Niềm vui trong những căn nhà tái định cư

Thiên tai vào cuối năm 2025 khiến hàng trăm ngôi nhà của người dân tại nhiều xã miền núi thuộc thành phố Đà Nẵng bị thiệt hại nặng. Sau “Chiến dịch Quang Trung” xây dựng và sửa chữa nhà ở cho người dân miền trung và Tây Nguyên bị thiệt hại do bão lũ, nhiều ngôi nhà mới kiên cố được dựng lên kịp thời tại các khu tái định cư an toàn, trở thành điểm tựa mới để người dân bắt đầu lại cuộc sống.

Thần tốc dựng nhà

Cuối năm 2025, do ảnh hưởng của cơn bão số 12 và 13, căn nhà gỗ hai tầng của vợ chồng anh Phạm Xuân Bi cùng nhiều nhà dân khác ở thôn Ngọc Tu, xã Trà Tân, thành phố Đà Nẵng bị nước lũ cuốn trôi. Toàn bộ tài sản cùng căn nhà trôi theo dòng nước. Sau thiên tai, thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”, lực lượng bộ đội, dân quân và đoàn thanh niên đã giúp gia đình anh cùng các hộ dân trong thôn dựng lại nhà cửa.

Giờ đây, nhìn ngôi nhà kiên cố, vợ chồng anh Bi không giấu được niềm hạnh phúc. Anh Bi chia sẻ, sau mưa lũ, với số tiền 250 triệu đồng từ sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm, cùng vốn liếng tích góp, gia đình anh đã dựng được căn nhà kiên cố ở thôn Ngọc Giác. “Cảm ơn Đảng, Nhà nước đã quan tâm, động viên kịp thời nhân dân vùng sạt lở như gia đình chúng tôi để nhanh chóng ổn định cuộc sống. Có được căn nhà bê-tông kiên cố mới tại nơi ở an toàn, gia đình tôi yên tâm làm ăn, sinh sống”, anh Bi nói.

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân xã Trà Tân, trong năm 2025, mưa lũ làm thiệt hại 85 căn nhà. Toàn xã có 36 điểm sạt lở lớn, nhỏ trên các tuyến giao thông, gây chia cắt địa bàn trong nhiều ngày. Nhiều công trình thủy lợi, nước sinh hoạt, tuyến ống, kênh bị cuốn trôi, hư hỏng. Tổng thiệt hại ước tính hơn 35 tỷ đồng.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lê Minh Chiến cho biết, đến nay, thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”, với sự hỗ trợ của các lực lượng công an, quân đội, dân quân và các nhà hảo tâm, xã đã hoàn thành xây mới 18 căn nhà, sửa chữa nhà cho năm hộ dân. Hiện xã đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các công trình thiết yếu tại các khu tái định cư mới, sớm ổn định nơi ở cho người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Tại xã miền núi Trà Leng, mưa lũ cuối năm 2025 làm hư hỏng nặng 12 căn nhà và 52 căn nhà phải sửa chữa. Thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”, sau khi rà soát, xác định các hộ thiệt hại về nhà ở, xã đã phối hợp Trung đoàn Bộ binh 885, Ban Chỉ huy khu vực phòng thủ 5-Điện Bàn, Đoàn Cảnh sát đặc nhiệm 3 (Bộ Công an) hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho 20 hộ dân, trong đó xây mới 12 căn nhà hư hỏng từ 50-70%.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Châu Minh Nghĩa chia sẻ, sau khi kết thúc “Chiến dịch Quang Trung”, địa phương tiếp tục rà soát các khu, điểm dân cư có nguy cơ cao sạt lở, lựa chọn và xây dựng mặt bằng để nhanh chóng di dời người dân đến nơi an toàn. Vừa qua, khi các khu bố trí tái định cư hoàn thiện, xã đã cắm mốc, đo đạc, phân lô và bốc thăm để thực hiện các bước sắp xếp, di dời dân cư ra khỏi vùng sạt lở. “Việc hoàn thành xây dựng mặt bằng khu dân cư và đo đạc, phân lô và bàn giao đất nền cho các hộ dân là bước quan trọng trong quá trình ổn định nơi ở, góp phần giúp người dân sớm chủ động xây dựng nhà ở, ổn định cuộc sống trước mùa mưa, đồng thời bảo đảm việc bố trí dân cư được thực hiện công khai, rõ ràng, đúng phương án, hạn chế phát sinh chồng lấn, tranh chấp về vị trí và ranh giới đất”, đồng chí Châu Minh Nghĩa cho biết.

