Nhanh chóng tháo gỡ “những nút thắt” khiến du lịch lỡ nhịp phục hồi

Trước thực trạng này, trong khuôn khổ hội nghị bàn tròn: Phục hồi kinh tế và doanh nghiệp 2023: Giải pháp tạo bứt phá từ trụ cột “Dịch vụ hàng không - du lịch” do Báo Nhân Dân phối hợp với Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) tổ chức, đại diện các chuyên gia, doanh nghiệp hàng không, lữ hành đã đề xuất nhiều giải pháp căn cơ.

Gỡ khó từ… thị thực

Theo ông Chris Farwell, đại diện Hội đồng Tư vấn Du lịch (TAB), về tổng quan, du lịch Việt Nam đã có sự tăng trưởng mạnh hơn dự báo ở thị trường nội địa, gia tăng hơn 100 triệu lượt khách so với kế hoạch đề ra là 85 triệu khách nhưng du lịch quốc tế không đạt tốc độ phục hồi như dự kiến. Ước tính cả năm, Việt Nam sẽ đón khoảng 3,5 triệu lượt khách du lịch quốc tế, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu 5 triệu lượt khách đến vào năm 2022 và tạo doanh thu khoảng 4,5 tỷ USD.

Trong khi đó, các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Singapore, Indonesia đều vượt mục tiêu về thu hút khách quốc tế, phục hồi ngành du lịch. Thái Lan đã đạt mốc mục tiêu 10 triệu lượt khách du lịch quốc tế đặt ra cho cả năm 2022 ngay từ đầu tháng 12, mang lại tổng thu 14 tỷ USD. Trong 2 tháng cuối năm 2022, một số thị trường chính của Thái Lan ở châu Âu đã trở lại đạt gần với mức trước Covid-19. Trong khi không có thị trường trọng điểm nào của Việt Nam phục hồi đạt mức 50% so với thời điểm trước Covid-19. Ông Chris Farwell cho hay vấn đề tăng thời gian miễn thị thực trên 30 ngày cho khách quốc tế là một trong những nguyên nhân chính.

PGS,TS Trần Đình Thiên đề xuất các giải pháp tháo gỡ vướng mắc chính sách.

Mở đầu phần trao đổi, thảo luận, PGS,TS Trần Đình Thiên cho rằng, vào thời điểm sau ngày 15/3, khi Việt Nam mở cửa lại hoạt động du lịch trong điều kiện bình thường mới, Việt Nam có “cơ hội tốt” để bùng nổ ngành kinh tế không khói khi được đánh giá là thị trường an toàn bậc nhất thế giới. Các địa phương và doanh nghiệp cũng rất sẵn sàng để đón khách quốc tế, thế nhưng kết quả lại không đạt được như kỳ vọng.

Ông Thiên cho rằng, nguyên nhân chính dẫn tới thực trạng này nằm ở vấn đề thị thực. Tới nay, Việt Nam mới chỉ miễn thị thực cho một số nước hạn chế; thời hạn thị thực cũng chỉ kéo dài 15 ngày thay vì 30 ngày như trước đây. Đặt trong thế so sánh với một số quốc gia láng giềng như Thái Lan, Singapore…, ông Thiên nhận định chính sách thị thực của Việt Nam đang “không đồng nhịp với thế giới”.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Đinh Việt Phương, Giám đốc điều hành hãng hàng không Vietjet dẫn chứng cụ thể về bức tranh tương phản giữa du lịch nội địa và quốc tế trong năm 2022. Theo đó, du lịch nội địa đã có bước quay trở lại ngoạn mục khi số chuyến bay nội địa đã tăng 16% so với năm 2019. Việt Nam cũng là một trong 25 thị trường nội địa phục hồi tốt nhất thế giới. Đặc biệt, đường bay Hà Nội-Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong danh sách 4 đường bay bận rộn nhất toàn cầu. Trái ngược với những chỉ số lạc quan này, thị trường du lịch quốc tế lại ảm đạm hơn rất nhiều, nhất là khi đặt trong thế so sánh với Thái Lan, Singapore.

