Nhật Bản tăng tốc phát triển điện hạt nhân

Nhằm đạt mục tiêu kép là bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, Chính phủ Nhật Bản đưa ra chính sách năng lượng mới, trong đó đáng chú ý là kế hoạch chiến lược tăng tốc phát triển điện hạt nhân.
Nhà máy điện hạt nhân Onagawa tại tỉnh Miyagi, đông bắc Nhật Bản, ngày 24/10/2024. Ảnh: Kyodo/TTXVN
Nhà máy điện hạt nhân Onagawa tại tỉnh Miyagi, đông bắc Nhật Bản, ngày 24/10/2024. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Để đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 như đã cam kết với thế giới, Chính phủ Nhật Bản cuối năm 2024 công bố chiến lược đặt mục tiêu cắt giảm 60% lượng khí nhà kính vào năm 2035 và cắt giảm 73% vào năm 2040. Việc sử dụng nhiệt điện, nhất là từ các nhà máy điện chạy bằng than kém hiệu quả, sẽ giảm còn 30-40% tổng sản lượng điện vào năm 2040, từ mức 70% trong năm 2023. Năng lượng tái tạo được đề xuất nâng lên mức 40-50% nguồn cung cấp điện trong năm 2040, tăng gấp đôi so với mức 22,9% trong năm 2023. Chiến lược này đặt mục tiêu điện hạt nhân của Nhật Bản chiếm khoảng 20% tổng sản lượng điện vào năm 2040, từ mức 8,5% năm 2023.

Bên cạnh Net Zero thì an ninh năng lượng cũng là một mục tiêu chủ yếu trong chiến lược năng lượng mới của đất nước Mặt trời mọc. Nhật Bản đứng trước nhu cầu điện tăng mạnh do các hệ thống cốt lõi của các ngành kinh tế mũi nhọn ở quốc gia này như điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI) tiêu thụ điện năng rất lớn. Dự báo năm 2040, nhu cầu về điện của Nhật Bản sẽ tăng 12-22% so với mức năm 2023.

Sau thảm họa nhà máy điện hạt nhân Chernobyl năm 1986, gần như tất cả các nước trên thế giới đều dừng việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân mới. Tuy nhiên, những năm gần đây, do công nghệ sản xuất điện hạt nhân được nâng cấp mạnh mẽ, độ an toàn ngày càng được cải thiện và hầu như không gây phát thải, nhiều nước đã quyết định đảo ngược chính sách và hồi sinh năng lượng hạt nhân. Trong năm qua, nhiều nước đồng loạt thực hiện bước chuyển chiến lược quan trọng là tăng tốc phát triển điện hạt nhân, nhằm đạt mục tiêu kép là bảo đảm an ninh năng lượng và Net Zero vào năm 2050.

Nghiên cứu của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết, điện hạt nhân hiện đóng góp hơn 10% tổng sản lượng điện toàn cầu, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng phục vụ phát triển kinh tế tại nhiều nước. Nhiều "ông lớn" công nghệ như Google, Microsoft, Amazon đều đang đầu tư vào năng lượng hạt nhân để đáp ứng nhu cầu điện năng khổng lồ trong cuộc đua phát triển AI vì tính ổn định của nguồn cung từ điện hạt nhân. Không chỉ bảo đảm an ninh năng lượng, điện hạt nhân còn là công cụ quan trọng để các nước thực hiện các mục tiêu đầy tham vọng về môi trường và khí hậu, vì nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy quá trình vận hành nhà máy điện hạt nhân hầu như không tạo ra khí nhà kính.

Nhật Bản cũng không nằm ngoài xu hướng các nước khôi phục và tăng tốc phát triển năng lượng hạt nhân. Sau khoảng 10 năm gián đoạn kể từ sự cố tại nhà máy Fukushima, những năm gần đây, Nhật Bản tiếp tục theo đuổi chủ trương phát triển điện hạt nhân. Sau khi đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt hơn, nhiều lò phản ứng tại các nhà máy điện hạt nhân ở Nhật Bản đã hoạt động trở lại. Kế hoạch năng lượng mới của Nhật Bản xóa bỏ mục tiêu trước đó là giảm sự phụ thuộc vào điện hạt nhân, thay vào đó là tiến hành xây dựng nhiều lò phản ứng thế hệ mới, và tiến tới vận hành hết công suất 30 lò phản ứng điện hạt nhân vào năm 2040.

Kế hoạch này chắc chắn cần nguồn ngân sách rất lớn để đầu tư xây dựng các lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới với công nghệ hiện đại và bảo đảm tiêu chuẩn an toàn cao, nhất là trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt thường xảy ra động đất và sóng thần. Nhưng với kinh nghiệm hàng chục năm khai thác điện hạt nhân cũng như những lợi ích nhiều mặt hiện tại và tương lai của ngành công nghiệp này, Nhật Bản quyết tâm không tụt lại trong cuộc đua phát triển điện hạt nhân trên thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.