Theo thống kê của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, các đợt thiên tai liên tiếp diễn ra trong năm 2025 khiến 505 nhà bị thiệt hại; trong đó, 144 nhà phải xây dựng mới và 361 nhà phải sửa chữa. Thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”, Đà Nẵng đã căn bản hoàn thành xây dựng, sửa chữa nhà cho người dân bị thiệt hại do thiên tai. Thành phố hỗ trợ mỗi hộ có nhà xây mới 20 triệu đồng để mua sắm ti-vi, tủ lạnh và các thiết bị gia đình cần thiết. Các chính sách hỗ trợ được thực hiện đầy đủ, kịp thời, không để hộ dân nào bị thiếu đói, thiếu chỗ ở sau thiên tai.

Nỗ lực sắp xếp lại dân cư

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong năm 2025, ước tính thiệt hại do các đợt thiên tai gây ra là 4.129 tỷ đồng. Riêng từ ngày 25/10 đến ngày 20/11/2025, thiệt hại ước tính hơn 3.800 tỷ đồng.

Để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, nhất là bảo đảm an toàn tính mạng, nhà cửa cho nhân dân, hiện thành phố đang tập trung xây dựng Đề án sắp xếp, ổn định dân cư vùng thiên tai trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030. Theo đó, Đà Nẵng sẽ bố trí, sắp xếp dân cư, ổn định sản xuất theo các hình thức tái định cư tập trung, xen ghép hoặc ổn định tại chỗ cho khoảng 8.739 hộ dân thuộc 58/94 đơn vị hành chính cấp xã của thành phố. Trong đó, bố trí theo hình thức tập trung cho khoảng 6.385 hộ dân tại 47 xã, phường.

Bên cạnh đó, thành phố cũng tập trung hoàn thiện danh mục khoảng 176 điểm, khu tái định cư tập trung. Hiện đã có 30 khu được đầu tư xây dựng chuyển tiếp từ các năm trước hoặc đầu tư theo hình thức khẩn cấp trong năm 2026. Với 146 khu tái định cư xác định bước đầu cũng tại 47 xã, phường nêu trên, việc đầu tư xây dựng mới tập trung vào năm 2027 và 2028 trên cơ sở đánh giá hiện trạng, xác định mức độ ưu tiên. Dự tính tổng mức đầu tư cho 146 khu tái định cư xây dựng mới khoảng 4.100 tỷ đồng.

Để đạt được những mục tiêu đề ra, Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND ngày 29/6/2026 về quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư miền núi, vùng thiên tai trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030. Đà Nẵng sẽ ưu tiên thực hiện theo thứ tự từ nơi có nguy cơ rất cao, nguy cơ cao đến nguy cơ ảnh hưởng bởi thiên tai, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản. Mức hỗ trợ từ 30-60 triệu đồng tùy khu vực và nhóm đối tượng áp dụng. Hằng năm, thành phố bố trí 200 tỷ đồng từ nguồn ngân sách để thực hiện nghị quyết này.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Nam Hưng cho biết, việc sắp xếp, ổn định dân cư, nhất là khu vực miền núi và vùng thiên tai là nhiệm vụ quan trọng được địa phương chú trọng. Khi xây dựng các khu tái định cư tập trung, thành phố sẽ tính toán đồng bộ, phù hợp với khả năng và nhu cầu thực tế nhằm chủ động nguồn quỹ đất, không để xảy ra lãng phí nguồn lực do đầu tư dàn trải.

“Các khu tái định cư cho nhân dân phải bảo đảm an toàn lâu dài; phải nghiên cứu kỹ địa hình, địa chất để lựa chọn vị trí hợp lý và có phương án bảo vệ, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng đưa vào sử dụng một thời gian ngắn đã xuất hiện sạt lở. Tinh thần là nơi ở mới phải tốt, bảo đảm an toàn hơn nơi ở cũ. Qua đó, giúp người dân yên tâm, ổn định để sản xuất, phát triển kinh tế-xã hội. Đó cũng là phương án lâu dài và để nguồn vốn được phát huy hiệu quả”, đồng chí Trần Nam Hưng nhấn mạnh.