Đại diện Vietjet Air cho rằng rào cản đầu tiên cần phải tháo gỡ chính là vấn đề thị thực. “Vietjet Air đã tiên phong “gõ cửa” thị trường Ấn Độ nhằm bù đắp thiếu hụt khi các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Đông Bắc Á chưa mở cửa trở lại. Thực tế cho thấy nhu cầu của thị trường này rất lớn nhưng lại vướng vấn đề thị thực. Chúng tôi đề nghị cần sớm giải quyết vấn đề này để ngành hàng không và du lịch sớm có điều kiện phục hồi”, ông Phương dẫn chứng.

Nhìn nhận từ góc độ quốc tế, ông Kenneth Atkinson (Công ty Grant Thornton Việt Nam) khuyến nghị Việt Nam cần mở rộng việc cấp thị thực điện tử cho nhiều quốc gia; đồng thời gia tăng thời gian thị thực, thay vì chỉ 15 ngày như hiện nay. Ông Kenneth cũng đề xuất, cần áp dụng các thủ tục nhập cảnh điện tử, hoặc tăng số lượng quầy làm thủ tục nhập cảnh để giảm tải tại các điểm nhập cảnh ở các sân bay quốc tế như Tân Sơn Nhất.

Cần giải pháp mang tính tổng thể

Bên cạnh những khó khăn về thị thực, các đại biểu tham gia hội nghị cũng thẳng thắn đưa ra nhiều giải pháp mang tính tổng thể để tạo sức bật cho ngành du lịch-hàng không trong thời gian tới.

Nêu ra những bất cập liên quan đến việc bắt buộc du khách quốc tế phải mua bảo hiểm Covid-19 trước khi tới Việt Nam, ông Hoàng Nhân Chính (Hội đồng tư vấn du lịch TAB) đưa ra quan điểm: “Đây là rào cản kỹ thuật cản trở sự phát triển của ngành du lịch nói chung. Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới đã loại bỏ chính sách này. Việt Nam cũng cần phải sớm tìm cách tháo gỡ”.

Nhìn nhận khái quát, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietravel & Vietravel Airlines cho rằng: Cần coi du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, bao gồm nhiều bộ phận, tiểu ngành khác nhau. Theo ông Kỳ, muốn gỡ khó cho du lịch thì visa chỉ là nút thắt đầu tiên. Chúng ta phải nhìn nhận tổng thể tất cả các khía cạnh bao gồm vận chuyển, lữ hành, lưu trú, dịch vụ cũng như nhân lực.

Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietravel và Vietravel Airlines phát biểu.

“Sau khủng hoảng Covid-19, không có doanh nghiệp lớn, nhỏ. Tất cả đều nằm trên cùng một vách xuất phát như nhau, ai nhanh sẽ chiếm lĩnh thị trường. Vấn đề cốt lõi theo tôi là cần phải giải quyết về chính sách và cơ chế”, ông Kỳ nhấn mạnh.

Đứng trên góc độ doanh nghiệp trực tiếp làm du lịch, ông Nguyễn Ngọc Bích, Giám đốc điều hành Công ty Du lịch Mekong Rustic cho rằng: Bản thân các doanh nghiệp lữ hành cần phải làm đa dạng sản phẩm của mình, tránh tình trạng “khách tới chỉ tắm biển mà không biết làm gì thêm”.

“Sau đại dịch Covid-19, nhu cầu của khách hàng đã thay đổi. Chúng ta phải phát triển, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực phục vụ; hình thành các nhóm lợi thế về du lịch xanh, du lịch nông thôn trong thời gian tới đây”, ông Bích nói.

Ông Phạm Quang Vinh, Cố vấn cấp cao Tập đoàn Lodgis lưu ý rằng, hiện tại Việt Nam, sản phẩm du lịch đô thị đang ở mức yếu nhất. Sản phẩm du lịch đô thị chưa đủ hấp dẫn du khách khi mà họ muốn lưu lại nhưng không có gì để chơi, tham quan.

