải nghiệm mặc thử cổ phục Việt ở cả ba quốc gia đều ghi nhận sự hào hứng đón nhận của người dân nước sở tại và du khách.

Pháp, Nhật Bản và Nam Phi đều là những nước đối tác quan trọng với Việt Nam, cũng là những nền văn hóa giàu bản sắc ở ba châu lục. Do đó, chương trình “Ngày Việt Nam ở nước ngoài” năm 2023 đã nghiên cứu kỹ và có những điều chỉnh phù hợp ở từng địa bàn, bảo đảm truyền tải được hình ảnh đất nước và con người Việt Nam giàu truyền thống mà vẫn năng động, hiện đại và thân thiện, hiếu khách; đồng thời thắt chặt quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các quốc gia, dân tộc.

Nam Phi là điểm đến đầu tiên và cũng là điểm đến xa nhất của “Ngày Việt Nam ở nước ngoài” năm 2023. Chương trình vinh dự chào đón Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân và đoàn đại biểu cấp cao nhân dịp chuyến thăm chính thức tới Nam Phi (tháng 9/2023). Nam Phi là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi, song cộng đồng người Việt ở đây còn thưa thớt và số du khách Nam Phi tới Việt Nam còn ít.

Không gian văn hóa Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng Nam Phi. Các vị khách hào hứng trải nghiệm mặc thử, chụp ảnh check-in cổ phục Việt Nam, hay chăm chú làm theo hướng dẫn của nghệ nhân Đặng Đình Thường để nặn tò he truyền thống Việt thành những hình ảnh biểu tượng Nam Phi như hươu cao cổ, hoa phượng tím, trang sức thổ dân… và mang về trưng bày hoặc làm quà tặng bạn bè, người thân.

Trong chương trình ở Paris, nhiều nội dung đã được lựa chọn để làm nổi bật mối quan hệ hữu nghị giữa hai đất nước, hai nền văn hóa Việt Nam và Pháp. Họa sĩ Lương Minh Hòa mang đến bộ sưu tập sơn mài khắc với chủ đề “Các công trình kiến trúc Pháp ở Việt Nam” và được nhiều khách mời yêu thích. Bộ ảnh nghệ thuật chủ đề “Việt Nam tôi yêu” của bà Armelle DG, Phu nhân nguyên Đại sứ Pháp tại Việt Nam, cũng là minh chứng sinh động cho tình cảm gắn bó của một người Pháp với đất nước và con người Việt Nam.

Bên cạnh đó, điểm nhấn tại Pháp không thể không nhắc đến khu vực giới thiệu ẩm thực Việt. Trong tiết trời lạnh giá tháng 11, hơn 500 bát phở bò theo công thức gia truyền vừa là lời chào mến khách gửi tới bạn bè quốc tế, vừa là món quà đầy ý nghĩa dành cho những người Việt Nam xa quê hương.

Với chương trình “Ngày Việt Nam tại Nhật Bản 2023”, Ban Tổ chức mong muốn tôn vinh tinh thần hữu nghị bền chặt giữa hai quốc gia, hai dân tộc qua chương trình nghệ thuật khéo léo lồng ghép những câu chuyện lịch sử nổi tiếng như chuyện tình của công chúa Ngọc Hoa và thương nhân Araki Sorato, hay tình bạn đẹp giữa nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu và bác sĩ Asaba Sakitaro.

Không gian văn hóa Việt Nam tại đây cũng mang đến màn giao lưu trà đạo đầy ấn tượng, giúp công chúng hai nước có thể cảm nhận nét tương đồng lẫn sự khác biệt giữa nghệ thuật thưởng thức trà shan tuyết của Việt Nam với trà xanh truyền thống của Nhật Bản.

Đáng chú ý, chuỗi hoạt động năm qua không chỉ có sự phong phú và nhiều nét đổi mới mà còn ghi nhận sự tham gia tích cực của những nghệ sĩ, nghệ nhân trẻ tuổi và thế hệ kế thừa các giá trị tinh hoa văn hóa Việt Nam. Chẳng hạn như: nghệ sĩ đàn tranh Đoàn Minh Tài (Thành phố Hồ Chí Minh); Vạn Thiên Y - nhóm bạn trẻ đam mê nghiên cứu mỹ thuật và phục dựng cổ phục; biên kịch kiêm ca sĩ dân ca Lê Thanh Phong (Nghệ An); Phở Thìn “Bờ Hồ” (Hà Nội)…

Có thể nói, “Ngày Việt Nam ở nước ngoài” qua mỗi năm lại để lại dấu ấn sâu đậm hơn trong lòng bạn bè quốc tế và là sự kiện được cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mong đợi, tự hào. Trong thành công chung tôn vinh văn hóa và bản sắc Việt Nam, cùng với nỗ lực không ngừng nghỉ đến từ đơn vị tổ chức (Bộ Ngoại giao Việt Nam) là sự đồng hành từ các địa phương, doanh nghiệp, nhà thực hành văn hóa với chung mục tiêu, khát vọng quảng bá văn hóa, nâng tầm hình ảnh đất nước ở khắp muôn nơi.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.