Những thách thức chưa từng có với ngành y tế

Chính sách “trải thảm đỏ” thu hút bác sĩ giỏi

Thời gian qua, các địa phương trên cả nước đặc biệt quan tâm nâng cao số lượng và chất lượng nguồn nhân lực y tế. Tiêu biểu như tại Quảng Ninh, đầu năm 2025, Bệnh viện Phổi Quảng Ninh đã trao 3 tỷ đồng hỗ trợ thu hút tám bác sĩ về làm việc tại đơn vị. Đại diện Bệnh viện Phổi Quảng Ninh cho biết, trong năm 2025 bệnh viện tiếp tục thu hút khoảng 30 bác sĩ về làm việc. Đây là nguồn nhân lực có thể triển khai được nhiều kỹ thuật khó, chuyên sâu nhằm phục vụ hiệu quả công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân thời gian tới.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh, ngành y tế tỉnh tiếp tục tham mưu cho tỉnh tăng cường công tác phát triển nguồn nhân lực y tế cho những giai đoạn tiếp theo; mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo nhân lực. Qua đó góp phần đưa y tế Quảng Ninh trở thành trung tâm khám, chữa bệnh chuyên sâu vùng Đông Bắc của Tổ quốc.

Tại Hà Nội, bắt nhịp xu thế chuyển đổi số diễn ra ngày càng mạnh mẽ, những năm qua, ngành Y tế Thủ đô từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, liên thông dữ liệu trong thăm khám, điều trị và quản lý. Đáng chú ý, đối với việc ứng dụng chuyển đổi số trong khám, chữa bệnh, hiện thành phố đã có 21 bệnh viện công lập trên địa bàn triển khai bệnh án điện tử. Điển hình như Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Vân Đình…

Chỉ riêng Bệnh viện Đa khoa Vân Đình, trung bình mỗi ngày tiếp nhận từ 650 đến 1.000 lượt người đến khám bệnh. Từ năm 2023, bệnh viện đã triển khai hệ thống đồng bộ phần mềm HIS (hệ thống quản lý bệnh viện). Tiếp đó là triển khai hệ thống quản lý thông tin xét nghiệm (LIS), hệ thống lưu trữ, truyền tải và hội chẩn hình ảnh y khoa (PACS), ứng dụng (App) bệnh viện... Những nỗ lực này góp phần nâng cao chất lượng bệnh viện, đáp ứng ngày càng tốt hơn kỳ vọng và sự tin tưởng của người dân.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau hợp nhất tỉnh, thành phố, trọng tâm của ngành y tế là bảo đảm cung ứng dịch vụ y tế chất lượng cho hơn 14 triệu dân trên địa bàn. Bên cạnh đó, phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường chăm sóc sức khỏe người dân, nhất là các khu vực xa trung tâm.

Theo kế hoạch, đợt luân phiên bác sĩ đầu tiên từ thành phố ra công tác tại Côn Đảo dự kiến diễn ra vào đúng dịp 2/9 năm nay. Đây là hoạt động đánh dấu sự khởi động của chương trình hỗ trợ nhân lực chuyên môn cho địa phương. Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Ngành y tế cam kết tiếp tục phân bổ nhân sự và cơ sở vật chất để đáp ứng các chỉ tiêu đã đưa ra, đồng thời đề xuất thêm các chính sách hỗ trợ để thu hút và giữ chân nhân lực y tế. Về y tế vệ tinh, ngành y tế thành phố sẽ mở rộng thêm các trạm/phòng khám vệ tinh trên địa bàn để phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe người dân.

Tăng cường các nguồn lực đầu tư cho y tế

Hiện nay, tuổi thọ trung bình của người dân Việt Nam đã đạt 74,5 tuổi; nằm trong nhóm các quốc gia có tuổi thọ cao trong khu vực. Có được kết quả này nhờ vào những bước tiến mạnh mẽ của ngành y tế. Đến nay, dịch vụ y tế cơ bản đã tiếp cận được tới mọi người dân, kể cả những khu vực khó khăn nhất, như vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Những bước tiến vượt bậc trong y tế dự phòng đã giúp kiểm soát và loại trừ nhiều dịch bệnh nguy hiểm.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết: Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Đó là gánh nặng kép của bệnh tật, sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm, tình trạng già hóa dân số và những yêu cầu ngày càng cao của người dân về chất lượng dịch vụ y tế. Những “điểm nghẽn”, “nút thắt” về thể chế, cơ chế tài chính, nguồn nhân lực, năng lực y tế cơ sở, tự chủ cung ứng thuốc và trang thiết bị y tế... vẫn đang là những rào cản lớn. Thực tiễn đòi hỏi chúng ta phải có những tư duy mới, cách làm mới và những giải pháp mang tính đột phá.

Để đáp ứng nhu cầu chăm sóc, chữa bệnh ngày càng cao của nhân dân, Bộ Chính trị đã chỉ đạo xây dựng Nghị quyết về đột phá chăm sóc sức khỏe nhân dân với những nội dung quan trọng như: Chuyển mạnh từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe toàn dân”, lấy người dân làm trung tâm; xây dựng sổ sức khỏe điện tử cá nhân, quản lý sức khỏe trọn đời, dữ liệu kết nối với bảo hiểm xã hội và bệnh viện. Dự kiến kể từ năm 2026, mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc chuyên môn miễn phí ít nhất 1 lần/năm; giảm tỷ lệ chi tiêu y tế trực tiếp của hộ gia đình xuống còn khoảng 30%.

Với mục tiêu đó, các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, các Sở Y tế và các cơ sở y tế cần sớm tập trung ổn định về tổ chức, bộ máy bảo đảm công tác khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân; xây dựng chiến lược, chương trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, lồng ghép công tác bảo vệ cán bộ; tăng cường hơn nữa công tác đào tạo, chỉ đạo tuyến về chuyên ngành lão khoa cho các tỉnh; thực hiện hiệu quả công tác chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn từ xa, đặc biệt là trong cấp cứu tim mạnh, đột quỵ, suy tim và các bệnh lý người cao tuổi.

Theo quan điểm của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), ngành y tế nước ta cần tiếp tục phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chuẩn hóa đào tạo bác sĩ theo tiêu chuẩn quốc tế; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, trong đó tập trung nghiên cứu cơ bản để trong nước có thể sản xuất thuốc, trang thiết bị y tế; đổi mới cơ chế tài chính, bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân, toàn diện; thu hút nguồn lực từ xã hội trong chăm sóc sức khỏe; chuyển đổi số, liên kết dữ liệu, ứng dụng công nghệ AI; bảo đảm tiếp cận y tế đối với tất cả người dân.

Cùng với đổi mới về mặt tư duy của cơ quan quản lý, thiết nghĩ cần đồng thời thay đổi tư duy của người dân trong chủ động chăm sóc sức khỏe của bản thân, gia đình.