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh phát biểu kết luận hội nghị.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề xuất ngành du lịch cần cải thiện cách thức quảng bá xúc tiến du lịch, rà soát, thay đổi và làm mới bắt đầu từ một chiến lược marketing mới.

“Chúng ta đã tổ chức rất nhiều chương trình phát động du lịch nhưng chủ yếu diễn ra tại Việt Nam, trong khi chưa tiếp cận được thị trường nguồn. Các thị trường nguồn đều đang rất thiếu thông tin về du lịch Việt Nam. Bản thân ngành du lịch cũng cần tự thay đổi chúng ta mới có hy vọng phát triển được”, chuyên gia Hoàng Nhân Chính nhấn mạnh.

Từ thực tế tham gia nhiều chương trình xúc tiến, quảng bá tại nước ngoài, ông Nguyễn Quang Trung, Trưởng ban Kế hoạch và Phát triển của Vietnam Airlines cho rằng, cần có kế hoạch tổng thể, cụ thể về phát triển du lịch theo hướng nào, trọng tâm, trọng điểm với các giải pháp cụ thể và phải có cơ quan theo dõi, thúc đẩy.

Ông Nguyễn Quang Trung đề xuất, cần xem xét việc tổ chức xúc tiến quảng bá du lịch tại các thị trường nguồn, như vậy mới có thể phát huy hiệu quả bởi sau Covid-19, các thị trường này đang rất thiếu thông tin về du lịch Việt Nam. Thậm chí, cần tính đến việc thành lập các văn phòng du lịch tại các thị trường nguồn.

Đánh giá cao các kiến nghị tại hội thảo, đại diện Tổng cục Du lịch, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an khẳng định sẽ ghi nhận, tổng hợp và báo cáo các cấp có thẩm quyền để sớm tháo gỡ các nút thắt đang “níu chân” ngành du lịch hiện nay.

Phát biểu tổng kết, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá cao các nhóm kiến nghị được đưa ra tại hội nghị. Ông Lê Quốc Minh cho rằng, đây không chỉ là câu chuyện của riêng ngành du lịch mà là một vấn đề rất lớn giúp đất nước phát triển. Có những kiến nghị cần phải giải quyết ngay lập tức, nhưng cũng có nhiều kiến nghị phải lâu dài, không có dịch Covid-19 vẫn phải làm như vẫn phải đa dạng hóa sản phẩm, phải thu hút du khách đến ở lại lâu hơn.

Ông Lê Quốc Minh khẳng định: “Lỡ 1 lần không phải đã hết thời cơ, mà thời cơ vẫn còn trước mắt, vấn đề là phải làm những gì”.

Lỡ 1 lần không phải đã hết thời cơ, mà thời cơ vẫn còn trước mắt, vấn đề là phải làm những gì.

Ông Lê Quốc Minh

Đề cập đến trách nhiệm của truyền thông trong việc tăng cường nhận thức của các doanh nghiệp, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh, đây chính là lý do mà Báo Nhân Dân thực hiện cuộc hội nghị bàn tròn này.

Theo Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Báo Nhân Dân và các cơ quan truyền thông khác sẽ chủ động thông tin vấn đề này. Báo Nhân Dân luôn nhận thức được trách nhiệm của mình. Tiếng nói của Báo Nhân Dân sẽ đến được với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ban, bộ, ngành liên quan, thậm chí cả quốc tế.

“Chúng tôi sẽ chủ động để nhấn mạnh vào vấn đề rất then chốt. Đây không chỉ là câu chuyện của ngành du lịch, không phải câu chuyện vài phần trăm GDP mà là câu chuyện rất lớn để giúp đất nước phát triển. Đây cũng là một hội nghị trong rất nhiều hội nghị chúng ta nói về du lịch, là một trong nhiều hội nghị Báo Nhân Dân tổ chức. Mong muốn của chúng ta có thể chưa đạt được không có nghĩa là chúng ta sẽ dừng lại mà chúng ta sẽ còn phải tiếp tục nhiều cuộc trao đổi hơn nữa”, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân khẳng định.