Nhu cầu cao, rào cản lớn
Lãnh đạo Công ty TNHH Sản xuất-Thương mại Tân Đông (phường Tam Bình) đang "đau đầu" với bài toán về nguồn vốn. Mỗi năm, công ty xuất khẩu gần 300 mặt hàng nông sản sang nhiều quốc gia, mang về khoảng 5 triệu USD doanh thu. Đại diện công ty cho biết, nếu tiếp cận được nguồn tín dụng ổn định, doanh thu có thể tăng gấp đôi hoặc gấp ba nhờ mở rộng vùng nguyên liệu. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất lại nằm ở tài sản bảo đảm. Hiện lãi vay USD đã lên mức 6%, còn vay VND từ 8-10%.
"Chúng tôi đứng đầu chuỗi cung ứng, phía sau là hàng trăm nhà cung cấp và hàng nghìn nông dân. Nếu được cho vay dựa trên hợp đồng xuất khẩu, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn mở rộng quy mô kinh doanh", đại diện công ty cho biết.
Còn Cơ sở sản xuất thực phẩm Đức Phúc (xã Tân An Hội) đang phải xoay xở từng ngày với đơn hàng mứt, kẹo Tết. Bà Nguyễn Thị Chín (chủ cơ sở) cho biết: Khách hàng thường chỉ trả trước một phần nhỏ của giá trị đơn hàng, trong khi tiền mua nguyên liệu và trả công lao động lại phải chi ngay. Không có tài sản bảo đảm, cơ sở buộc phải vay các nguồn tài chính ngoài ngân hàng với lãi cao. "Tôi mong lãi suất vay vốn giảm thêm, còn khoảng 5-5,5%/năm, thì cơ sở sản xuất nhỏ như chúng tôi mới duy trì được", bà Chín nói.
Tại nhà máy của Công ty cổ phần Sản xuất thực phẩm Anh Kim (AK Food), Khu công nghiệp Tân Bình, không khí lao động, sản xuất rất tất bật. Bà Nguyễn Thị Thu, Tổng Giám đốc AK Food, cho biết: Công nhân tăng ca liên tục để đáp ứng đơn hàng cho thị trường Tết.
Những ngày cuối năm, cũng như nhiều doanh nghiệp khác, AK Food rất “khát vốn” để thanh toán cho nhà cung cấp, chi phí vận hành nhà máy, lương công nhân… Tuy nhiên, thời gian gần đây, lãi suất vay vốn của ngân hàng tăng khá mạnh cho nên công ty chưa dám lên kế hoạch sản xuất, kinh doanh mới. Không những vậy, yêu cầu về tài sản thế chấp, bảo đảm cũng là rào cản lớn khiến công ty chưa thể vay được nguồn vốn như kỳ vọng. “Chúng tôi mong muốn được tiếp cận thêm nhiều nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân hàng để phục vụ sản xuất lúc cao điểm Tết cũng như khai thác thị trường xuất khẩu trong thời gian tới”, bà Thu nói.
Ở ngành cao su - nhựa, áp lực chi phí đầu vào và lãi suất vay vốn tăng khiến nhiều doanh nghiệp chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ khách. Ông Nguyễn Quốc Anh, Chủ tịch Hội Cao su - Nhựa thành phố cho biết: Cuối năm, doanh nghiệp nào cũng cần vay vốn để mua nguyên liệu nhưng điều lo nhất là không đáp ứng yêu cầu về tài sản thế chấp.
Doanh nghiệp cần ngân hàng đồng hành
Nhu cầu vốn tín dụng tăng mạnh trong những tháng cuối năm đang khiến thị trường tiền tệ bước vào giai đoạn khá “nóng”. Các ngân hàng thương mại buộc phải đẩy mạnh huy động vốn để bảo đảm thanh khoản, kéo theo lãi suất tiền gửi tăng. Từ đầu tháng 11, nhiều ngân hàng đã tăng lãi suất tiết kiệm để hút vốn.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Thường trực Trường đại học Văn Hiến (chuyên gia tài chính-ngân hàng), nhiều ngân hàng thương mại đang kỳ vọng đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao trong năm 2025. Nhu cầu vốn tín dụng của doanh nghiệp và người dân luôn tăng cao vào thời điểm cuối năm, nhất là trước dịp lễ và Tết Nguyên đán. Thực tế này khiến lãi suất huy động vốn của các ngân hàng thương mại có xu hướng tăng, hệ quả là lãi suất cho vay cũng khó “đứng yên”, khả năng lớn là tăng theo tương ứng. Theo đại diện một số ngân hàng thương mại, chi phí vốn của ngân hàng đang tăng do nhu cầu tăng thanh khoản.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Thiên Ý (xã Bà Điểm), nhận định, chìa khóa giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn là duy trì hoạt động hiệu quả để ngân hàng tin tưởng. Còn theo ông Trần Việt Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố, để có thể vay được nguồn vốn tín dụng từ các ngân hàng thương mại, yếu tố then chốt vẫn nằm ở nội lực, dòng tiền và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam-Chi nhánh Khu vực 2, cho biết: Hiện các ngân hàng thương mại vẫn triển khai chính sách cho vay ngắn hạn bằng VND với lãi suất tối đa 4%/năm nhằm hỗ trợ 5 nhóm ngành ưu tiên, trong đó có các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh phục vụ mùa lễ, Tết Nguyên đán. Các tổ chức tín dụng cũng đang tăng cường kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất, đồng thời đẩy mạnh giải ngân các gói tín dụng ưu đãi như cho vay lâm sản, thủy sản, công nghiệp chế biến… nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa tăng trưởng, phát huy vai trò chuỗi cung ứng và liên kết sản xuất-tiêu thụ-xuất khẩu.
Theo ông Lệnh, mục tiêu của chính sách tiền tệ năm 2025 là tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế tăng trưởng, nguồn vốn huy động dồi dào, nhiều yếu tố thuận lợi để các tổ chức tín dụng kéo giảm chi phí kinh doanh, nên lãi suất vay vốn được kỳ vọng duy trì ổn định, đặc biệt trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán.
